Zo voorkom je dat je laatste wil uitloopt op een bloedbad: Bredase schrijft boek over erfrecht

BREDA - Gedonder bij een erfenis: iedereen kent wel zo’n verhaal. De Bredase journalist Heidi Klijsen en hoogleraar Bernard Schols schreven een boek met voorbeelden en tips. ‘Zo voorkom je dat je laatste wil uitloopt op een bloedbad’
©Eric Elich

De ernstig zieke Rob heeft een wel erg grote hekel aan zijn schoonmoeder. Dat laat hij duidelijk doorklinken in zijn testament. Echtgenote Belle mag na zijn overlijden in het huis blijven wonen, maar wél onder een aantal opmerkelijke voorwaarden. 

Iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken; als je zelf komt te overlijden óf als ontvanger van een erfenis

Heidi Klijsen

Zo is het verboden om haar moeder of andere familieleden te ontvangen, ook moet Belle de werkkamer in stand houden. Leuk geprobeerd, maar volgens de rechter kan het testament niet door de ‘erfrechtelijke beugel’. Met andere woorden: schoonmoeder mag gewoon het huis weer in.

Het is een van de kwesties in het onlangs verschenen boek Voorkom ruzie bij de kist. Geschreven door de Bredase journalist Heidi Klijsen en hoogleraar successierecht Bernard Schols (Radboud Universiteit). 

Het boek bestaat uit 101 spraakmakende kwesties, veelal uit de recente rechtspraktijk. Over testamenten, onterven en schenkingen. Bij elk verhaal geven de auteurs tips, om te voorkomen dat ‘je laatste wil uitloopt op een bloedbad’.

Kwesties lezen als een soapserie

Als Klijsen vrienden over het boek vertelt, krijgt ze standaard de vraag: ‘Erfrecht, is dat niet saai?’. ,,Het is juist spannend, sommige kwesties lezen als een soapserie.” Haar favoriet: ‘Wie krijgt Milo en wie krijgt Herman?’. ,,Die zaak heeft niet zozeer te maken met erven, wel met verdelen.”

Maria en Michel gaan uit elkaar, de vraag is: wie krijgt hun twee jack russells? De rechter bepaalt: ieder één. ,,Hij gooit letterlijk een munt op om de honden te verdelen.” Hondje Milo gaat met Maria mee en Michel neemt Herman mee naar huis.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Toch zijn de spelregels rond erfrecht wel degelijk taai en ingewikkeld, geeft Klijsen toe. ,,Terwijl het een onderwerp is dat dicht op de huid zit.”

En dat is precies waarom het volgens haar een goed onderwerp is voor een boek. ,,Iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken; als je zelf komt te overlijden óf als ontvanger van een erfenis. Je kunt denken: de notaris regelt het wel, maar het is goed om vooraf te bedenken wat je wensen zijn.”

(Tekst gaat verder onder de foto)

Heidi Klijsen is eindredacteur bij de Consumentengids en als journalist gespecialiseerd in personal finance en recht. ©Pix4Profs-Ron Magielse

Dronken vrouw met keukenmes

Klijsen en Schols schreven er eerder al artikelen over voor Elsevier. Afgelopen zomer ontstond op het terras in Breda het idee voor een boek. Schols kent de weg in de registers van de rechtbanken. Klijsen - eindredacteur bij de Consumentengids en als journalist gespecialiseerd in personal finance en recht - weet droge kost op luchtige en humorvolle manier te vertalen. 

Iemand vertelde over een conflict dat al tientallen jaren doorsuddert in de familie

Heidi Klijsen

,,Stuurde Bernard weer een zaak door, met de opmerking ‘dronken vrouw met keukenmes’. Dan kon ik niet wachten om aan de slag te gaan. We zouden zo vijf boeken kunnen vullen.”

De Bredase was al aardig thuis in de wereld van erfrecht, toch werd ze verrast door kwesties in het boek. Neem het verhaal van Esther (alle verhalen zijn geanonimiseerd), die na het overlijden van haar moeder de kamer in het verpleeghuis snel moet opruimen. 

Nietsvermoedend neemt ze een kleine televisie mee naar huis. Volgens broer Patrick aanvaardt ze daarmee de ‘erfenis’. En die bestaat naast de spulletjes vooral uit schulden. Gelukkig voor Esther kiest het gerechtshof haar kant. ,,Je staat er niet bij stil dat zoiets kleins, zulke gevolgen kan hebben.”

Kan ik mijn kind onterven?

Een van de meest beladen vragen komt ook aan bod: kan ik mijn kind onterven? ,,Ik kan het me niet voorstellen, maar je kunt het ook niet treffen met je kinderen.” Het antwoord: ja en nee. Het onterfde kind kan nog aanspraak maken op de zogeheten ‘legitieme portie’. ,,Een soort schadevergoeding. In geld, het kind kan geen spullen opeisen.” Een ouder bepaalt hoe deze claim uitbetaald wordt: ,,Dat kan ook met een vakantiehuisje in Siberië.”

Klijsen heeft zelf nog geen ruzies bij de kist meegemaakt. Wat haar wel opvalt: ,,Als ik met mensen over het boek praat, komen de verhalen los. Iemand vertelde over een conflict dat al tientallen jaren doorsuddert in de familie.” Gedoe over een gouden horloge of schilderij kun je volgens Klijsen het beste voorkomen door het heft in eigen hand te nemen: zorg dat je een testament hebt. ,,Anders zeg je in feite: overheid regel het.”

(Tekst gaat verder onder de foto)

Voorkom ruzie bij de kist: 101 spraakmakende erfrechtelijke kwesties en fiscale tips. ©Bernard Schols en Heidi Klijsen/AnderZ

Tragische huwelijksreis

Zo ging het bijvoorbeeld bij het kersverse echtpaar Max en Sanne. Ze maken op hun huwelijksreis een excursie naar een tropisch eiland, maar worden na het eten van een visje doodziek. In het ziekenhuis overlijdt eerst Sanne en kort daarna Max. Ze zijn in gemeenschap van goederen getrouwd, er is alleen geen testament. ,,Omdat Sanne als eerste overlijdt, krijgt Max haar deel. En na zijn overlijden, komt alles bij zíjn familie terecht.”

Maar Klijsens ultieme tip is toch: zorg dat je op het ‘moment suprême’ op nul uitkomt. ,,Dan is er niets om ruzie over te maken. Geniet van het leven en schenk je familie met een warme hand, dat heeft ook nog eens voordelen.” Lachend: ,,Al is het wel gezellig als je in het verpleeghuis nog een rondje kunt geven.”

Voorkom ruzie bij de kist’ (20 euro) is te koop bij de grotere boekhandels en webshops. De boekpresentatie is vrijdag bij boekhandel Van Kemenade & Hollaers in Breda, van 17.30 tot 18.30. Aanmelden via info@kemhol.nl.