Zelfs simpele kus maakt cocktail van hormonen vrij

liefde wordt gestuurd door chemische processen, niet door romantiek

Je kan denken dat het zijn mooie ogen zijn of haar lange benen. Maar het zijn je hersenen en je hormonen. "Liefde is niet meer dan een chemisch en neuro-logisch proces", zegt Helen Fisher. En ze heeft hersenscans en tonnen onderzoek om dat te bewijzen.
©rv

Enkele dagen voor Kerst 2004 werd Helen Fisher benaderd door een Amerikaanse datingsite. Ze stelden haar de vraag van één miljoen: 'Waarom word je verliefd op de ene persoon en niet op de andere?' Fisher kon alleen maar antwoorden: 'Dat weet niemand precies.' Ze vond een gedeeltelijke verklaring in de psychologie, die stelt dat we meestal vallen voor iemand met een vergelijkbare achtergrond en intElligentie, dat 'repeated exposure' (herhaalde blootstelling: elkaar vaak zien, in elkaars nabijheid zijn) meespeelt, dat we verliefd worden op iemand die ons geeft wat we nodig hebben, én op iemand die verliefd is op ons. Maar de vraag bleef knagen. Wat maakt dat twee persoonlijkheden bij elkaar passen?

Fisher: "Ik ging aan mijn bureau zitten en haalde een leeg vel papier tevoorschijn: wat wist ik over persoonlijkheid? Wie we zijn, is een combinatie van karakter en temperament. Je karakter is geworteld in je ervaringen, je jeugd, de waarden van je ouders, je vrienden en ontelbare andere culturele factoren die je kijk op de wereld beïnvloeden. Maar vijftig procent van onze persoonlijkheid wordt bepaald door genen en biologie. Dat noem ik temperament: de trekjes die je als baby al hebt - koppig, nieuwsgierig, rustig - en die je heel je leven lang behoudt."

Hoera, hormonen

Dat temperament wordt bepaald door de scheikunde in ons brein, zegt Fisher. Op basis van de hormonen en hersenstoffen die ons stelsel domineren, schetst ze vier types (zie inzet rechts): Verkenners (dopamine), Bouwers (serotonine), Regelaars (testosteron) en Onderhandelaars (oestrogeen). De typologie werd de basis voor vragenlijsten, die ze testte bij datingsite Chemistry.com, waar intussen al meer dan tien miljoen mensen de lijsten invulden en op basis daarvan een partner kozen. Genoeg om er een patroon in te zien.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Fisher: "Toen ik naging wie deze mannen en vrouwen wilden ontmoeten, zag ik het plan van de natuur: Verkenners voelen zich aangetrokken tot andere Verkenners, mensen die veel eigenschappen qua temperament delen. Ook Bouwers voelen zich aangetrokken tot andere Bouwers, maar Regelaars neigen naar Onderhandelaars en Onderhandelaars naar Regelaars. Die twee persoonlijkheidstypen voelen zich aangetrokken tot individuen met een complementair temperament. Die patronen komen net zo goed bij mannen als bij vrouwen voor."

Noem het de biologie van de liefde. Fisher: "Ik had het gevoel dat ik een kijkje had genomen in de keuken van Moeder Natuur en over haar recepten voor de liefde was gestruikeld."

Oestrogeenlippen

En het uiterlijk dan?, zeggen critici. Daar heb je weinig greep op, maar het is wél belangrijk.

"Uiteraard speelt ook fysieke aantrekking mee", zegt Fisher, "maar ook in het uiterlijk herken je het hormoontype: de sterke kaaklijn van testosteron, de gladde huid en volle lippen van oestrogeen."

Zelfs de zoen ziet Fisher als een overbrenger van hormonale en biologische informatie, als een snelle manier om veel te weten te komen over de conditie van iemand. "Bij een kus sta je dicht bij je partner, ideaal om de ander goed te ruiken, horen en voelen. De lippen hebben een reusachtig aantal neuronen die de kleinste boodschappen opvangen. Daarna begeleiden vijf van de twaalf hersenzenuwen die sterke gewaarwordingen naar de hersenen, waar ze verwerkt worden in een indrukwekkende fabriek, de somatosensibele cortex. Het grootste deel van dat gebied is gewijd aan het verwerken van gewaarwordingen rond neus en mond. Met de zoen pik je allerlei informatie op. Niet alleen over het eet-, drink- en rookgedrag, maar ook over de gezondheid. Met die kus scan je het biologische profiel van je partner: zijn genen en zijn immuniteitssysteem."

Terwijl we zoenen, lichten onze hersenen trouwens op als een kerstboom. Er komt een cocktail vrij van stoffen als oxytocine, serotonine en dopamine die voor euforische en plezierige gevoelens zorgen, en een diepe verbondenheid aanwakkeren. Ook op die manier zorgt de chemie ervoor dat we samenblijven.

Datzelfde proces is verantwoordelijk voor het diepe gevoel van liefdesverdriet. Fisher: "Verliefdheid is te vergelijken met de rush die je krijgt van cocaïne, het is een verslaving. Hetzelfde pleziergebied licht op in de hersenen. Blijft die onbeantwoord, dan is het alsof je moet afkicken. Je lijdt. Je bent jezelf niet. Je kan domme dingen doen."

Geprogrammeerd

Fisher ontdekte dat er in de hersenen drie netwerken betrokken zijn bij liefde: lust, romantische aantrekkingskracht en hechting. De eerste twee fasen kunnen volgens Fisher omgedraaid worden. Je hebt seks en wordt verliefd, of je wordt verliefd en hebt seks. Voor haar bestaat casual seks niet: het is in onze hersenen altijd gekoppeld aan romantische aantrekkingskracht. Maar hechting is de derde fase waarvoor we blijkbaar geprogrammeerd zijn.

Ze maakte hersenscans van pasverliefden en van stellen die al twintig tot dertig jaar bijelkaar waren. Bij het kijken naar een foto van hun partner lichtten dezelfde gebieden op, met dezelfde intensiteit.

Eén verschil: bij de koppels die al lang samen waren, was er geen activiteit meer in het deel dat angstgevoelens veroorzaakt: ze waren nog steeds blij elkaar te zien, maar niet langer bang om elkaar kwijt te raken. Mooi toch?

Helen Fisher maakt zich niet algemeen populair met haar conclusies. Massa's mensen verwijten haar dat ze de magie van de liefde wegneemt. Haar argument is dan: "Iedereen kent het recept voor chocoladetaart. Daarom geniet je er toch niet minder van?"

Fisher is best wel meer dan een wetenschappelijke droogstoppel. Ze gelóóft in de liefde: "Romantische liefde is zo diep verankerd in de hersenen dat ze wel universeel moet zijn", zegt ze. "En om het even welk type je bent: in de liefde is iedereen hulpeloos."

Ze heeft een positieve boodschap voor iedereen die een levenspartner zoekt: "Open je hart en je ogen. Liefde zit in ons systeem ingebakken. Een geliefde vinden is een even sterke drang als honger, dorst en lust. We zijn geprogrammeerd om de liefde te ontmoeten."

Helen Fisher schreef:

'Waarom we verliefd zijn, de aard en chemie van de liefde'

'Waarom hij? Waarom zij?

Test je persoonlijkheid en vind de ware liefde'.

Allebei bij uitgeverij Contact

Info: www.helenfisher.com en www.TheAnatomyOfLove.com

Hormonen bepalen je liefdestype

We dragen allemaal een unieke mix mee van onderstaande vier hormonen en de bijhorende liefdestypes, maar Helen Fisher stelde vast dat bij de meeste mensen twee types domineren. Vanuit die dubbele typering voelt men zich aangetrokken tot de ene of andere groep. Sommige mensen worden verliefd op hetzelfde type, anderen op iemand van het tegenovergestelde type. Zo vallen Verkenners voor andere Verkenners en voelen Bouwers zich onweerstaanbaar aangetrokken tot andere Bouwers. Regelaars schieten dan weer erg goed op met Onderhandelaars, een aantrekking die wederzijds is.

Liefdestype 1:

de Verkenner (dopamine)

De Verkenner drinkt met volle teugen van het leven, is onvermoeibaar op zoek naar afwisseling en avontuur, creatief en nieuwsgierig. Optimistisch en zelfstandig, energiek, sterk en breeddenkend.

Minpuntje: voortdurend in de weer om vrijheid en onafhankelijkheid te bewaren, onvoorspelbaar en onbetrouwbaar, gesloten wat het gevoelsleven betreft en geen kei in zelfkennis.

Liefdestype 2:

de Bouwer (serotonine)

Dit type vormt de hoeksteen van de samenleving.

Een doorzetter, een voorstander van orde en netheid en in staat om anderen te leiden. Voorzichtig, rustig, loyaal en gesteld op zekerheid. Traditioneel ingesteld.

Minpuntje: nauwkeurig en vaak kritisch, een gewoontedier, gesteld op status en niet happig op nieuwe ervaringen.

Liefdestype 3:

de Regelaar (testosteron)

Dit type streeft altijd naar de sterren. Is prestatiegericht, een logisch en analytisch denker, vindingrijk en zelfverzekerd. Praat moeilijk over gevoelens. Houdt van een directe aanpak en zal niet oordelen of manipuleren.

Minpuntje: koppig, veeleisend en snel boos. Kan zichzelf verliezen in het werk.

Liefdestype 4:

de Onderhandelaar (oestrogeen)

Ook wel de filosoof-koning genoemd. Is 100 % een gevoelsmens: fantasierijk, intuïtief en romantisch. Flexibel en goed in communicatie. Is diep empathisch, kortom: een mensenmens.

Minpuntje: goedgelovig, twijfelaar, gaat conflicten uit de weg.

Doe de test : https://www.seksonderzoek.be/liefdestypes-helen-fischer/

Wetenschappelijk bewezen:

Mannen worden sneller verliefd dan vrouwen.

Een onmogelijke liefde is vuriger en gaat minder snel over omdat het verlangen naar het onbereikbare of ontoelaatbare het chemische vuur in ons brein opstookt.

We worden vaak verliefd in periodes waarin ons leven op zijn kop staat: een nieuwe job, een verhuizing, zelfs een oorlog. In momenten van stress en grote gevoelens stellen we ons sneller open voor een nieuwe liefde.

Fysieke aantrekkingskracht is belangrijk, maar het verschil in impact tussen onaantrekkelijk en gemiddeld aantrekkelijk is veel groter dan tussen gemiddeld aantrekkelijk en zeer aantrekkelijk. Met andere woorden: je hoeft er niet uitzonderlijk knap uit te zien om aantrekkelijk gevonden te worden.

Het duurt tussen de 90 seconden en vier minuten om te beslissen of we iemand aantrekkelijk vinden.

Liefde hoeft niet over te gaan. Sommige koppels die dertig, veertig jaar samen zijn, hebben dezelfde neurologische respons als kersverse stelletjes.

We zijn geprogrammeerd om 18 tot 30 maanden vuurwerkverliefd te blijven, net lang genoeg om een kind te verwekken en te wachten tot het uit de superkwetsbare fase is. Daarna gaan we uit elkaar of verandert de verliefdheid in liefde.

Seks is wat energieverbruik betreft geen topsport. Gemiddeld duurt 'de daad' zes minuten en verbruik je 21 calorieën. Dat is net zoveel als bij zes minuten stofzuigen.

Cadeautje

Verras je familie of vrienden met hun eigen persoonlijke nieuwssite, gebaseerd op een selectie van hun favoriete onderwerpen. Bekijk hier een voorbeeld van de uitnodiging.