Fotoboek van Gerard Kuster (70) wint aan historisch belang: ‘Tiengemeten zit in ons hart’

Zijn naam roept een pavlovreactie op. Gerard Kuster? Tiengemeten! Zeker nu het eiland tot een verloren wereld behoort, wint zijn fotografisch boekwerk Het eiland Tiengemeten van toen steeds meer aan historisch belang.
Gerard Kuster met zijn camera en een selectie van de foto's die hij in zijn boek heeft geplaatst. ©© All Rights Reserved: Gerard Kuster vrij van publicatierechten tbv persbericht

Veertig jaar geleden liep de Tukker met zijn vrouw Astrid op het natuureiland en bijna tien jaar terug gaf hij het boek in eigen beheer uit, maar zoveel jaar later is Tiengemeten zelfs in het oostelijke Hengelo nooit ver weg.

,,Tiengemeten zit in ons hart'', laat Kuster (70) weten. ,,We hebben altijd een zwak voor het eiland gehouden. Toen we destijds met het pontje van Nieuwendijk naar het eiland voeren en we liepen naar de Grevesweg, dan hoorde je de wind in de bladeren van de populieren ritselen. Dat is voor ons het geluid van Tiengemeten. Als we ergens in de polder fietsen en we horen datzelfde geluid, zeggen we tegen elkaar: 'Tiengemeten!'''

Afstudeerproject

Kuster en zijn echtgenote maakten voor het eerst kennis met Tiengemeten in 1980, toen de Bredase student aan de Academie voor Beeldende Kunsten Sint Joost het eiland in het Haringvliet als afstudeerproject koos. Het leverde, zeker in retrospectief, een imposante productie op, die in boekvorm inmiddels samen met het werk van de auteurs Philip Perneel (Tiengemeten: herinneringen aan een bijzonder eiland - 2002), Ton van der Graaf (Over het Vuile Gat naar Tiengemeten - 2007) en documentaires van cineaste Digna Sinke behoort tot de verplichte kost voor de Tiengemeten-liefhebber.

,,Het eiland deed toen wat met ons'', aldus Kuster. ,,Je liet met het pontje van Nieuwendijk de hectiek en de drukte van de snelwegen achter je. Het eiland was destijds particulier eigendom van Volker Stevin en we moesten ook toestemming hebben om op het eiland te komen. In die tijd speelde de problematiek dat het eiland mogelijk zou worden volgespoten met baggerspecie uit de Rotterdamse haven. De boeren voelden zich kwetsbaar, omdat zij pachtboeren waren.''

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

©© All Rights Reserved: Gerard Kuster

Diaserie

Het onheil voor de agrarische bewoners van Tiengemeten werd toen nog afgewend. ,,We hebben in een landbouwschuur de diaserie vertoond aan een delegatie van de Tweede Kamer'', zegt Kuster, die met Adrie Vos zijn (boeren)gids had op het eiland en al snel van pottenkijker 'één van ons werd'. ,,Ook is die delegatie met een boerenkar over het eiland gereden. Het kan best zijn dat de diaserie er toen aan heeft bijgedragen dat alles bij hetzelfde bleef op het eiland. Dat hoop ik tenminste.''

Tekst gaat verder onder de foto.

©© All Rights Reserved: Gerard Kuster

Kuster heeft er dertig jaar overheen laten gaan om zijn beelden in boekvorm uit te geven. ,,De dia's hebben lang in de kast gelegen. Het was toen niet te betalen om een boek uit te geven. Zo rond 2009, 2010 werd het veel makkelijker om dia's te digitaliseren. Daardoor was het wel te doen een boek in eigen beheer uit te geven. De directe aanleiding voor een boek met historische beelden van het agrarische eiland, was de omvorming van Tiengemeten naar natuureiland. We hebben een oplage van 1000, en dat is voor een fotoboek best veel. We hebben er nu zo'n 600, 700 van verkocht. Het boek is te bestellen op mijn website gerardkuster.nl. De reacties van onder anderen de oud-bewoners die ik krijg, zijn hartverwarmend. Ze zijn er heel erg blij mee. Het boek is eigenlijk nog het enige wat er van over is.''

Gevoelig

©© All Rights Reserved: Gerard Kuster

In 2014 is Kuster voor het laatst op het eiland geweest. ,,Als je Tiengemeten niet kent zoals het vroeger was, is het nog steeds een heel mooi en bijzonder eiland. Maar ik blijf er toch gemengde gevoelens bij hebben. Zoals de mensen er toen woonden, was het echt een uniek stukje Nederland. Veel boeren moesten hun geboortegrond en vruchtbare akkerland gedwongen achter zich laten. Grond dat nota bene na de Watersnoodramp weer vruchtbaar was gemaakt... Ja, dan kan ik begrijpen dat dat zoveel jaar later nog steeds gevoelig ligt bij hen.‘’

Het huidige Tiengemeten kan Kuster niet zo bekoren als het hem vroeger deed. ,,Volgens mij was de opzet om er een stiltegebied van te maken, maar zoals het nu is, is dat het niet. Pasgeleden stond er een stukje met Twan Huys in de krant. Daarin liet hij weten op Tiengemeten te zijn geweest en dat hij verbaasd was dat er nog zo'n stukje Nederland bestaat. 'Nou, je moest eens weten', dacht ik toen.''

©© All Rights Reserved: Gerard Kuster