Willie (78)

Willie Optekamp (78) uit Maarssen is één van de oudste Nederlanders met het downsyndroom. Extra bijzonder is dat hij zelfstandig woont en actief is in de buurt.
Elke ochtend gezichtscrème houdt de huid jong. ©Angeliek de Jonge

Als er één eigenschap is die Willie kenmerkt, dan is het zijn hulpvaardigheid. ,,Als hij het kan, dan helpt hij'', vertelt begeleider Romy (55) trots in de woonkamer van het appartement. ,,Op vakantie, op het schip van het Rode Kruis, ruimt hij de tafels af. Als hij tijdens het boodschappen doen in de supermarkt iets op de grond ziet liggen, ruimt hij het op of zegt het tegen de medewerkers. En hier, in het appartementencomplex, haalt hij oud papier en plastic op en zet het aan de straatkant. Ook ontfermt hij zich over alle kliko's. Hij zet ze buiten en haalt ze ook weer op.'' Daarnaast maakt Willie graag een praatje. In de zomer, als haar keukenraam, dat aan de kant van de galerij zit, openstaat, komt hij steevast buurten met zijn buurvrouw.

Mensen met het downsyndroom hebben een lagere levensverwachting dan gemiddeld. Willies 78ste verjaardag, vorige week, was met recht reden voor een feestje en het einde is nog lang niet in zicht. Hij heeft diabetes, maar is verder in goede conditie. Hij woont zelfstandig met één keer per week hulp in de huishouding. Elke vrijdag gaat hij op stap met Romy.

De Maarssenaar is een van de oudste Nederlanders met het downsyndroom, leert navraag bij Stichting Downsyndroom. De organisatie heeft veel kennis over de aandoening. Rond de Tweede Wereldoorlog, toen Willie werd geboren, was de levensverwachting ongeveer 12 jaar. Door verbeterde gezondheidszorg is die prognose verhoogd naar 60 jaar. Willie heeft sterke genen, zegt zijn familie. Zijn moeder werd 96 jaar.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Zijn ouders behandelden hem zoals andere kinderen. Hij ging, totdat hij 15 was, naar speciaal onderwijs, vertelt nicht Mariska Hoogland. Jeugdzorginstellingen stonden destijds niet goed bekend, wat zijn ouders deed besluiten hem thuis te houden. Daardoor verkeerde hij in een reguliere omgeving.

In de jaren 50 besloot zijn vader dat Willie zou gaan werken. Zijn zoon had weliswaar een verstandelijke beperking, maar aan zijn handen mankeerde immers niets, was de redenering.

Op de fiets

Na lang zoeken kwam hij uit bij de toenmalige sociale werkvoorziening in Breukelen, die inmiddels PAUW Bedrijven heet. Willie ging er elke dag op de fiets naartoe en werkte er liefst veertig jaar. De werkzaamheden liepen uiteen van spuitwerk tot opruimen in de kantine.

Maar daar bleef het niet bij. Al in zijn jeugd verzamelde hij lege flessen waar statiegeld op zat en leverde ze in bij de lokale supermarkt. Dit leidde tot een parttimebaan bij Dirk van den Broek in Maarssen bij de emballage, naast de vijfdaagse werkweek bij PAUW. Romy laat een album zien met foto's van feestelijke bijeenkomst vanwege het 12,5-jarige werkjubileum .

In zijn vrije tijd is hij gewend er met de fiets op uit te gaan. Naar familie in Maarssen of Utrecht. Hij was een bekende bij de prostitutieboten aan het Zandpad, vertelt nicht Mariska. ,,De grote bazen wisten wie hij was. Hij deed boodschapjes voor de vrouwen. Zijn moeder was weleens ongerust als hij 's avonds nog niet thuis was. Dan gingen we met haar naar het Zandpad toe en zagen hem fietsen. Hij ging nooit naar binnen.''

Stilzitten is dus niets voor Willie. Zelfs niet op vakantie. Jaarlijks gaat hij mee op een riviercruiseschip van het Rode Kruis in Nederland en Duitsland. Daar staat hij ook zijn mannetje en helpt mee met het afruimen van tafels. Het leverde hem meerdere oorkondes en foto's op, die ingelijst op het dressoir in de woonkamer staan. Hij laat trots een groepsfoto zien van het restaurantteam. Topteam, staat erbij.

Willie leefde lang samen met zijn moeder. In 2007 viel ze en kon ze niet meer thuis wonen. Sindsdien woont hij er alleen en zette geleidelijk het interieur naar zijn hand. Hij is gewend zich te verzorgen en het huishouden te doen. Opruimen, stofzuigen en het bed opmaken gaan zonder problemen. Hij verliest daarbij zichzelf niet uit het oog en gebruikt elke ochtend gezichtscrème. Het verklaart misschien zijn rimpelloze gelaat, waardoor hij flink jonger oogt. ,,Ik wil ook zo'n huid'', grijnst Romy.

Voordat de fotograaf van het AD komt, informeert Romy of Willie iets anders wil aantrekken dan zijn vest. Een overhemd misschien? Willie schudt zijn hoofd. Hij praat in korte zinnen. ,,Is schoon.''

Nicht Mariska vertelt dat Willie en zijn broer recent gekeken hebben bij een aanleunwoning van een zorgcentrum. Voordeel is dat hij er mensen om zich heen heeft. De zorgorganisatie hield de boot af uit vrees dat er te veel zorg nodig zou zijn. ,,Er is weinig kennis en ervaring met oudere mensen met down. Het is nieuw dat mensen zoals hij oud worden.'' Uiteindelijk wilde Willie toch liever thuisblijven.

Intussen kijken Willie en zijn familie al uit naar de volgende mijlpaal: de 80ste verjaardag. De hoop is dat dan de burgemeester langskomt. En Willie heeft al een idee hoe hij het wil vieren. ,,Met een grote tent buiten.''

heeft down en en woont zelfstandig

Cadeautje

Verras je familie of vrienden met hun eigen persoonlijke nieuwssite, gebaseerd op een selectie van hun favoriete onderwerpen. Bekijk hier een voorbeeld van de uitnodiging.