Wie wil er met verdachte De Mos in zee?

dilemma | rechtszaak hangt als 'donkere wolk' boven de verkiezingen

Het gaat er straks ongetwijfeld hard aan toe in de strijd om de Haagse raadszetels. Nu al vallen lokale politici elkaar fel en persoonlijk aan. Maar hoe gaan de partijen in Den Haag om met het grote vraagteken dat boven de verkiezingen van maart 2022 zweeft? ,,Er staat een kolossale olifant in de kamer.''
Richard de Mos en leden van zijn partij maken bekladde verkiezingsborden aan de Koekamp schoon tijdens de Haagse verkiezingen in 2018. ©Frank Jansen

Op de linkerflank van de lokaal-Haagse politiek moeten ze weinig hebben van de grootste partij van de stad. Hart voor Den Haag werd al niet erg gepruimd, maar na het pleidooi voor een rem op immigratie en het weigeren van statushouders lijkt de deur potdicht. Met de lokalo's zien ze zich ook na de raadsverkiezingen van maart niet snel het bed delen.

Andere partijen zijn evenmin happig op een bondje met de partij van De Mos. Zo trekt Hart voor Den Haag de portemonnee niet graag voor maatregelen tegen klimaatverandering, weet Judith Klokkenburg van ChristenUnie/SGP. ,,En als het om de auto gaat is het altijd meer, meer, meer. Ik ga niet zeggen: 'minder, minder, minder', maar wij zitten daar heel anders in. Er zijn grote verschillen die overbrugd moeten worden.''

Grote vraagteken

Keurige thema's zijn het, daar niet van. Prima onderwerpen om over te discussiëren ook. Maar ze gaan wel voorbij aan het grote vraagteken dat boven de lokale verkiezingen van maart zweeft. 'De donkere wolk', zoals lijsttrekker Anne Mulder van de VVD het noemt. 'De kolossale olifant in de kamer', zegt een andere politicus in beter Engels dan Nederlands.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Natuurlijk gaat het om de corruptieverdenkingen tegen oud-wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui van Hart voor Den Haag en tegen partijgenoot Nino Davituliani en een aantal bevriende ondernemers. Gisteren was het precies twee jaar geleden dat justitie de beschuldigingen wereldkundig maakte. De rechtszaak volgt niet eerder dan volgend jaar zomer.

En dat is voor iedereen een ramp, verzucht Tahsin Cetinkaya van de Islam Democraten, de partij die binnenkort opgaat in de Haagse afdeling van Denk. ,,Voor de stad, voor de Haagse kiezers en voor de partij van Richard de Mos.''

Ga maar na: ,,Je besluit als Hagenaar volgend jaar op Hart voor Den Haag te stemmen en enkele maanden later wordt de voorman van die partij veroordeeld wegens corruptie. Dat is - zacht gezegd - heel vervelend'', zegt Cetinkaya. ,,Maar andersom geldt dat ook: Je besluit vanwege de zware verdenkingen niet op de partij van De Mos te stemmen, maar een paar maanden later wordt hij vrijgesproken. Dat is ook vreselijk, voor de kiezer en de partij.''

'Eerlijke kans'

Die volstrekte onzekerheid rond een zware zaak als corruptie in het stadsbestuur weegt ook door in de Haagse verkiezingscampagnes naar 16 maart toe. Val je de grootste partij van Den Haag aan op de serieuze verdenkingen van justitie of negeer je als partij de 'olifant in de kamer'? En hoe raar is het dan om het daar in de wijken en de bedompte zaaltjes niet over te hebben?

De meeste politieke partijen in Den Haag zijn niet van plan om de corruptieaffaire in de strijd te werpen. ,,Als een zaak onder de rechter is, moet de politiek zich er niet tegenaan bemoeien'', zegt lijsttrekker Mariëlle Vavier van GroenLinks.

Ook de PvdA houdt het graag zuiver: ,,Ik ga zeker niet speculeren over deze zaak'', zegt fractievoorzitter Martijn Balster. ,,De Mos verdient een eerlijke kans''. Als het aan het CDA ligt volgt iedereen dat voorbeeld. ,,Ik hoop dat we het kunnen hebben over de toekomst van de stad. Hoe krijgen we het bewoonbaar, hoe houden we het leefbaar?''

Dossiers

Integriteit wordt in bredere zin wel een thema, verwachten partijen. Er zijn in Den Haag de afgelopen jaren meer dossiers geweest waarin ambtelijke of bestuurlijke onkreukbaarheid in het geding waren.

,,Het heeft een rol gespeeld bij bouwprojecten in de stad, bij het vertrek van een Haagse topambtenaar en bij de failliete Energie Academie'', zegt Lesley Arp van de SP.

Campagne voeren is één ding, maar daarna volgen coalitieonderhandelingen. En dan kan de donkere wolk boven de verkiezingen niet meer genegeerd worden. Dan moet er boter bij de vis. Ofwel: kan Hart voor Den Haag weer aan de knoppen gaan draaien in de stad? En: is er nog speelruimte om Richard de Mos in het nieuwe college een plek te geven?

Zelf heeft de partijleider van Hart voor Den Haag hoop. ,,Hoe groter we worden, hoe rustiger de andere politieke partijen zich houden en hoe groter de kans dat ik als wethouder terugkom'', zei hij gisteren in deze krant. ,,Maar we hebben ook andere mensen om ons heen verzameld die dat goed zouden kunnen. Bekende Nederlanders met bestuurlijke ervaring.''

Toch wordt een persoonlijke terugkeer van oud-wethouder De Mos op het Haagse pluche verdraaid lastig, zo niet onmogelijk. Lijsttrekker Robert van Asten sloot het namens D66 in een eerder gesprek met het AD al eens uit. Ook Balster van de PvdA ziet het niet gebeuren: ,,Zolang hij verdacht wordt, kan hij geen wethouder zijn in een college.''

Het zou ook onlogisch zijn, stelt SP'er Arp: ,,Twee jaar geleden verdween De Mos uit het college, vanwege de zware verdenkingen tegen hem. Dan zou het vreemd zijn als hij terugkeert, terwijl de zaak nog altijd niet is opgehelderd.''

Fundamentele kwestie

Wat voor De Mos persoonlijk geldt, geldt ook een beetje voor zijn partij. Het is de reden dat voorzitter Abdoel Haryouli van de Haagse nieuwkomer Denk verwacht dat de traditionele partijen niet snel met Hart voor Den Haag een coalitie gaan vormen. ,,Destijds hebben zij niet alleen gezegd: 'we kunnen niet door met de wethouders', maar ook: 'we kunnen niet door met de partij''', stelt hij. ,,Ook al, omdat de financiering van de lokale partij volgens hen niet transparant was en ze daar onvoldoende aan wilden doen. Dat is een fundamentele kwestie.''

Wat eveneens meespeelde: Hart voor Den Haag pakte het OM keihard aan en beschuldigde justitie van karaktermoord. Het is de lijn die De Mos nog steeds volgt. Misschien doelt VVD-lijsttrekker Mulder daarop als hij cryptisch over eventuele samenwerking spreekt: ,,Het is aan Hart voor Den Haag om de integriteit te herstellen.''