Waarom remde die Stint niet?

SpoordramaOss

De vraag is relatief eenvoudig: wat was er mis met de Stint die in 2018 verongelukte in Oss? Het antwoord blijft uit.
Oss, 20 september 2018: in de buurt van de plek van het ongeluk betoonden mensen massaal rouw. Er ontstond een bloemenzee. ©ANP

Diverse getuigen zagen het: de vrouw die op de fatale ochtend van 20 september 2018 de Stint bestuurde die om even voor half negen botste op de intercity van Den Bosch naar Nijmegen, probeerde 'uit alle macht' af te remmen. Tevergeefs, de bakfiets denderde door, de noodlottige afkomst is bekend. Amper een maand daarna legde de bestuurster een verklaring af over het gruwelijke ongeluk, als verdachte in het strafrechtelijk onderzoek van het Openbaar Ministerie (OM). Al vorig jaar juli werd duidelijk dat het OM 'menselijk falen' van de bestuurster uitsluit als oorzaak van het ongeluk.

Maar wat was dan wél de reden dat de roze Stint niet viel te stoppen? Het Nederlands Forensich Instituut deed uitgebreid onderzoek naar de verongelukte bakfiets. Dat leverde een eindrapport op met zes mogelijke hypotheses, die bij nadere beschouwing één voor één de prullenbak in moesten.

Het bedradingscircuit van de Stint was na de botsing nog intact. De gasveer was niet gebroken, de nuldraad van de gashendel evenmin. Onderzoekers van het NFI gingen naar Italië, waar de 'boordcomputer' van de Stints zijn gemaakt. Die van het verongelukte exemplaar uit Oss was nog intact, maar bij het uitlezen bleek dat de Stint kort voor het ongeluk nog 'normaal functioneerde'.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Ook de mogelijke invloed van elektromagnetische straling is onderzocht. Conclusie: niet voor honderd procent uit te sluiten, maar de kans dat zulke straling de Stint onbestuurbaar maakte, is zeer klein. Waarna niets anders rest dan de bittere conclusie dat de oorzaak van het ongeluk voor altijd onduidelijk zal blijven.

Het OM liet ook onderzoek doen naar kinderdagverblijf Okido, waar de bestuurster in dienst was. Viel de werkgever iets te verwijten? Het kinderdagverblijf had de Stints sinds het najaar van 2017 geleased van de producent. En ja, er waren eerder haperingen geweest, veertien keer om precies te zijn. Accuproblemen waren steevast de oorzaak. Een dag voor het fatale ongeval ook nog, óók vlak bij een overweg.

Het kinderdagverblijf deed wat het moest doen: het meldde alle mankementen bij de Stintproducent. Die liet ze repareren. Alle leidsters van Okido hadden ook voldoende voorlichting en instructies gekregen over het besturen van de Stint: ze wisten hoe ze met het ding om moesten gaan. Een rechterhendel voor het bepalen van de snelheid en het afremmen op de motor, de linkerhendel als bijrem. Die laatste bleek niet sterk genoeg.

Kwetsbaar

Ook het kinderdagverblijf valt niets te verwijten, concludeert het OM. Wat rest is een onderzoek naar de producent van de Stint, Erwin Renzen. Had die moeten weten dat zijn populaire bakfietsen kwetsbaar waren, zoals na het ongeluk in Oss duidelijk aan het licht kwam? Het onderzoek loopt nog, de administratie van het bedrijf is in beslag genomen.

Het kan nog heel lang duren voordat daar conclusies uit getrokken kunnen worden. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat was al eerder gewezen op mogelijke tekortkomingen van de Stint, maar liet het voertuig toch de weg op gaan. Als het tot vervolging van de fabrikant komt, zal dat het eerste zijn wat Renzen op tafel gooit: een stempel van de minister. ,,Als er geen mankement is gevonden en het OM geeft aan dat ook niet meer te zullen vinden, vraag ik me af waarom ze precies verder zoeken", reageert hij.

Het Stintongeluk is een 'blijvende kras op de ziel van nabestaanden en de Osse gemeenschap', zo reageert de Osse burgemeester Wobine Buijs. 'Bij contacten met inwoners is het spoorongeval in 2018 nog vaak onderwerp van gesprek. Het onderzoek naar het ongeval haalt dit weer op. Helaas is niet duidelijk geworden wat de oorzaak is. Er blijven vragen. En dat is lastig want je wilt graag weten wat er is gebeurd. We gunnen de gezinnen dat ze weer verder te kunnen met het leven van alledag.'

Die kras gaat nooit meer weg. En ook de vraag naar het hoe en waarom zal blijven knagen, beseft persofficier van justitie Janine Kramer. ,,Teleurstellend, zeer teleurstellend."

Wobine Buijs ©Van Assendelft