Waarom er nu stilaan wel serieuze schade dreigt voor Trump

Afzettingsproces kan hem stemmen gaan kosten, terwijl Joe Biden er dubbel voordeel mee doet

De Amerikaanse Senaat is voor de derde keer in de geschiedenis met een afzettingsproces tegen het staatshoofd gestart. Het blijft nog altijd onwaarschijnlijk dat president Donald Trump werkelijk uit zijn ambt wordt gezet. Maar de niet aflatende stroom aan nieuw bewijsmateriaal begint wel te wegen op zijn herverkiezingskansen.
President Donald Trump. ©Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Het waren zeven leden van het door de Democraten beheerste Huis van Afgevaardigden die de dubbele aanklacht tegen Trump gisteren plechtig presenteerden aan de Senaat. De ‘impeachment articles’ die ze daar voorlazen, betichten het staatshoofd van machtsmisbruik en belemmering van een parlementair onderzoek.

De zeven ‘impeachment managers’ zullen als aanklager dienen op het proces dat de door de Republikeinen gedomineerde Senaat verplicht is te houden. Dat proces wordt geleid door John Roberts, de voorzitter van het Hoogste Gerechtshof, die de honderd senatoren gisteren meteen als juryleden inzwoer.

“Ik zweer plechtig dat ik in alle handelingen met betrekking tot de rechtszaak over de afzetting van Donald Trump, die nu in behandeling is, onpartijdig recht zal doen volgens de grondwet en de wetten, zo helpe me God.” Dat is de eed die iedere senator afgelegd heeft.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Maar het ziet er wel naar uit dat die onpartijdigheid grotendeels dode letter zal blijven. Toen het Huis van Afgevaardigden de ‘impeachment articles’ woensdag formeel doorverwees naar de Senaat, stemden nagenoeg alle Democraten vóór en alle Republikeinen tegen. Een partijtrouw die ook in de Senaat wordt verwacht.

Daar bezetten de Republikeinen 53 van de honderd zetels, terwijl er om Trump af te zetten een tweederdemeerderheid noodzakelijk is. De inhoudelijke behandeling van de dubbele aanklacht gaat dinsdag van start, met pleidooien van de zeven aanklagers en van Trumps verdedigingsteam. Verwacht wordt niet dat hij daar zelf bij aanwezig zal zijn.

Getuigen

Hoelang het proces gaat duren en wie daar verder aan het woord komt, staat nog niet vast. Het zijn de senatoren zelf — en dus in feite de Republikeinen — die over de procedure beslissen. De Democraten willen getuigen opvoeren, maar de Republikeinen lieten tot nu toe verstaan dat zij dat niet nodig achten — en het dus ook niet zullen toestaan.

Eén van de getuigen die de Democraten willen horen, is Lev Parnas. Die Oekraïens-Amerikaanse zakenman was een vertrouweling van Trumps persoonlijke raadsheer en voormalig New Yorks burgemeester Rudolph Giuliani. Zij waren recent nog zo close met mekaar, dat Giuliani peter is van Parnas’ tweejarige zoon.

Telefoontje naar Oekraïne?

Giuliani wordt bestempeld als de architect van het plan om Oekraïne tot belastende verklaringen over Joe Biden te dwingen. Die poging om een potentiële tegenstrever van Trump in de verkiezingen op 3 november zwart te maken, is het centrale thema van het afzettingsproces.

Lev Parnas zou Giuliani bij die poging hebben geholpen en onder meer contacten hebben gelegd met Oekraïnes vorige staatshoofd Petro Porosjenko en huidig president Volodymyr Zelensky. Hij geeft die rol zelf toe en heeft recent een grote hoeveelheid correspondentie aan het onderzoek overgemaakt.

Daaruit zou blijken dat die poging niet beperkt gebleven is tot het beruchte telefoontje waarin Trump een gunst vroeg van Zelensky, terwijl hij net een steunpakket van 350 miljoen euro aan Oekraïne in de koelkast had gestopt. Het tegenhouden van dat geld was illegaal, zo liet de Amerikaanse dienst voor toezicht op de overheid gisteren nog verstaan.

Eerder was ook Porosjenko al benaderd met eenzelfde vraag. Die zou midden in zijn eigen herverkiezingsstrijd te horen hebben gekregen dat hij op bezoek mocht in het Witte Huis of op een andere manier door Trump geholpen zou worden — op voorwaarde dat hij publiekelijk verkondigde dat er in zijn land een onderzoek naar Biden liep.

Trump was op de hoogte van die pogingen, zo heeft Parnas ondertussen in verscheidene interviews verklaard. De documenten die hij vrijgaf, lijken er ook op te wijzen dat Trumps entourage de toenmalige Amerikaanse ambassadeur in Oekraïne liet bespioneren — wat illegaal zou zijn en waarover Oekraïne prompt een strafonderzoek is gestart.

Lev Parnas met Rudy Giuliani. Parnas was een vertrouweling van Giuliani, Trumps persoonlijke raadsheer en voormalig New Yorks burgemeester. ©AP

Schade

Al hoeft hij niet voor zijn afzetting te vrezen, toch dreigt er stilaan wel serieuze schade voor Trump. Het op televisie uitgezonden proces kan hem stemmen gaan kosten, terwijl het Biden versterkt. Trump noemt hem steevast ‘Sleepy Biden’ en hij ís een grijze figuur. Maar met al de moeite om hem van tevoren te nekken, onderstreept het Trump-kamp eigenlijk hoe valabel hij toch is als presidentskandidaat.

Ook binnen het Democratische kamp kan Biden trouwens voordeel hebben bij het proces. Dat dreigt al gauw enkele weken te gaan duren, terwijl de eerste voorverkiezingen in februari staan gepland. Doordat Bidens twee belangrijkste rivalen — Bernie Sanders en Elizabeth Warren — zetelen in de Senaat en daar aanwezig moeten zijn, kunnen zij er nog maar nauwelijks op uit om campagne te voeren.

Presidentskandidaat Joe Biden. ©THE DALLAS MORNING NEWS