Van een ton per jaar verdienen naar dakloos: ‘Stond ik ineens met een koffer met kostuums tussen de junks’

Woest is Dordtenaar Bert Kuipers. Op al die instanties die er zijn om arme mensen te helpen. Van de sociale dienst tot Yulius en De Hoop, volgens hem laten die mensen vreselijk in de steek. ,,Het zijn bureaucraten, die nooit eens naast je gaan staan. Je moet je iedere keer weer verdedigen.’’

Kuipers is ervaringsdeskundige. Maar zijn grootste probleem is niet het geld, maar het feit dat hij geen tijd meer heeft om zich op te winden. Hij heeft uitgezaaide kanker. ,,Volgens de artsen had ik al dood moeten zijn, maar ik ben een vechter. Ik leef in geleende tijd.’’ Reden te meer dus om deze zaterdag nog, op een Wereldarmoededag die vanwege corona verder ongemerkt aan Dordrecht voorbij gaat, zijn verhaal te vertellen: ,,Ik hoop dat het anderen helpt, maar vooral dat die instanties eens na gaan denken over waar ze mee bezig zijn.’’

Het kan verkeren. Ooit had hij alles dat zijn hart begeerde. Hij groeide op in Zwijndrecht en volgde een opleiding aan de hoog aangeschreven HTS in Dordrecht. Hij kreeg een vrouw en kinderen, een goede baan in de olie-industrie: ,,Op mijn achtentwintigste verdiende ik al een ton per jaar.’’ Maar het huwelijk liep in 2005 op de klippen en acht jaar later verloor hij zijn baan door de crisis in de oliesector.

Van anderhalve ton naar 1650 euro

Van een uitkering wilde hij niet leven, als daar na aftrek van alimentatie al wat van over zou blijven. ,,Ik verdiende anderhalve ton per jaar en dan zou ik naar 1650 euro per maand gaan.” Hij vertrok daarom naar Dubai, waar voor een veel lager salaris dan hij gewend was nog wel werk was.  Zijn huis in Nederland kon hij niet verkopen doordat het financieel onder water stond. Ondertussen kostte zijn huis in Dubai ook nog eens 2000 euro per maand.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Bert Kuijpers op Wereldarmoededag: ,,Geld is niet eens je grootste probleem als je arm bent.'' ©Richard van Hoek Fotografie

Twee jaar later sloeg ook daar de crisis toe. Hij keerde direct terug naar Nederland: ,,Als je daar je schulden niet betaalt, zit je direct in de cel.’’ 

Hier kwam hij tot de ontdekking dat hij zijn schepen achter zich verbrand had. Schuldeisers bleken zijn woning verkocht te hebben. ,,Buren en mijn kinderen hebben nog een paar spulletjes kunnen redden en ik heb mijn hengels nog uit de schuur kunnen halen.’’ 

Omdat hij in het buitenland gewerkt had, kon hij hier geen uitkering meer krijgen. Bij gebrek aan een adres wilde de sociale dienst hem al helemaal niet helpen: ,,Ik moest maar naar het Leger des Heils. Daar stond ik met twee kostuums in een koffer, tussen de junks en de psychoten.’’

Bureaucratische nachtmerrie

Hij belandde in een bureaucratische nachtmerrie, waarin het ene na het andere probleem opgeworpen werd. ,,Al die instanties weten niets van wat jij bij een andere instantie hebt, want dat is privacy. Maar het verloop onder het personeel is zo groot dat je wel om de paar maanden weer je hele doopceel moet lichten.’’

Na jarenlang meer dan een ton per jaar verdiend te hebben, moest Bert Kuipers ankoppen bij het Leger des Heils in Dordrecht: ,,Ik had alleen een koffertje met twee kostuums.”

Geruime tijd werkte hij zwart om de vijf euro per nacht voor een slaapplek bij het Leger des Heils te kunnen betalen. Na negen maanden lukte het eindelijk een uitkering te krijgen. ,,Doordat ik iemand kende die hoog in de boom zat bij de sociale dienst. Het is schandalig dat het zo gaat, maar ik was er al lang blij mee.”

Prompt dook het volgende probleem op. Hij was mantelzorger voor zijn moeder in Zwijndrecht. ,,Toen werd mijn uitkering gelijk gekort.’’ Ondertussen kregen schuldeisers in de gaten dat hij weer een beetje geld had. ,,De incassomaffia liet gelijk beslag leggen, tot onder de beslagvrije voet.’’ Dat probleem wist hij te tackelen door zijn uitkering om te laten zetten in een bed- en broodregeling. Daarbij krijgen mensen alleen een beetje geld om te eten en te slapen, de rest regelt de sociale dienst voor hen.

Krank­zin­nig! Als je be­ta­lings­pro­ble­men hebt, moet je meer ziek­te­kos­ten­pre­mie betalen.

Bert Kuipers

Inmiddels had hij de grootste problemen met zijn ziektekostenverzekering, die hij niet kon betalen: ,,We hebben in Nederland een krankzinnig systeem. Als je betalingsproblemen hebt, moet je meer premie betalen. Waarvan dan?’’ Na een ziekenhuisopname kreeg hij een rekening van 25.000 euro, die nog altijd als een loden last op hem drukt.

,,Over verzekeringen gesproken, ik had een kistjesverzekering voor mijn begrafenis, maar die kon ik ook niet meer betalen. Mijn kinderen moeten straks mijn erfenis weigeren, anders zitten ze met mijn schulden opgezadeld. Maar als ze dat doen, word ik door de sociale dienst begraven en dan mag er niemand bij mijn begrafenis zijn, ook mijn kinderen niet.’’

,,Ik werd er gek van, ben helemaal doorgedraaid. Toen kwam ik bij de crisisdienst terecht, maar daar werd ik ook weggestuurd. Dat ik goed kan praten, is misschien wel mijn probleem geweest. Je moet eerst diep in de shit zitten, voordat er iets gebeurt.’’

Door de hulp belanden mensen dieper in de goot

Hij heeft zijn leven weer een beetje op de rails. Hij heeft een uitkering waar hij van kan leven en hij is de koning te rijk met een huisje in Wielwijk waar hij alles gelijkvloers heeft. ,,Maar dat heb ik bereikt doordat ik mijn mondje bij me heb en geknokt heb. Er is nooit iemand die gewoon naast je komt staan en kijkt waar nou eigenlijk je problemen liggen. Men kijkt alleen maar of je wel precies binnen regeltje A of regeltje B past. Als ze naar de mens kijken, kunnen problemen vaak in een  half jaar opgelost worden. Nu belanden mensen alleen maar dieper in de goot.’’

,,Weet je wat het is? Armoede gaat eigenlijk helemaal over geld. Het begint met een gebrek aan menselijk contact, dat noem ik armoe. Als je daar doorheen komt, ben je een heel eind. Maar neem nou die geldkrant die de sociale dienst laatst huis-aan-huis verspreid heeft. Die staat vol met die regels. Die zijn er voor de mensen, maar de meeste mensen zullen er helemaal niets van begrijpen. En als ze het al doen, schamen ze zich er vaak voor dat ze schulden hebben. Dan zeggen ze bij de sociale dienst dat ze niet precies weten wie er arm zijn. Vind je het gek?’’

Als hij tijd van leven zou hebben, zou hij zijn schulden af kunnen betalen, daar is hij van overtuigd. Wat hem rest is lotgenoten helpen, als ervaringsmaatje bij De Buitenwacht, voor zo ver zijn energie het nog toelaat. ,,En verder heb ik een paar heel lieve mensen, die onvoorwaardelijk achter me staan. Daar ben ik gelukkig mee, dat is goud waard.’’