Uittocht ouderen benauwt bazen...

Pensioengolf tOT 2040

De pensionering van de vele ouderen die ze in dienst hebben, maakt dat bedrijven vrezen voor personeelstekorten en kennishiaten. Het is echter geen sinecure die ouderen gezond de eindstreep te laten halen.
Een oudere aan het werk in een bakkerij. ©Hollandse Hoogte / Patricia Rehe

Nederlandse werkgevers houden hun hart vast nu pensionering hun van veel ervaren krachten berooft. Bijna acht op de tien maken zich zorgen over die uittocht van ouderen, blijkt uit onderzoek onder zowel bedrijven als overheidsorganisaties. Een kwart van de werkgevers noemt het vertrek van oudere werknemers zelfs een 'zeer grote bedreiging' voor het voortbestaan van hun organisatie.

De onderliggende oorzaak, vergrijzing, is nog lang niet op haar retour. Tot 2040 neemt het aantal nieuwe pensioengerechtigden jaarlijks alleen maar toe, terwijl de aanwas van jonge werknemers jaarlijks kleiner wordt.

Personeelstekort is niet eens de enige vrees van de tweehonderd Nederlandse financieel directeuren en de driehonderd managers die verantwoordelijk zijn voor personeelswerving. Werknemers die met pensioen gaan, nemen veel kennis en ervaring mee. Die kennishiaat moet gedicht en dat kost veel geld aan opleidingen voor jonge mensen, zeiden zij tegen onderzoeksbureau Market Probe.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Verslikt

Deze managers en directeuren vertegenwoordigen allerlei sectoren: van telecom tot horeca, van juristerij tot industrie. Er is niet uitgesplitst welke branche het hardst vergrijst en daar zijn ook elders geen recente cijfers over. In 2014 werkten de meeste vijftig- tot zestig-jarigen in de landbouw, bij waterbedrijven en het openbaar bestuur.

"Managers hebben zich verslikt in de vergrijzing", zegt Frédérique Bruggeman, managing director van recruitmentbureau Robert Half, dat opdracht gaf voor het onderzoek. Het probleem is lang onderschat, meent ze. "Die managers zaten al in een war for talent, vanwege onze krappe arbeidsmarkt."

Er is een schreeuwend personeelstekort in tal van sectoren. In de media domineren nu vooral die in de publieke tak - bij de politie, in de zorg en in het onderwijs. De politiebond legde vorige week een directe link met de uitstroom van ouderen.

Maar vergrijzing raakt de marktsector net zo goed. Daardoor stijgt het aantal werkenden in Nederland de komende jaren langzamer, meldde het Centraal Planbureau (CPB) onlangs. De kleine toename díe er is, gaat vrijwel volledig op aan de groeiende zorgvraag in Nederland, aldus het CPB. De toename van het aantal ouderen zet die sector immers onder druk. Dat trekt een wissel op de marktsector, waarvoor minder werknemers beschikbaar zijn, aldus het planbureau.

Bedrijven zullen jong talent moeten aantrekken en bovenal proberen vast te houden. "Jonge werknemers zijn minder loyaal aan hun baas, hoppen sneller naar de volgende werkplek dan een paar decennia geleden", zegt Bruggeman. Werkgevers investeren telkens opnieuw in opleiding en training, maar plukken niet de vruchten; die gaan naar de concurrent.

Meer loon lijkt een logische oplossing, maar is volgens Bruggeman niet per se een goed lokmiddel voor de nieuwe generaties. "Jongeren hechten meer aan flexibele werktijden, of willen elke vrijdag vrij kunnen zijn. De balans tussen werk en vrije tijd verschuift, ten gunste van die vrije tijd."

Spagaat

Precies dat ziet ook onderzoeker Jaap Oude Mulders van Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut. "Jonge mensen houd je vooral vast als je belooft dat ze later gerust minder uren mogen werken. Dat zoiets geen probleem is als iemand misschien kinderen wil."

Die wens van jongeren zet werkgevers in een spagaat. Personeel minder uren laten draaien is precies waar zij níet bij gebaat zijn in hun worsteling met arbeidskrapte. Daarin vonden zij vorige week de VVD aan hun zijde, die om pleitte voor minder deeltijdwerken.

Rabobank-econoom Leontine Treur snapt die reflex. "Of de productiviteit moet omhoog, of het aantal arbeidsuren. Zo niet, dan leidt de voortdurende vergrijzing simpelweg tot een lagere economische groei."

Met het politieke beleid dat nu wordt gevoerd, verwacht haar onderzoeksafdeling dat er helaas weinig rek meer zit in het aantal uren per werkende.