Spekman: Sluiting scholen is funest voor kansarm kind

Hans Spekman maakt zich als directeur van het Jeugdeducatiefonds grote zorgen. ©Marco Okhuizen

De coronacrisis dreigt een grote tweedeling in het onderwijs te veroorzaken. Duizenden kansarme leerlingen raken nóg verder achterop, vergeleken met kinderen uit de betere buurten.

Dat zegt Hans Spekman, directeur van het Jeugdeducatiefonds, dat zorgt dat kinderen gelijke kansen krijgen. En met die gelijke kansen gaat het de afgelopen weken rap bergafwaarts, ziet Spekman, oud-wethouder in Utrecht. ,,Nu door het coronavirus kinderen niet meer naar school kunnen, neemt de tweedeling in het onderwijs snel toe. Op veel plekken worden kinderen door hun ouders in de watten gelegd en krijgen ze een soort privé-onderwijs. Maar in achterstandswijken, zoals Overvecht, zie je veel kinderen zonder laptop. Dat is lastig thuiswerken."

Bovendien hebben veel kinderen in deze wijken nu al een taalachterstand. ,,Normaal gesproken zie je na een weekendje thuiszitten al dat hun woordenschat is gekelderd. Dan gaat het niet eens alleen om kinderen met een migranten-achtergrond. Ook bij veel leerlingen op witte scholen is het taalniveau onvoldoende. Nu kinderen langdurig thuiszitten, wordt dit alleen maar erger.''

Verslaving

Maar de meeste zorgen maakt Spekman zich over kinderen die in een 'onveilige' thuissituatie zitten. ,,Dat zijn kinderen van ouders met een verslaving of een trauma. Ook zijn er gezinnen die ontwricht zijn door een vechtscheiding. Laatst hoorde ik over een flatje waar liefst vier gezinnen bij elkaar wonen. Dat is geen fijne plek voor een kind."

Voor deze groep leerlingen is school een noodzakelijke vluchtheuvel. ,,Ze zijn veel liever in de klas dan thuis. Maar daar kunnen ze nu niet meer heen. Ik maak me enorm veel zorgen om deze groep. Het gaat om duizenden leerlingen."

Minister Slob van Onderwijs maakte vorige week bekend 2,5 miljoen te willen investeren om deze groep te helpen. Zo komt er hulp voor kinderen met een onveilige thuissituatie. Zij mogen in bibliotheken of op scholen lessen gaan volgen.

Spekman noemt deze stap 'positief'. Maar het gaat hem allemaal niet snel genoeg. ,,Stop nu geen energie in vergaderen, maar ga direct met scholen om tafel en help de kinderen die het het hardst nodig hebben. En vang ze direct op."

Want om de ongelijkheid aan te pakken, zouden kinderen in achterstandswijken juist méér uren op school moeten maken, betoogt Spekman. ,,En daarnaast moeten we meer doen om hun sores aan te pakken en hun wereld te vergroten. Maar wat zie je nu gebeuren? Dat al deze zaken negatief uitvallen voor deze groep. Dat moeten we echt heel snel ombuigen."

Buurtteams

Een woordvoerder van de gemeente Utrecht zegt in een reactie dat achter de schermen druk gewerkt wordt aan een oplossing. ,,Wij delen de zorgen rondom deze kwetsbare gezinnen", zegt hij. ,,Wij doen dan ook de oproep aan iedereen die zich zorgen maakt of zich thuis niet veilig voelt om hulp te zoeken bij de instanties. Deze periode is voor iedereen ingewikkeld, maar extra voor gezinnen met kwetsbare kinderen. Samen met onderwijs- en zorgpartners doen we wat nodig is en wordt nu vooral aandacht besteed aan het actief in beeld brengen van problemen om extra hulp te kunnen bieden waar dat nodig is. Hierover zijn we in gesprek met buurtteams en de organisaties Save en Veilig Thuis."

Naast het Jeugdeducatiefonds zijn ook elders acties om kinderen aan laptops of tablets te helpen. Zo kondigde ABN Amro aan om tweeduizend laptops aan het Jeugdeducatiefonds te geven. Kinderen uit arme gezinnen kunnen via dat fonds om steun vragen, bijvoorbeeld voor schooluitjes of hulpmiddelen die ze nodig hebben om mee te kunnen doen. De laptops, die van ABN-personeel zijn geweest, worden verspreid over het land uitgedeeld aan scholen. Zij kunnen de apparaten vervolgens uitlenen aan de leerlingen die ze nodig hebben.