Snel en slim mikken en tikken

Fotografie

Nu telefoons almaar betere foto's nemen, rijst de vraag of het nog wel zin heeft om een dure camera aan te schaffen. We vergelijken de foto's van twee smartphones en een spiegelreflexcamera.

Mensen die rondsjouwen met peperdure spiegelreflexcamera's, fotograaf Kees Krick ziet ze regelmatig lopen. 'Vaak denk ik dan: hoezo heb je zo'n dure camera? Gebruik gewoon je telefoon.'

Want de mobiele telefoon kan de concurrentie met klassieke camera's steeds beter aan. En niet alleen op Instagram. De Amerikaan Stephen Alvarez fotografeerde er de zeven wereldwonderen mee voor National Geographic. De Brit Julian Calverley bracht het succesvolle fotoboek #IPhoneonly uit, waarvan de inhoud zich laat raden. Inmiddels zijn meerdere fotoprijzen speciaal aan telefoonkiekjes gewijd.

Ook Kees Krick merkt een verschuiving: sinds een jaar of twee gaat de meerderheid van de fotocursussen die hij geeft over smartphones, zegt hij. 'En de vraag naar zulke cursussen neemt alleen maar toe.'

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Smartphones zijn onderhand zo goed in fotograferen, dat de vraag zich opdringt of het aanschaffen van een aparte camera nog wel zinvol is. Waar zitten de verschillen?

We testten het zelf in het schilderachtige landschap rondom Oud-Zuilen, Utrecht, een uurtje voor zonsondergang. Met in de ene broekzak een Huawei Mate 20 Pro, een hagelnieuwe smartphone van duizend euro, waarvan het camerasysteem alom wordt bejubeld. In de andere een Samsung Galaxy A5 uit 2017, 266 euro bij aanschaf, om te zien hoe het er voor staat met de beter betaalbare telefoon. En om de nek van Volkskrantfotograaf Raymond Rutting een Canon 5D Mark IV, een forse spiegelreflexcamera die, in combinatie met de lens, een slordige vijfduizend euro kost.

Kleine schijfjes glas die het opnemen tegen een kanonsloop van een lens. Een flinter elektronica waarmee je ook nog moet kunnen bellen en gamen staat tegenover een kilo aan gespecialiseerde fotoapparatuur. Een kansloze exercitie, zou je denken. En toch lopen telefoons steeds verder op de Canon in.

Dat danken de smartphones aan steeds vernuftigere digitale handigheidjes. De Huawei onderscheidt verschillende objecten in de foto en registreert op welke diepte ze zich bevinden. Vervolgens kan hij ze apart verhelderen en verscherpen. En bijvoorbeeld omgaan met slechte lichtomstandigheden: in feite maakt hij daarbij stiekem meer foto's tegelijk. Die plakt de telefoon naadloos aan elkaar, volautomatisch en razendsnel. Zo compenseert hij voor het gebrek aan een grote lens en sensor.

Een landschap, een selfie, een nachtelijk stadsaanzicht? De telefoon regelt zelf de juiste instellingen voor kleur en contrast. Volgens Huawei herkent de Mate 20 Pro al vijftienhonderd scenario's. Schiet er een fietser door het beeld? Daarbij hoort een kortere sluitertijd, zodat de foto er zo min mogelijk bewogen uitziet.

De gebruiker hoeft alleen nog maar te 'mikken en tikken', zoals Krick het noemt. Dat telefoons tegenwoordig dit soort kunstmatige intelligentie in huis hebben, komt door hun toegenomen rekenkracht. Een belangrijke reden dat de goedkopere Samsung minder goede foto's maakt dan de Huawei.

'Was er eerst een megapixelrace, nu is er een wedloop gaande over wie de meeste lenzen heeft', vervolgt Krick. Want wil je geweldige beeldkwaliteit, wijde shots én een goede zoom? Dan heb je ofwel een groot apparaat nodig, zoals de Canon, ofwel meerdere, gespecialiseerde lenzen. Smartphonebouwers kiezen voor dat laatste.

De Huawei heeft er drie, waaronder een optisch zoomlensje om beter te zoomen en een groothoeklens, om wijdere shots mogelijk te maken. De onlangs uitgekomen Samsung Galaxy A9 heeft er al vier. Light, een jong fotografiebedrijf, bracht zelfs een toestel uit met zestien lenzen.

Desondanks blijft de zoom een van de zwakste punten van de huidige telefooncamera's. De Huawei kan dankzij zijn extra lensje drie keer mooi vergroten, daarna gaat de kwaliteit hard omlaag. Ook vallen veel functies van de Huawei weg als je verder dan drie keer inzoomt. De 'diafragmamodus' bijvoorbeeld, waarbij een object scherp wordt gefotografeerd maar de achtergrond vervaagt. Bij de Samsung, die geen aparte zoomlens heeft, is elk beetje uitvergroten funest voor de beeldkwaliteit.

Het zijn niet de enige redenen dat onze fotograaf zijn peperdure Canon niet verruilt voor een nieuwe smartphone. Zo'n camera ligt stevig in de hand, een telefoon juist totaal niet. Belangrijker nog: dat smartphones foto's automatisch oppoetsen is leuk voor de amateur, maar het ontneemt fotografen vrijheid. 'Het is alsof er twee kapiteins op één schip staan. Je moet de kunstmatige intelligentie een beetje om de tuin leiden als je iets anders wil dan wat het toestel beslist', beschrijft Krick. Ook gaat er beeldinformatie verloren, waardoor fotografen minder mogelijkheden hebben bij de nabewerking.

Overigens heeft de Huawei wel een 'pro modus' waarin ook het schieten van ruwe, onbewerkte bestanden mogelijk is. 'Zonder de hulp van kunstmatige intelligentie is het wel lastiger om mooie foto's te maken. Bovendien gebruik ik mijn telefoon juist voor de eenvoud en het gemak', vervolgt Krick.

'Alles wat een telefoon kan, kan een camera beter', concludeert hij. Tenminste, als je weet hoe je zo'n camera hanteert. Want om écht indrukwekkende foto's uit een camera te halen, moet je tijd en moeite investeren. Precies wat met de 'mikken en tikken'-telefoons niet hoeft. Volgens hem kan het daarom maar zo dat fotoleken betere foto's maken met een telefoon dan met een dure camera.

Want het belangrijkste is wie er achter het apparaat staat. 'Als ik een foto laat zien, vragen mensen vaak meteen wat voor camera ik gebruik. Alsof je bij iemand gaat eten en dan vraagt: 'Ik wil ook zulk lekker eten maken. Wat voor pan gebruik jij?''

Canon 5D Mark IV

huawei Mate 20 Pro

Raymond Rutting

ZOOM IS ZWAK PUNT VAN DE TELEFOONCAMERA'S

De foto's van deze twee molens achter elkaar tonen duidelijk het kwaliteitsverschil tussen een flinke lens en een telefoon als het gaat om inzoomen.

De Canon gebruikt optische zoom; hij verschuift zijn lenzen zodanig dat hij van een smaller beeld meer licht verwerkt. Vergelijk het met een foto maken door een verrekijker. Hierbij is nagenoeg geen kwaliteitsverlies.

De Samsung zoomt juist digitaal in. Niet veel anders dan de foto op het scherm uitvergroten, zoals je zelf op een computerscherm doet met het vergrootglasicoontje. Dat gaat zwaar ten koste van de kwaliteit. Hierdoor zoomt hij ook minder ver in dan de Canon en de Huawei; ga nog verder en je kunt de pixels haast tellen. Vandaar dat de molen in deze afbeelding verder weg staat dan op de andere twee foto's.

De Huawei heeft wel een speciaal zoomlensje, maar die kan slechts drie keer optisch uitvergroten. Omdat op deze foto ruim zeven keer is ingezoomd, is dus alsnog deels digitaal gezoomd. Dat laat zich afzien aan het gebrek aan details, zoals in het wazig ogende hout, waardoor de foto er wat flets uitziet.

Een uitvergroting van een wiek maakt de kwaliteitsverschillen nog duidelijker. Al is de verwachting dat zoomen op telefoons verder zal verbeteren, bijvoorbeeld door meer lenzen toe te voegen en door slimmere software, voorlopig is het beter zo min mogelijk gebruik te maken van deze functionaliteit.

Ook in het algemeen blijven de foto's van de Canon mooier als je de foto uitvergroot, vooral dankzij zijn vele malen grotere lichtsensor. Dat maakt weinig uit voor een fotoalbum, maar is belangrijk als het gaat om een krantenpagina of poster.

canon 5D Mark IV

Samsung Galaxy A5

Huawei Mate 20 Pro

samsung Galaxy A5

DIGITALE KUNSTJES

HUAWEI en CANON ontlopen elkaar verrassend weinig in het fotograferen van deze scène, geschoten toen de schemering inzette. Terwijl de spiegelreflexcamera met zijn grotere lens en beeldsensor veel meer licht opvangt, zodat elk facet van de foto er (na lichte nabewerking van de fotograaf) optimaal uitziet.

Dat heeft de telefoon aan softwaretrucjes te danken. Dat hij deze scène mooi in beeld krijgt, komt doordat hij stiekem meer foto's tegelijk maakt. Hij registreert afzonderlijke objecten en onderscheidt tien 'dieptelagen', oftewel de afstand van een object tot de camera. Dan maakt hij een paar kiekjes waarop de lucht er mooi uitkomt, een paar waar de molens een mooie kleur hebben, enzovoorts. Die plakt de telefoon naadloos aan elkaar, volautomatisch en razendsnel.De nabewerking kun je overslaan, dat heeft de telefoon dus zelf al gedaan.

De goedkopere SAMSUNG, een stukje minder intelligent, heeft meer moeite met het contrast tussen de wolken die zonlicht weerkaatsen en de in schaduwen gehulde molens. Was zij eerder op de middag genomen, in makkelijkere lichtomstandigheden, dan had deze foto er beter uitgezien. Bovendien wreekt zich het gebrek aan een groothoeklens. De Samsung kan daarom minder wijde shots maken dan de Huawei en de Canon. Tenzij je een paar stappen achteruit doet, natuurlijk.

Samsung Galaxy A5

Canon 5D Mark IV

Huawei Mate 20 Pro

FOTOGRAFEREN MET UW TELEFOON: TIPS

1. Veel telefoons hebben op stand-by een sneltoets om direct bij de camera te komen, zoals twee keer een volumeknop indrukken.

2. Tik eerst op het belangrijkste object, zodat de telefoon dit optimaal in beeld brengt, en druk dan pas af.

3. Voorkom zoomen, dit maakt foto's lelijker. Zet liever een paar passen naar voren.

4. Als je oordopjes aansluit, is de volumeknop hiervan vaak bruikbaar als afstandsbediening.

5. Houd de afdrukknop ingedrukt voor een fotoserie.

Cadeautje

Verras je familie of vrienden met hun eigen persoonlijke nieuwssite, gebaseerd op een selectie van hun favoriete onderwerpen. Bekijk hier een voorbeeld van de uitnodiging.