Ons seksleven ziet af in coronatijd. Dit is waarom en wat je eraan kan doen

Hoe gaat het met uw seksleven? Het is een onbeschaamde vraag, maar ze moet in deze tijd vaker gesteld, vindt psychologe Marieke Dewitte (40). "We spreken omfloerst over huidhonger. Wanneer durft iemand ronduit te zeggen: 'Ik heb te weinig seks?'" Drie oplossingen, en een gesprek over vibrerende eitjes, een vluggertje tijdens de werkuren en vooral: mildheid voor uzelf en uw partner.
Illustratiebeeld. ©Shutterstock

Het land in lockdown? Dat kan alleen tot méér actie bij koppels leiden, dachten we aanvankelijk. Ha ja! Geen filestress, veel tijd voor mekaar: bingo. Maar dat bleek iets te optimistisch, weet Marieke Dewitte, professor aan de universiteit van Maastricht. Zij is psychologe en seksuologe, en wel één van de beste soort: ze praat zonder te knipperen over vibrators en erecties, maar beseft dat zoiets slechts één aspect is. Seks is in de eerste plaats een zaak van emoties. Samen met de KU Leuven is de Maastrichtse unief nu bezig - via een app met dagelijkse vragen - met het intieme leven van koppels tijdens corona in kaart te brengen.

Je hebt er die stress van zich afvrijen, maar net zo goed kunnen spanningen een negatieve invloed op het libido hebben

Professor Marieke Dewitte, seksuologe.

Vijf uitdagingen

"Wat reeds gebleken is, is dat een lockdown niet automatisch tot meer seks leidt", steekt Dewitte van wal. "Er zijn immers een aantal factoren die niet bepaald bevorderlijk zijn voor het verlangen. (neemt lijstje erbij) Neem nu kinderen. Die zijn vaker thuis dan vroeger, omdat ze niet meer naar familie kunnen. Dat is dus uitdaging nummer één: er zijn minder momenten van privacy. Twee: door altijd thuis te zijn, besteden sommigen minder tijd aan persoonlijke verzorging. Men kleedt zich minder vaak op, men vangt misschien wat extra kilo's, men voelt zich minder aantrekkelijk. 

Drie: de seksuele energie die je van buitenstaanders krijgt, vermindert. Je komt amper buiten, bent minder op het werk. Er is dus weinig kans dat er al eens iemand zegt: 'Je ziet er goed uit' of 'Wat een leuk hemd heb je aan'. Ook als dat zonder enige bijbedoeling gebeurt, dragen die opmerkingen bij tot een gezonde seksuele eigenwaarde, die een goede invloed op je relatie kan hebben. (haalt even adem) 

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Professor Marieke Dewitte, seksuologe. ©RV

Vier: er is soms te weinig afstand tussen koppels om het verlangen levendig te houden. Je zit ten eerste fysiek dichter bijeen, maar ook de mentale afstand kan verkleind zijn. Je partner was misschien een succesvolle manager in maatpak of een talentvolle chef-kok, maar zit nu thuis in jogging op de sofa. Het mysterie in je relatie, dat er soms gewoonweg in bestond dat je overdag niet altijd wist wat je partner aan het doen was, is wég."

We doen nog even verder, maar weet dat er straks ook goed nieuws komt, alsook bruikbaar advies. "Vijf: corona zorgt voor stress, en elke mens gaat daar anders mee om. Je hebt er die stress van zich afvrijen, maar net zo goed kunnen spanningen een negatieve invloed op het libido hebben. Als er begonnen wordt met slaapmiddelen of antidepressiva, waarvan geweten is dat ze opwinding en orgasme nadelig kunnen beïnvloeden, raak je mogelijk in een vicieuze cirkel. Daar wordt allemaal nogal omfloerst over gepraat, want het voelt nu eenmaal 'veiliger' om te zeggen dat je een beetje down bent dan specifieker te zeggen: 'Ik voel me triest over mijn intieme leven.' 

Ik hoor nu continu over 'het belang van mentaal welzijn' spreken in over­heids­cam­pag­nes, maar stiekem denk ik soms: noem nu toch gewoon eens dat woord séks!

Professor Marieke Dewitte, seksuologe.

Uiteraard, en dat wil ik benadrukken, hebben niet alle mentale problemen te maken met gebrek aan huidcontact, knuffels of seks. Maar toch vaker dan nu toegegeven wordt. Wat ik uiteraard begrijp, het vraagt heel wat vertrouwen om zelfs aan een beste vriend toe te geven: 'Mijn vrouw vindt me precies niet meer aantrekkelijk, en ik worstel ook zelf met mijn lichaam en....' Men zit dus met verdriet, een geheím verdriet, en dat weegt."

Hoeveel keer dan?

Dewitte vervolgt: "Zelfs bij hulpverleners, die nochtans beroepsgeheim hebben, komt het thema zelden ter sprake. Een gynaecoloog onderzoekt een vrouw op de meest intieme plekken, maar vraagt zelden: 'Hoe loopt het seksueel, mevrouw? Een huisdokter zal luisteren naar verdriet, problemen, huiselijk geweld... maar zelden polsen welke rol intimiteit tussen twee mensen nog speelt, of niet meer speelt. Als seksuoloog vind ik dat jammer. Seks wordt nog altijd een beetje als een ondergeschikt probleem bekeken in de medische wereld, al begint dat te beteren. 

Seksualiteit bij kankerpatiënten, daar is nu bijvoorbeeld aandacht voor, terwijl men vroeger redeneerde: 'Hoezo? Die mensen zijn toch alleen maar bezig met overleven?' Maar je gekoesterd en bemind weten is óók leven, begrijp je? Ik hoor nu continu over 'het belang van mentaal welzijn' spreken in overheidscampagnes, maar stiekem denk ik soms: noem nu toch gewoon eens dat woord séks! (lacht) Zonder prestatiedruk, want ik wil zeker geen normen opleggen van 'hoeveel keer'. Koppels stellen zich sowieso de vraag, 'Doen we het goed?', daar hoeft geen extra stress bij, evenmin voor singles. Maar misschien wel de geruststelling: als u het minder doet dan vroeger, of méér, want dat gebeurt ook: dat is allemaal normaal."

Het is een mythe dat seks geen moeite mag kosten. Doe moeite! Máák zin of stel je ervoor open

Professor Marieke Dewitte, seksuologe.

Drie oplossingen

Zo. Nu we de zaak tot op het bot hebben geanalyseerd, kunnen we beginnen aan de wederopbouw. Want ook hier geldt het principe: voor elk probleem zijn er oplossingen. Opnieuw neemt Dewitte er een lijstje bij. "Eén: ik denk dat koppels nu heel veel kunnen leren van long distance lovers, zij die fysiek niét kunnen samen zijn in deze tijd. De creativiteit die deze mensen aan de dag leggen, is fenomenaal. Ze gebruiken de computer, of vibrerende eitjes op afstand, ze schrijven, ze mailen, ze prikkelen... Je mag niet vergeten dat zoiets net zo goed kan met iemand die in de kamer naast je zit. Waarom geen berichtje tijdens het werk? Het feit dat het 'eigenlijk niet mag' maakt het extra spannend. 

Twee: ook van kinderen kunnen we veel leren, qua creativiteit. Een kind kan zich thuis in een ander land wanen, of in een brandweerkazerne. Net zo goed kunnen ook volwassenen tijdens een lockdown 'restaurantje spelen'. Zet Italiaanse muziek op, kook pasta... Verheug je weer op een avond samen zoals toen je pas verliefd was. 'Ja, maar toen ging seks vanzelf', zeggen mensen. (beslist) Neen! Neen! Toen je aan het daten was met je partner maakte je ook voorbereidingen. Uitgebreid douchen, mooie lingerie... Het is een mythe dat seks geen moeite mag kosten. Doe moeite! Máák zin of stel je ervoor open."

Om te verlangen, moet er een goed evenwicht zijn tussen afstand en nabijheid

Professor Marieke Dewitte, seksuologe.

Nog een tip: "Probeer nieuwe rollen aan te nemen, blijf verrassen. Oké, je brengt misschien geen spannende verhalen mee van het werk, maar dat hoeft ook niet. Misschien vindt je partner het juist fijn om je nu thuis in de rol van zorgende vader of moeder bezig te zien, omdat je vroeger net te véél tijd in je werk stak. Lees een nieuw boek, kijk een nieuwe serie waarover je kan vertellen. Zoiets laat voelen dat je dingen onderneemt. Dat vermijdt te veel samensmelting en voorspelbaarheid, wat haaks staat op verlangen - want om te verlangen, moet er een goed evenwicht zijn tussen afstand en nabijheid. Je wil je niet verwaarloosd voelen, maar ook niet versmacht."

Ook dat nog!

Voilà. Het proberen waard. Maar mocht u een diepe zucht slaken - "Moet ik mij daar nu óók al mee bezig houden, na mijn uren?" - wanhoop dan niet, wil Dewitte nog meegeven. "Dit is geen gemakkelijke periode en misschien bestaat er - ondanks al uw moeite - geen andere oplossing dan deze lockdown uit te zitten. Soms moet je compromissen sluiten in het leven. Als een eerste kind geboren wordt, is dat voor een koppel vaak ook een aardverschuiving op seksueel vlak. Té lang mag zo'n dip niet duren, maar wees ook niet te streng voor uzelf of de ander. Misschien één troost, nog: koppels die een mindere periode kunnen uitzitten, leveren een hele prestatie. Telkens een mens zich door zulk een fase slaat, leert hij of zij veel. Het leven moet plezierig zijn, daar ben ik van overtuigd. Maar weten dat je niet opgeeft bij de minste moeilijkheid, kan óók een bron van plezier zijn."

Wie wil meewerken aan het onderzoek naar seksuele beleving bij koppels tijdens corona: mail naar fpn-couple-study@maastrichtuniversity.nl

Lees ook:

Liefde vinden in lockdowntijden? Het kán: “Gaan wandelen op je eerste date: niet spannend , hé. Maar kijk” (+)

Flo Windey gidst u door de wondere wereld van seks en drugs: “’‘Lap, ik ga weer niet durven buitenkomen’, zegt mijn ma” (+)

Hoe eerlijk moet je zijn tegen je partner? Relatietherapeut Wim Slabbinck: “Af en toe iets verzwijgen kan geen kwaad” (+)

Op gesprek met 3 sex warriors: “Schaamlippen. Scháám! We zeggen toch ook niet schaamballen?” (+)