Niks nieuws

Is het de groene schijn ophouden of een serieuze poging tot hergebruik? Ook grote merken vragen zich af of ze altijd nieuwe spullen moeten maken.
Alexander Schul kreeg uit handen van galeriehouder Rossana Orlandi de 'Ro Plastic Prize' uitgereikt voor zijn 'Substantial Furniture'-collectie van gerecycled plastic, alexanderschul.com ©.

'Niet meer van deze tijd', concludeert een collega wanneer we staan te kijken naar een stoel van gloednieuw plastic. Het is begin april van dit jaar en we - en met ons tienduizenden anderen - lopen door Milaan, tijdens de jaarlijkse Salone del Mobile. De designbeurs die officieel gehuisvest is op beursterrein Rho Fiera, heeft zich als een olievlek over de stad uitgespreid. Naast de 24 bomvolle hallen op de beurs, kan ook in ateliers, garages, historische paleizen, chique showrooms en 'gewoon' op straat design gespot worden: van jonge ontwerpers, toonaangevende designers, meubelmagnaten tot automerken die ook graag een graantje meepikken van het marketingspektakel.

Tussen de overdaad aan al dat nieuwe spul groeit een steeds groter onbehagen: hebben we dit allemaal wel nodig? Nog meer spullen? In een tijd waarin er reusachtige afvalbergen in onze oceanen drijven?

Waarschijnlijk niet. Maar toch, er gaat wel eens een stoel kapot, een puber heeft nou eenmaal een keer een groter bed nodig en laten we vooral eerlijk zijn: we willen ook gewoon eens wat nieuws. Dat nieuws mag tegenwoordig ook best gemaakt zijn van iets ouds. Sterker nog, recyclen lijkt de nieuwe norm. We vragen niet voor niks steeds vaker waar iets vandaan komt en hoe het is geproduceerd.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Gelukkig krijgen grote bedrijven dat ook door, zoals Hema en Ikea die steeds meer producten van gerecyclede petflessen in hun assortiment opnemen. Meubelmaker Piet Hein Eek doet het al jaren: meubels maken van gebruikte (sloop)materialen. Ook op de Milanese beurs gaat het toch nog de goede kant op. Ontwerper Joana Schneider toont levensgrote wandkleden met een gezicht erin van gebruikte visnetten en boot-touw. Galeriehouder Rossana Orlandi organiseert de 'Guiltless Plastic'-competitie, waarvoor talloze sterontwerpers aan het recyclen slaan en Iittala start met het verwerken van glasresten uit eigen fabriek.

En dat blijkt de overtreffende trap: merken die verantwoordelijkheid nemen voor eigen afval en product. Lopend over een vinylvloer van gerecyclede plastic-korrels vertelt vloerfabrikant Tarkett hoe ze hun eigen oude vloeren terugnemen en verwerken tot 'nieuw' vinyl. Hetzelfde principe treffen we aan in de expositie Waste No More van trendwatcher Lidewij Edelkoort en modeontwerper Eileen Fisher. Die laatste zamelt oude kleding uit haar collectie in om die te vermaken en opnieuw aan te bieden als second life-collectie. Kledingstukken die dusdanig versleten zijn zien we terug als third life-kussen of als gevlochten wandkleed. 'Dus er wordt niks nieuws meer geproduceerd?' vragen we wat naïef. Jawel, de reguliere collecties lopen hiernaast gewoon door. Het verwijt van greenwashing ligt al snel op de loer: je duurzamer voordoen dan je bent, om zo een mooi marketingpraatje te kunnen verkopen. Maar laten we het positief houden: alle kleine beetjes helpen. En Eileen Fisher nam wel ruim 1,2 miljoen van haar kledingstukken terug. Ook Adidas zocht een oplossing voor haar moeilijk te recyclen sneakers en vond die in ontwerper Simone Post, die er vloerkleden van maakte.

Even helemaal niks nieuws de wereld in slingeren kan natuurlijk ook. Uit protest tegen het overdadige productiesysteem besloot meubelmerk Lensvelt om tijdens de Salone del Mobile in 2018 niet wéér met een nieuwe collectie op de proppen te komen. Aanwezig in Milaan waren ze destijds wel degelijk. De installatie Nothing New toonde oude Lensvelt-meubels die eigenhandig teruggekocht waren via Marktplaats. In veel gevallen zelfs voor een hogere prijs dan de originele verkoopprijs, waaruit maar blijkt dat tweedehands soms eerder waardevol dan waardeloos is. Ondanks dit protest, stonden ze er dit jaar toch maar weer: mét een nieuwe collectie getiteld 'All New'. Want ja, ze moeten wel: 'vorig jaar hebben we nog geen stoel verkocht'.