Ksenia Marasanova speelt en zingt over de oorlog: ‘Ook in concentratiekampen hadden mensen een keuze’

Ze werd geboren in Oekraïne in het Sovjet-tijdperk. Ksenia Marasanova (1973) vluchtte op haar 17de met haar moeder en haar oma via Hongarije naar Israël, om uiteindelijk via Amsterdam in Zwolle te belanden. In haar theatervoorstelling De Mantel verhaalt en zingt ze over oorlog, opoffering en keuzes, in de huid van vijf ‘ooggetuigen’. ,,Je hebt altijd een keuze.”
Ksenia Marasanova in één van haar archetypische karakters in de voorstelling De Mantel. ©Ksenia Marasanova

,,Ik kom uit een Joodse familie in Oekraïne”, vertelt Marasanova. ,,Het maatschappelijk klimaat daar is heel antisemitisch en we voelden ons er niet meer veilig. Mijn moeder pakte alles in en vluchtte met mij en mijn oma. Eerst naar Hongarije en vanuit daar, samen met een tante, naar Israël. Daar zijn we in een hotel opgevangen, waar we een half jaar hebben gewoond. Met zijn vieren in een kamer, de keuken was op de gang. Ik was toen 17.”

Ksenia Marasanova in één van haar archetypische karakters in de voorstelling De Mantel. ©Ksenia Marasanova

,,Ik had in de Oekraïne een passie ontwikkeld voor martial arts en een van de beste vechtsportscholen zat destijds in Amsterdam, had ik gelezen. Ik vertrok naar Nederland, semi-illegaal, want Israël hoorde niet bij Europa. Ik trainde iedere ochtend en avond . Overdag werkte ik, in de tijd van de internetbubbel rolde ik de ict-wereld in, alles kon toen. Met een aantal mensen, waarvan een deel in Zwolle woonde, hebben we hier een internetbedrijf opgestart.”

,,Ongemerkt bleef ik daarin werken, lange dagen. Maar ik leerde er mijn man kennen, trouwde en we kregen tien jaar geleden een dochter. Toen werd alles anders voor me. Het was zo’n rare wereld geworden, ik voelde me er niet meer thuis en dacht: ik moet mijn dochter vertellen hoe de wereld werkt’.”

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Ksenia Marasanova in één van haar archetypische karakters in de voorstelling De Mantel. ©Ksenia Marasanova

Ze ontdekte acteren en ontwikkelde er een passie voor. ,,Ik heb jaren gezocht naar een goede vertelvorm en kwam via een professionele, driejarige theateropleiding en talloze workshops - bij onder andere Hetty Heyting - uit bij Archetype Theater. Daarin werk ik met personages op basis van oergevoelens die cultuur en religie overstijgen en dus voor echt iedereen herkenbaar zijn.”

Voor haar voorstelling De Mantel duikt ze in de huid van vijf mensen - vier vrouwen en een man - en vertolkt hun verhaal over oorlog en overlevingsdrang. ,,Ze zijn niet gebaseerd op mensen die ik ken, maar wel op de verhalen in mijn familie. Van mijn Joodse familie heeft meer dan de helft de Tweede Wereldoorlog niet overleefd, de verhalen en emoties daarover leven nog steeds onderhuids bij ons. Die probeer ik hierin te verwerken.”

,,Onrechtvaardigheid, overleven, wat doet een mens in oorlogssituaties? Wat voor keuzes maak je? Als iedereen met blauwe ogen ineens minderwaardig wordt behandeld, je buren je niet meer groeten, je wordt ontslagen en je op de radio alleen hoort hoe inferieur je bent? Hoe ga je daarmee om, hoe ga je met andere mensen om, wat voor keuzes maak je dan? Ik hou het publiek die spiegel voor.”

Ksenia Marasanova in één van haar archetypische karakters in de voorstelling De Mantel. ©Ksenia Marasanova

,,Ik geloof dat je altijd een keuze hebt, ook in de concentratiekampen hadden mensen een keuze: hoe ze wilden zijn, hoe ze zich opstelden naar de mensen om hen heen. Ik ben ervan overtuigd dat wanneer je je hart volgt, je voor jezelf kiest, maar ook voor anderen. En dat je daardoor trouw blijft aan jezelf. Zelfs in de meest uitzichtloze situaties moet je betekenis geven aan je leven, desnoods aan je lijden. Mensen die overeind blijven, geven zo zin aan hun leven. Het is allemaal ergens voor.”

,,Ik zie het in mijn zusje, die momenteel als filmmaker protestvideo’s maakt in Belarus. ‘Ik hou van mijn land, maar ik wil een democratisch land’, is haar drijfveer. Ik vind het een dappere keuze en sta helemaal achter haar. Natuurlijk mis ik haar en ben ik bang voor haar lot, maar het zou een egoïstische keuze zijn om te zeggen: Kom hierheen!”

De voorstelling De Mantel is op 27 september te zien in Theater Odeon in Zwolle, in een middag- en avondvoorstelling en daarna anderhalf jaar door het hele land. In oktober op het Internos Festival in Amsterdam en in november in Brabant. Zie voor meer speeldata Marasanova’s website zijzagenoorlog.nl.