Koe Hermien een jaar later: ‘Zij en Zus zoeken nog altijd elkaars gezelschap op’

Precies een jaar geleden werd koe Hermien gevangen. Daarmee kwam een einde aan haar vrije bestaan in de bossen van Lettele. Heel Nederland leefde mee. Nu ‘woont’ Hermien met Zus in een Fries koeienrusthuis. De Stentor zocht haar een jaar later op. Hoe is het met Hermien?

De Wei - bokkesprongen

Bert Hollander, boer en baas in koeienrusthuis Stichting De Leemweg, weet meteen om welke foto het gaat. Die van koe Hermien, als ze na een paar weken stal de wei in mag. Het zijn vrolijke bokkesprongen.

Dit is die foto van Hermien, als ze ergens eind april, na een verblijf op stal bij Hollander, de wei in mag. Vrij! Met je poten in het gras. Hoppa!

De bokkesprongen van Hermien als ze de wei in mag na de winterperiode. ©ANP

Maar dat verhaal begint wéken eerder. Hermien en haar zus - die de naam Zus draagt - worden naar het slachthuis gebracht. Ze ontsnappen, Zus wordt al snel gevangen. Maar Hermien draaft een paar weken door de bossen bij Lettele. Heel Nederland leeft mee met de koe. Heel Nederland leeft zich in: uiteindelijk willen we allemaal vrij zijn, ontsnappen aan de dood.  

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Intussen in het koeienrusthuis bij het Friese plaatsje Zandhuizen hoort ook boer Bert Hollander van Hermien. ,,Hoe ik dat heb beleefd? Nuchter. Nuchterder dan de gemiddelde Nederlander ja. Ik heb elke dag met koeien te maken.  Toen ze trending topic op Twitter werd, dacht ik: als ze die weten te vangen, zal ze hier wel komen. Het is de enige plek waar je dit soort dieren kwijt kan.’’ Op 11 februari 2018 wordt Hermien gevangen. Een dag later is ze bij Hollander in Zandhuizen.

Koe Hermien en Bert Hollander. Met Hermien gaat het prima, zegt Hollander, beheerder van het koeienrusthuis in het Friese Zandhuizen. ©Wilbert Bijzitter

De Boer - plan van aanpak

,,Ik heb Zus en Hermien vastgezet, de rest van het winterseizoen dat de koeien nog op stal staan. Ja, gewoon aan een touw. Dan geef je ze water in een emmer, ze leren je kennen. Maar het belangrijkste: je blokkeert zo hun vluchtgedrag. Dat was wat ze hadden geleerd in die weken ervoor. Dat ze iets aan hun situatie konden doen als iets ze niet aan stond. Nu konden ze niet weg. Zus en Hermien ontdekten daardoor dat er eigenlijk niets aan de hand was. Hermien was al vrij snel rustig, binnen een paar dagen. Zus, dat duurde wat langer.’’

Hermien, vastgebonden in haar eerste weken in het rusthuis. Dat vastbinden was nodig, zegt boer Bert Hollander. ©ANP

,,Eind april mochten ze naar buiten, net als de andere dieren. Een deel van de kudde gaat altijd naar een weiland verderop, dan moeten ze de veewagen in. Dat leek me niet handig met Hermien en Zus. Vooral omdat je ze tegen de herfst dan weer moet vangen.’’

En zeker Hermien denkt dan terug aan de tijd in de bossen, dat ze werd opgejaagd en mensen haar probeerden te vangen. Hollander werkt al vele jaren met koeien. ,,Het zijn intelligente dieren. Ze hebben een goed geheugen.’’

De Stal - en de discussie

Het was de Partij voor de Dieren die een ‘cowfunding'-actie op poten had gezet voor Hermien. Het leedvermaak onder veeboeren was groot toen duidelijk werd waar de koe terecht zou komen: in een ‘oude’ stal waar ze werd aangebonden. Was dat niet juist waar de PvdD op tegen was? Zo’n ouderwetse stal waar koeien in de winterperiode vastgebonden zijn, waar ze kunnen gaan staan en liggen, maar niet weglopen? 

Bert Hollander in zijn stal, een jaar geleden. Links Hermien. ©ANP

Hollander: ,,Gevoel voor ironie, denk ik. In de sector vonden ze dat het dierenwelzijn bij hen zelf beter was. Maar het is geen aanbindstal. Ja, Hermien en Zus hebben vastgebonden gestaan. Een aantal weken. Maar het is een voerligboxenstal. De dieren lopen gewoon rond. Ze bleven het roepen op twitter. Op een gegeven moment heb ik gezegd: als jullie het verschil niet zien tussen een ligboxenstal en een aanbindstal, dan zal het met dierenwelzijn bij jullie vast ook niet erg goed zijn. Dat hielp.’’

De Kudde - relaties

In een jaar tijd zijn Hermien en Zus de andere dieren gaan beschouwen als hun kudde. ,,Ze zijn eigenlijk altijd wel vriendelijk naar de andere dieren toe. Hermien en Zus staan allebei vrij laag in de rangorde. Dat merk je: ze gaan voor andere dieren opzij. Ze zijn geen van beiden erg bazig.  Ik heb het idee dat ze daar helemaal niet mee bezig zijn. Als iemand anders de baas wil zijn: prima, denken ze.’’

,,Als koeien elkaar de baas willen zijn, hangen ze tegen elkaar aan. Of ze slaan met de koppen tegen elkaar. Kijken wie het sterkst is.  Het zijn Limousin-koeien, dat is hun ras. Het zijn van zichzelf geen grote dieren, dat scheelt. Maar ze gaan goed met de andere dieren om, hoor. Het is een kudde, een gemeenschap. Iedereen heeft z'n plekje, er is sociale interactie. Hoe? Apen vlooien, koeien likken elkaar, ze halen elkaar aan.’’

Hermien - in de koeienkop

Een koe denkt niet in woorden, zegt Hollander. ,,Ze hebben niet zo heel veel taal. Ze denken in beelden. Doe jij toch ook? Als je zin hebt in een patatje kapsalon, dan zie je dat toch ook voor je? Een koe ziet grazige weides voor zich. Of brokjes. De hele stal reageert als je de voertrekker start. Ze zien voor zich dat ze voer krijgen. Ik had Hermien en Zus niet bij elkaar staan in de stal, Zus was hier veel eerder dan Hermien. Dus toen ze de wei in gingen, hadden ze elkaar eigenlijk maanden niet gezien. Ze zochten elkaar meteen op. Ze moeten elkaar hebben herkend. Ze zoeken elkaars gezelschap nog altijd op, trouwens.’’

Zou Hermien nog wel  ’s dromen van haar weken van vrijheid in de bossen? Hollander kijkt bedenkelijk. ,,Ze hebben een goed geheugen, maar je weet niet hoe gelukkig ze daar was. Ze was op de vlucht, je kunt je afvragen of het goede herinneringen zijn.’’

Hermien ruim een jaar geleden, in de bossen bij Lettele. Ze was wekenlang niet te vangen. ©FOTOPERSBUREAU HISSINK

In de stal staat Hermien rustig tussen de andere koeien, Hollander krabbelt haar in de nek. Een paar kippen - afkomstig uit een grote legstal - scharrelen rond. Het is rustig in de stal. Over een paar weken mogen ze weer naar buiten, rondrennen in de wei. Het is - ook voor Hollander - gissen wat er precies in de koeienkop van Hermien rondspookt aan beelden van jonge en oude herinneringen. Eén ding weet hij zeker. ,,Het gaat prima met Hermien.’’

Beestenboel in de stal van Bert Hollander. ©Wilbert Bijzitter