Klokkenluider VS slaat alarm om verontrustend contact Trump en buitenlandse leider

Recente communicatie tussen president Trump en een buitenlandse leider was zo verontrustend, dat een klokkenluider vorige maand alarm heeft geslagen. Trump zou een belofte hebben gedaan die zorgwekkend was, zo melden The Washington Post en CNN. De klokkenluider heeft een klacht ingediend.
President Trump in gesprek met de Russische leider Poetin. ©EPA

Het voorval bewijst opnieuw hoe de Amerikaanse president uit de bocht kan vliegen in officiële gesprekken. In de betreffende periode heeft Trump contact gehad met zeker vijf regeringsleiders, onder wie premier Mark Rutte, Vladimir Poetin en Kim Jong-un. 

Wat Trump aan de buitenlandse leider zou hebben beloofd, is niet bekend. Ook is onduidelijk of de toezegging telefonisch zou zijn gedaan, in een ontmoeting of in een brief. Volgens een voormalige regeringsfunctionaris zou de president zijn ontspoord in een telefoongesprek, maar dit wordt niet bevestigd door regeringsbronnen.

De melding van de klokkenluider is al dagen de inzet van een conflict tussen het Congres en de hoogste baas van de spionagediensten, Joseph Maguire. Maar de ruzie kreeg donderdag een verrassende wending toen duidelijk werd dat de klokkenluider alarm had geslagen over Trump. Maguire weigert de klacht aan het parlement te geven omdat de persoon over wie geklaagd wordt geen inlichtingenfunctionaris is en dus niet onder hem valt. 

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Was dit wel het geval, dan was hij verplicht geweest om de melding direct naar het Congres te sturen. Maguire wil niet bevestigen of het inderdaad Trump is die in de fout is gegaan. De spionnenbaas trok zich dinsdag niets aan van een eis van de Inlichtingen-commissie van het Huis van Afgevaardigden om voor het einde van de dag de klacht van de klokkenluider door te geven.  

Tijdens een bezoek in 2017 van de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov aan het Witte Huis, gaf Trump geheime inlichtingen vrij die door de Israëlische inlichtingendiensten waren gedeeld met de CIA. ©AFP or licensors

‘Betrouwbaar en urgent’

De klokkenluider stapte op 12 augustus naar de inspecteur-generaal van de Amerikaanse inlichtingendiensten, Michael Atkinson. Twee weken daarvoor, op 31 juli, had Trump een telefoongesprek met de Russische leider Poetin. In een bericht van slechts twee regels meldde het Witte Huis toen dat beide leiders spraken over de handel tussen beide landen en de bosbranden die toen woedden in Siberië. Volgens het Kremlin vond het gesprek plaats op verzoek van Trump.

Medio juli ontving de president in het Witte Huis premier Rutte. De VS wilden toen dat Nederland zou deelnemen aan nieuwe militaire missies in Syrië en de Straat van Hormuz. Maar volgens Rutte kreeg hij in het Witte Huis geen rechtstreeks verzoek van Trump om mee te doen met de Amerikanen.

De president kreeg in die weken ook twee brieven van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un die door Trump werden omschreven als ‘mooi’. Het is niet duidelijk of de president een brief terug schreef. Trump had verder contact met de Pakistaanse premier en de emir van Qatar.

Trump baarde al in de eerste week van zijn presidentschap opzien door een telefoongesprek te gebruiken om de Australische premier Turnbull de les te lezen. Hij was boos dat president Obama akkoord was gegaan om asielzoekers op te nemen die door Australië waren geweigerd. ©Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Schimmige belofte

Inspecteur-generaal Atkinson oordeelde dat de melding van de klokkenluider, die anoniem wenst te blijven, wél alarmerend genoeg was om door te sturen naar het Congres. ‘De inspecteur-generaal kwam tot de conclusie dat deze klacht betrouwbaar en urgent was’, aldus de Democratische voorzitter van de Inlichtingen-commissie Adam Schiff. 

Atkinson wordt donderdag achter gesloten deuren gehoord over de melding. Spionagebaas Maguire verschijnt volgende week voor de commissie. De Democraten verdenken Maguire ervan dat hij Trump wil beschermen. Hij werd onlangs benoemd als Director of National Intelligence (DNI) door de president, nadat Dan Coats was opgestapt. Coats was het vaak niet eens met Trump. 

Zo zei hij in januari in de Senaat dat het ‘onwaarschijnlijk’ was dat Noord-Korea ooit zijn kernwapenarsenaal zou opgeven. Trump, die geen kwaad woord wil horen over zijn Noord-Korea-beleid, weersprak Amerika’s topspion een dag later. ‘‘Er is een behoorlijke kans op nucleaire ontwapening’, twitterde de president.  

Loslippigheid

Sinds zijn aantreden vrezen de inlichtingendiensten Trumps loslippigheid en neiging om uit de bocht te vliegen als hij met buitenlandse leiders in gesprek is. Zo sprak de president, amper vier maanden in functie, zijn mond voorbij toen hij in 2017 de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov ontving in het Oval Office. Trump openbaarde toen tot afgrijzen van de CIA en Israël geheime informatie, verstrekt door Jeruzalem, over een terreurplan van IS.  

Nog steeds is onduidelijk wat Trump vorig jaar in Helsinki, tijdens een top met Poetin, zo'n twee uur lang heeft gezegd tegen de Russische leider. De enige andere getuigen waren een Russische en een Amerikaanse tolk. De Democraten in het Congres dreigden de Amerikaanse tolk te dagvaarden maar het bleef bij een dreigement.