Jumbo gaat samenwerken met Gorillas: ‘If you can't beat them, join them’

Supermarktketen Jumbo gaat samenwerken met flitsbezorger Gorillas. Het lijkt een ongewoon huwelijk tussen een ‘degelijk’ Nederlands familiebedrijf en een  guerrilla-start-up, toch is het volgens retailexperts een logische stap.

Het winkelconcern maakte maandag bekend dit kwartaal al een groot deel van zijn assortiment aan Gorillas te gaan leveren, waaronder huismerkproducten en het aanbod van La Place. Daarnaast krijgen onlineklanten van Jumbo de mogelijkheid om hun aankopen binnen tien minuten door de flitskoeriers van Gorillas te laten bezorgen. De samenwerking heeft vooralsnog alleen betrekking op de elf Nederlandse en twee Vlaamse steden waar Gorillas actief is.

Op het eerste oog is het een wat ongewoon huwelijk tussen het Veghelse familiebedrijf en de disruptieve Duitse start-up. Een waarmee Jumbo, de nummer 2 in supermarktland, bovendien regelrecht de concurrentie lijkt aan te gaan met de eigen fysieke winkels. Jumbo-bestuurder Ton van Veen klinkt in zijn toelichting dan ook niet onverdeeld enthousiast: ‘We zien onze klanten liever in een van onze 705 winkels waar we ze beter kunnen bedienen’, zegt hij. ‘Maar we zien ook dat zij overduidelijk behoefte hebben aan rappe bezorging van vergeten boodschappen.’

Sinds Gorillas zich vorig jaar vestigde achter een afgeplakte winkelruit in Amsterdam, is de razendsnelle bezorging in Nederland aan een even snelle opmars bezig. Geholpen door de pandemie en miljarden van durfinvesteerders, opent vrijwel elke week wel ergens in Nederland een nieuwe ‘dark store’ – een anoniem magazijn van waaruit rijpe bananen en dito avocado’s tegen bodemprijzen bij de consument worden bezorgd. 

Consumentendata uitwisselen

Met name onder jonge stedelingen is flitsbezorging inmiddels een ‘moorddadig succes’, stelt lector stadslogistiek Walther Ploos van Amstel. Zij weten vandaag nog niet wat, waar en met wie ze vanavond willen eten, laat staan morgen of overmorgen. ‘Dus als ze kunnen kiezen of ze hun boodschappen binnen twee dagen of tien minuten kunnen ontvangen dan gaan ze voor het tweede. Jumbo weet dat het op termijn terrein gaat verliezen als het niet nu instapt, dus de familie heeft een slimme zet gedaan. If you can’t beat them, join them.’

In plaats van zelf het wiel opnieuw uit te vinden, kan Jumbo door deze samenwerking meeliften op het platform en de infrastructuur van Gorillas – met een investering van 1,1 miljard de snelstgroeiende start-up van Europa. Daarmee ontstaat volgens hoogleraar ondernemerschap en detailhandel Laurens Sloot een win-winsituatie: ‘Jumbo heeft een rijk assortiment en overal supermarkten waardoor Gorillas sneller kan groeien, en Jumbo houdt feeling met deze marktontwikkeling zonder dat het zelf een vermogen hoeft uit te trekken om iets complex op te zetten.’ Bovendien kunnen de bedrijven waardevolle consumentendata uitwisselen.

De samenwerking zal zich niet direct vertalen in een grotere winst voor Jumbo. Sinds Albert Heijn eind jaren tachtig begon met thuisbezorging heeft geen supermarkt er ooit een euro op verdiend. Het gaat vooral om klantbehoud. ‘Je kunt opereren in een zee van winst met een aantal eilandjes van verlies die je op de koop toe neemt’, aldus Sloot. ‘Jumbo accepteert nu verlies op online, omdat ze de boot niet willen missen.’

Culturele match?

Uiteindelijk zal de flitsbezorging zeker winstgevend kunnen zijn, denkt Ploos van Amstel. Maar daarvoor moet eerst een bedrijf de grootste worden. Nu nog proberen de vier partijen die in Nederland actief zijn, naast Gorillas zijn dat Flink, Getir en Zapp, elkaar af te troeven met bodemtarieven en flinke kortingscodes – een beproefd recept waarmee ook webwinkel Zalando en taxidienst Uber de markt bestormden. Pas als de consument zich aan één app heeft verbonden, kan die partij de bezorg- en productkosten verhogen en zullen de werkelijke kosten doorberekend worden.

Volgens Ploos van Amstel is het nog wel de vraag of Jumbo en Gorillas in die concurrentiestrijd een ‘culturele match’ zullen blijken. ‘Jumbo is een sterk merk met een gedegen Hollandse kruideniersmentaliteit en goede zorg voor het personeel. Daar heb ik Gorillas nog niet op kunnen betrappen.’ Flitsbezorgbedrijven liggen in de vier grote steden onder vuur omdat hun opmars gepaard zou gaan met overlast en verkeersonveiligheid. Koeriers van Gorillas beklaagden zich bovendien bij de Volkskrant over slechte arbeidsomstandigheden: ze zouden te laat en te weinig uitbetaald krijgen.

Zondagtoeslag geschrapt

Volgens Van Veen gaat vernieuwing wel vaker samen met dergelijke kritiek, maar heeft hij Gorillas ervan verwittigd zich te houden aan de wet- en regelgeving. ‘Supermarkten werden in het begin ook niet warm ontvangen omdat we kruideniers, slagers en groenteboeren het leven moeilijker maakten. We moeten wennen aan nieuwe partijen en daar structuur in aanbrengen, ik voorzie dat we daar met deze samenwerking juist een rol in kunnen spelen.’

Een eerste stap op het gebied van de harmonisering van arbeidsvoorwaarden is in ieder geval al gezet: Jumbo wil voor alle online-activiteiten overstappen op de nieuwe e-commerce cao waar de Gorillas-koeriers ook onder zullen gaan vallen. Een verschil met de supermarkt-cao is dat er in die cao, die is ondertekend door vakbond de Unie,  geen sprake is van onder meer een zondagtoeslag.