Je ouders, bij wie je woont, overlijden. En dan?

De Amsterdamse Semra Mesfum (24) moet het huurhuis van haar vader verlaten nu hij is overleden. Dat overkomt elk jaar tientallen Nederlanders. Mogelijk wordt voor mantelzorgers binnenkort een uitzondering gemaakt. 
Semra Mesfum moet haar huurhuis verlaten omdat haar vader is overleden. ©Privéarchief

Het baarde wetenschappelijk uitgever Linda Versteeg (56) zorgen. Ze las over de situatie van Semra Mesfum. Mesfum moet het huis in Amsterdam-Nieuw-West verlaten waar ze eerst – als mantezorger – met haar vader woonde, nadat hij verongelukte. 

Mesfum laat het er niet bij zitten en heeft een rechtszaak tegen woningcorporatie Eigen Haard aangespannen. De uitspraak is in december.

Ook Versteeg heeft een huurhuis. Haar 31-jarige dochter woont nog bij haar. Die heeft, boven op haar autismestoornis, pancreatitis: een chronische aandoening waardoor ze constant pijn heeft. “Al haar ingewanden functioneren niet goed. En wat nu als ik zelf morgen dood neerval? Komt mijn dochter, volwassen maar wel beperkt, dan op straat te staan?” 

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Schrijnende situaties

De situatie waar Mesfum mee te maken heeft en waar Versteeg voor vreest, komt zeker tientallen keren per jaar voor in Nederland. Eigen Haard zegt dat jaarlijks ongeveer 20 mensen zich melden met hetzelfde probleem. In 7 gevallen is dit jaar al een vervangende woning toegewezen. 

Corporaties Ymere, Stadgenoot en de Alliantie laten weten geen exacte cijfers bij te houden, maar spreken ook over ‘een aantal’ keren per jaar. Bij De Key gaat het om ongeveer drie keer per jaar. “Vaak gaat het om schrijnende situaties,” zegt woordvoerder Coen Springelkamp van Ymere. “Dat beseffen we ons maar al te goed. Het overlijden van ouders is een zeer ingrijpende gebeurtenis.”

Maar huurhuizen kunnen niet worden geërfd. “En de vraag naar een betaalbare sociale huurwoning is, zeker in de regio Amsterdam, helaas vele malen groter dan het aanbod,” zegt Springelkamp. Als je een huurhuis wel zou kunnen overnemen van je ouders, loop je het risico dat niemand meer aan een huurhuis komt. 

Een woordvoerder van de Alliantie zegt wel dat er altijd opties besproken kunnen worden: het gaat om maatwerk. Volgens De Key kan er een uitzondering worden gemaakt voor mantelzorgers.

Stagiaire 

Dat het ook goed kan gaan in zo’n situatie, bewijst de situatie van de zoon van Yvonne Sloove (64). Die woonde bij zijn vader. Toen die een jaar geleden overleed na een hartstilstand, kreeg haar zoon een brief. “Hij was nog niet eens gecremeerd en er werd al gevraagd of hij het huis zo snel mogelijk kon verlaten.” Sloove’s zoon mocht drie maanden blijven.

Na vele omzwervingen – onder meer door het ontbreken van een urgentiebewijs omdat hij te kort ingeschreven stond – kwam ze bij de Alliantie de juiste persoon tegen, nota bene een stagiaire die inviel voor een vaste medewerker. “Ik was aan het eind van mijn latijn, en wist niet meer wat ik moest doen. Toen zei ze: kom nog eens op gesprek.” Haar zoon heeft op 1 juni van dit jaar de sleutels gekregen van een nieuwe woning: tot die tijd mocht hij in het oude huis blijven wonen.

Samen boodschappen doen

Adviseur Ingrid Houtepen van stichting !Woon raadt mensen aan om zo snel mogelijk contact met de verhuurder te zoeken. “Kijk of er op voorhand al afspraken mogelijk zijn.” Kinderen mogen enkel bijgeschreven worden op het huurcontract als je een ‘duurzaam gemeenschappelijke huishouding’ voert. 

“Je moet hard kunnen maken dat je nu al van plan bent om voor altijd bij elkaar te blijven wonen.” Dat kun je bewijzen met onder meer verzekeringspapieren en het gemeenschappelijk boodschappen doen van één rekening. “Maar het kan dan ook tegen je werken als je langere tijd op WoningNet staat ingeschreven en op andere woningen reageert.” 

Mantelzorg

Uitgever Versteeg wilde haar 31-jarige dochter bijschrijven op het huurcontract, maar stuitte op een leeftijdsgrens van 35 jaar. Die is volgens Houtepen uit jurisprudentie ontstaan. “De rechter oordeelde dat het bij mensen jonger dan 35 jaar niet aannemelijk is dat ze van plan zijn om de rest van hun leven bij hun ouders te blijven wonen.” 

Stichting !Woon heeft in het voorjaar van 2019 woningcorporaties al gevraagd om ‘clementer’ met dit soort situaties om te gaan. “Dat hebben ze ook toegezegd, maar ze merkten naderhand dat het aantal aanvragen om in een huurhuis te blijven flink steeg, dus gaan ze er nu weer terughoudend mee om.”

Intussen heeft !Woon de gemeente gevraagd om een onafhankelijke instantie te zoeken die de situaties van mantelzorgers, zoals Mesfum, vanuit deskundigheid kan beoordelen. “Daar voeren de corporaties nu voorbereidende gesprekken over.”