Jacht op rondreizende Oost-Europese roversbendes geopend

Ze bestelen oudjes, jatten auto's op bestelling of lopen met tassen vol gestolen spullen de winkel uit. Opsporingsdiensten krijgen maar moeilijk grip op rondreizende roversbendes uit het buitenland.
De arrestatie van een van de verdachten van de berovingen van maandag in Deurne. ©Bert Jansen

Ze werken één voor één de winkels van een lijst af, vaak voor een specifiek product

Ruud Edelbroek

Je hebt pas door dat ze zijn geweest als ze er al niet meer zijn. Meestal zie je ze zelfs helemaal niet. Ze jatten auto's op bestelling, zijn eigenhandig verantwoordelijk voor inbraakgolven, roven winkels compleet leeg of gaan er op een terrasje vandoor met alle telefoons. Ze komen namelijk met maar één doel de grens over: Nederlanders zo snel mogelijk zo veel mogelijk geld afhandig maken. Deze week hadden ze het op pinnende bejaarden in Brabant gemunt. Wat zijn dat, die Oost-Europese roversbendes?

Eerst even terug naar afgelopen maandag. In een tijdsbestek van drie kwartier werd bij de enige pinautomaat in het Brabantse Milheeze en het eveneens Brabantse Deurne-Zeilberg een bejaarde - respectievelijk een man van 80 en een vrouw van 88 - honderden euro's afhandig gemaakt met een afleidingstruc. Het toeval wilde dat in Zeilberg vlak na de beroving een politieauto de hoek om kwam rijden en de drie Roemeense daders meteen konden worden ingerekend.

Boodschappenlijstjes

Dat de mannen de Roemeense nationaliteit hebben, is geen toeval. De roversbendes komen uit heel Oost-Europa, maar hofleverancier zijn Roemenië, Polen, Bulgarije en Litouwen. Dat blijkt uit onderzoek van criminologe Dina Siegel van de Universiteit van Utrecht.

Elke groep heeft zijn eigen specialisme. Zigeuners uit Roemenië en Bulgarije zijn veelal van de babbeltrucs en het zakkenrollen. In sommige Roma-families worden dochters daar al van jongs af aan in opgeleid. Andere groepen - meest uit Roemenië en Polen - hebben zich gespecialiseerd in winkeldiefstallen of inbraken. Ze gaan letterlijk met boodschappenlijstjes op pad.

En dan heb je nog de autodieven uit met name Litouwen. Die maken vaak deel uit van een tot in de puntjes georganiseerd misdaadnetwerk, weet ook criminoloog Henk Ferwerda van Bureau Beke: ,,Ik ken een zaak waarbij de bende in haar thuisland via Google Maps precies had uitgevogeld waar de BMW's van een bepaald type stonden. Met die adressenlijst stapten ze op het vliegtuig, landden ze in Düsseldorf en zaten ze een week lang op een vakantiepark in Nederland. De auto's die de dieven stalen, werden door andere bendeleden meteen naar Litouwen gereden.’’

Pistachenootjes

Het zegt iets over hoe georganiseerd de bendes zijn. Of het nu om een babbeltruc of een winkeldiefstal gaat, ze weten precies wat ze doen. Vaak stelen ze ook op bestelling. ,,Ze stappen niet op goed geluk een winkel binnen om te kijken of er iets waardevols ligt’’, zegt Ruud Edelbroek, programmamanager Mobiel Banditisme van de Landelijke Eenheid van de politie. Volgens hem gaan de bendes op strooptocht. ,,Ze werken één voor één de winkels van een lijst af, vaak voor een specifiek product. Zo is er ooit een groep gepakt die overal zakken pistachenootjes stal. Waarom? Tja, dat zijn dure nootjes die lang houdbaar zijn. Ze moeten het kunnen verhandelen.’’

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Babymelkpoeder was ooit ook zo'n hype onder Oost-Europese dieven. En dan zijn er nog de producten die altijd massaal worden gestolen: parfum, scheerproducten, tandpasta, opzetborsteltjes van de elektrische tandenborstel, make-up en verzorgingsproducten. Tassen vol gestolen waar worden leeg gekieperd in de kofferbak van de auto en dan is het op naar de volgende winkel.

,,Het gaat om enorme hoeveelheden’’, bevestigt Edelbroek. ,,Aan wie dat wordt verkocht? Dat verschilt. De duurdere producten gaan misschien naar het land van herkomst. Maar spullen die minder waarde vertegenwoordigen worden verkocht aan helers hier in Nederland.’’

De schade is gigantisch. Alleen al ondernemers lijden door de roversbendes, goed voor grofweg één op de vijf winkeldiefstallen, voor honderden miljoenen aan schade. Maar dan zijn er nog de woninginbraken (geld en sieraden), zakkenrollerij, babbeltrucs, pinpasfraudes, autodiefstallen en ga zo maar door. De werkelijke schade is nauwelijks te meten, maar loopt hoogstwaarschijnlijk nog veel verder op.

Rondreizen

Wat het extra pijnlijk maakt, is dat de bendes maar zelden worden gepakt. Met dank aan het rondreizen. ,,Tegen de tijd dat de politie in Eindhoven een patroon ontdekt, zitten zij alweer in Oost-Nederland’’, zegt Ferwerda.

Sinds vorig jaar is er een taskforce die speciaal gericht is op deze bendes. Politie en justitie werken daarin samen met onder andere de detailhandel en de marechaussee. Winkeliers kunnen sindsdien sneller informatie over diefstallen uitwisselen, er zijn speciale pakketten met maatregelen zodat gemeenten specifieke bendes buiten de deur kunnen houden, er vinden grootschalige controles aan de grens plaats en er worden zwaardere celstraffen geëist én opgelegd door justitie.

Ferwerda: ,,Het maakt Nederland ineens een stuk minder aantrekkelijk. En dan gaan ze net zo gemakkelijk ergens anders heen.’’