In IS-kampen vallen honderden doden: Wat betekent dat voor de Nederlandse vrouwen en kinderen?

Recentelijk zijn in Syrische gevangenkampen voor IS-vrouwen honderden mensen overleden, onder wie kinderen. De Verenigde Naties vragen aandacht voor de erbarmelijk omstandigheden waarin ze leven.
Vrouwen in kamp al-Hol. ©AFP

Door gebrek aan voedsel en medicijnen zijn in de afgelopen maanden zevenhonderd mensen overleden in de kampen in Noordoost-Syrië waar vrouwen en kinderen van IS-strijders gevangen worden gehouden. Dat heeft Vladimir Vorontsov van de Verenigde Naties (VN) donderdag gezegd tijdens een online conferentie. Volgens het VN-bureau voor terrorismebestrijding waar Vorontsov hoofd van is, zouden ook kinderen zijn overleden.

Verdeeld over de kampen al-Hol en Roj houden Koerdische strijders 70.000 mensen gevangen vanwege vermeende banden met de terroristische organisatie Islamitische Staat (IS). De overgrote meerderheid van de inwoners van de kampen bestaat uit vrouwen en kinderen. De meeste kampbewoners komen uit Syrië of Irak, maar zeker 13.500 vrouwen zijn afkomstig uit andere landen. Naar schatting zitten in Noordoost-Syrië ook 35 Nederlandse vrouwen, en negentig Nederlandse kinderen vast. Voor zover bekend zijn er onder hen geen doden gevallen.

Dramatische sterftecijfers

Volgens  Vorontsov hebben de recente sterfgevallen geleid tot ‘woedegevoelens’ onder de vrouwen en kinderen, die in de kampen ‘onder erbarmelijke omstandigheden’ leven. In april schreef de denktank International Crisis Group in een rapport onder meer over extreme overbevolking, tuberculose en ‘dramatische sterftecijfers’. 

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

©Sander Soewargana

Vorontsov noemt het ‘gevaarlijk’ om de vrouwen en kinderen in de kampen te laten, omdat hun woede een vruchtbare bodem zou kunnen zijn voor terrorisme. Hoewel het IS-kalifaat eind 2019 werd verslagen, nemen volgens VN-experts de aanvallen van extremisten in Syrië en Irak de laatste maanden weer toe.

Geradicaliseerd

“Geen enkel land wil deze mensen graag terug”, zei Vorontsov donderdag, “met hun negatieve en zeer gevaarlijke terroristische achtergrond.” Maar volgens de VN-topman zou op z’n minst moeten worden gekeken of kinderen onder de zes jaar naar het land van herkomst van de ouders kunnen terugkeren. 

Vrouwen en een kind in al-Hol. ©REUTERS

Volgens hem is er geen reden om te denken dat deze jonge kinderen al geïndoctrineerd zouden zijn met extremistisch gedachtengoed. Het VN-bureau voor terrorismebestrijding bepleit het onderwerp bij landen waarvan staatsburgers in Syrië gevangen zitten. Vorontsov begrijpt dat het wat de vrouwen betreft gevoeliger ligt. Sommige van de vrouwen in de kampen zijn slachtoffers, zegt hij, omdat ze niet begrepen wat ze deden toen ze de mannen in hun families volgden naar Syrië en Irak. Maar, erkent hij, “er zijn ook veel geradicaliseerde vrouwen onder de gevangenen in de kampen”.

Het is die angst voor radicaal gedachtengoed die maakt dat maar weinig landen bereid zijn mee te werken aan de terugkeer van de vrouwen en hun kinderen. Nederland weigert vooralsnog om actief IS-families terug te gaan halen. Een rechtszaak van 23 vrouwen die de staat wilden dwingen dat wel te doen, strandde in de Hoge Raad.

Lees ook:

Hoge Raad: Terughalen Nederlandse IS-vrouwen en hun kinderen is aan de politiek

De staat hoeft Nederlandse IS-vrouwen en hun kinderen die in Noord-Syrische kampen zitten, niet terug te halen naar Nederland.