Ik snap niet waarom men niet begrijpt dat atoomenergie bij nader toezien groene stroom is

Oud-journalist en -politicus Siegfried Bracke overschouwt de politieke actualiteit. Hij doet dat afwisselend met oud-journalist Walter Zinzen en journalist Alain Gerlache.
Siegfried Bracke. ©DM/Bart Hebben

Da’s nu al 35 jaar da’k in ‘t vak zit – dank, Raymond - maar ik versta nog altijd niet waarom in de politiek de rede soms zo ver te zoeken is.

Mijn - hier niet geargumenteerd - uitgangspunt is dat er een serieus klimaatprobleem is. We discussiëren over de omvang, maar dat gaat over het verschil tussen groot en zeer groot. Het probleem is er. En de gevolgen zullen niet van de poes zijn. Meer pandemieën onder meer, om maar iets te zeggen.

En dus moet onze CO2-uitstoot fors verkleinen. Op alle mogelijke fronten. Daarom snap ik niet waarom men niet begrijpt dat atoomenergie bij nader toezien groene stroom is.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Zelf heb ik na voortschrijdend inzicht het taboe losgelaten. Ik heb jaren rondgereden met Atoomenergie? Nee, bedankt op de achterruit. Ik vond dat toen vanzelfsprekend. Vandaag kijk ik daarnaar zoals naar oud briefpapier van mijn gemeente met daarop: Mol - Atoomstad.

Het optimisme van toen is aandoenlijk, maar naïef. Zoals de tegenstand vandaag. Althans voor wie probeert zo goed mogelijk geïnformeerd te zijn en dan nadenkt. Ik hoop dat dat niet verboden is. En er is uiteraard een verschil tussen gevaar en angst voor een gevaar…

Niet dat kernenergie het nec plus ultra is. Maar het is wel veruit het minst slechte. Zeker als we – net omwille van dat klimaatprobleem - almaar meer gaan elektrificeren, en tegelijk niet willen dat het licht en zoveel meer andere dingen uitgaan.

Ja, er was Tsjernobyl, maar dat was Sovjettechnologie en dito beheer. Ja, er was Fukushima. Maar ook dat was een model uit de jaren 70. En we hebben daaruit geleerd: sindsdien zijn zelfs de centrales van Tihange bestand tegen een vloedgolf… En uit al wat ik lees begrijp ik dat het mogelijk is de al met al beperkte volumes afval veilig te bergen. Zelfs voor vele duizenden jaren.

'Zelfs de centrales van Tihange zijn bestand tegen een vloedgolf.' ©REUTERS

En er is nog. Bruinkoolenergie maakt bijna 500 keer meer dodelijke slachtoffers dan atoomenergie. En dat is geen vergelijking tussen oud en nieuw. Na de Duitse kernuitstap is men daar massaal bruinkool gaan ontginnen. Twaalf dorpen zijn daarvoor van de kaart geveegd; 37.000 mensen moesten verhuizen.

En ja, er is schone zonne- en windenergie. Maar alsnog volstaan die niet. Zelfs niet in de verste verte. Jammer maar helaas.

We betalen in deze de prijs van de schabouwelijke wet van 2003. Ja, er kwam een kernuitstap, maar niet als er een probleem zou zijn – en uiteraard kwam er dat. Bijvoorbeeld omdat de twijfel over de uitstap in verschillende politieke partijen zeer aanwezig bleef. En het grootste probleem was dat na de goedkeuring van de wet jarenlang volstrekt niets werd gedaan om die uitstap voor te bereiden.

Maar nu moet het dus. Al blijft de tournure uit de wet van 2003 overeind: als het niet kan, te duur, te riskant, doen we het niet. Noteer alvast: Egbert Lachaert was als kandidaat-voorzitter tegen de uitstap; PS (en dus ook SP.A) zaten in hun ontwerpakkoord met de N-VA op dezelfde lijn. Idem voor CD&V en MR. Het ziet er dus niet zo goed uit voor de ecologisten.

De minister van Energie probeert fors te communiceren, en heeft – dat is beslist niet koosjer – een studie van de onafhankelijke CREG stilgelegd: men wou weten wat mensen wilden betalen om stroomonderbrekingen te vermijden. Want dat bepaalt natuurlijk mee wat we mogen/ kunnen investeren om onze bevoorradingszekerheid te vergroten. Mag dus niet. De minister gaat dat zelf berekenen.

En er is nog. Net vanwege die bevoorrading hebben we snel gascentrales nodig. Ook die kosten geld. Heel veel geld, als ik in het weekend De Tijd mag geloven. En u weet waar dat geld one way or another altijd vandaan komt. Al zal het openhouden van de jongste twee kerncentrales natuurlijk óók geld kosten, moeten we daarbij zeggen. En een nieuwe atoomcentrale ook. De kostprijs is dus relatief.

Duidelijk is wel dat als die twee atoomcentrales pakweg nog 20 jaar open zijn, dat we dan 45 megaton CO2 minder gaan uitstoten. Mét gascentrales wordt België wereldkampioen CO2-uitstoot. Kost ook alweer een bom geld. En terzijde: gasenergie veroorzaakt 40 keer meer doden dan atoomenergie.

Toch gaan die centrales dicht, zegt de minister. En merkwaardig: als een aantal wetenschappers vragen de wet van 2003 af te schaffen, om daarmee ook het verbod op nieuwe kerncentrales op te heffen, krijgen ze geen echte tegenargumenten, maar gewoon een draai om de oren. Want bij die wetenschappers zitten én een rector én een vice-rector, en die moeten vanwege hun functie zwijgen. Ik ken dat. Als de Kamervoorzitter iets zegt wat niet bevalt, dan moet die ook altijd vanwege de waardigheid en neutraliteit van zijn functie zwijgen.

En er is nog herkenbaars: voor Groen is de wereld gered als de kerncentrales gesloten zijn. Zoals voor sommige flaminganten alle problemen zijn opgelost als Vlaanderen onafhankelijk is. Ik begrijp niet dat je dat kan denken.