'Hier kan de druk even van de ketel'

Homo-ontmoetingsplaatsen: liever kwijt dan rijk? 'Mensen willen hier niet mee geconfronteerd worden'

Populair bij omwonenden en wandelaars zijn ze nooit, de homo-ontmoetingsplaatsen. Nu weer liggen lokaties bij Apeldoorn en Lelystad onder vuur. Maar sluiten van plekken waar mannen anoniem seks hebben, stuit ook op weerstand. ,,Zij kunnen dan nergens meer heen met hun gevoelens. Dat kan echt tot zelfmoorden leiden.''
©Foto Freddy Schinkel

Hans Scheffer (69) rijgt een gebruikte condoom aan een takje. ,,Uit het zicht ermee.'' Hij schopt compost opzij, slingert het condoom in het zand en veegt met voeten bladeren over het rubbertje. ,,Condooms en tissues. Daaraan zie je dat het een homo-ontmoetingsplaats is.''

Scheffer bezoekt ze, vooral in Drenthe. Vandaag Koekange, Ruinerwold. Het condoom is niet door hem gebruikt. ,,Blijft-ie liggen, dan nemen anderen er aanstoot aan. Zorgt het wie weet voor ophef.'' Op deze homoparkings komen twee soorten mannen, vertelt Scheffer. Mannen zoals hij. ,,Openlijk homo. Ze willen vaak even friemelen.'' De andere groep? Mannen in een dubbelleven. Voor hun buitenwacht hetero, alleen op deze plaatsen homo.

Scheffer: ,,Het beste voorbeeld van die groep? Mannen die uit stationwagons springen, direct het bos induiken, hun auto met kinderzitjes achterlatend. Ik leerde er één kennen die een tweeling kreeg. Nu komt hij niet meer, dacht ik. Toch, hoe oud zijn kinderen ook werden, het dubbelleven hield stand.''

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Op Homoontmoetingsplekken.nl staan parkeerplaatsen die als homoparkings worden gebruikt. Het zijn er honderden in heel Nederland. Scheffer: ,,Mannen rijden vaak zonder afspraak erheen. Kijken of een onbekende, maar gelijkgestemde man, iets wil. Sommigen spreken vooraf wel af. En een enkeling zet op Homoontmoetingsplekken.nl advertenties.''

Deze rustige dinsdagmiddag loopt Scheffer alleen. Als hij wil vertrekken, komt er een zwarte Renault aanrijden. Is het wellicht een gelijkgestemde? We wachten af.

Hevige strijd

Dat homomannen als Scheffer parkeerplaatsen benoemen als homo-ontmoetingsplekken, krijgt niet louter applaus. Er is vaak gedoe. Nu woedt er, onder meer, een hevige strijd over de parkings bij Bruggelen en Larserbos.

Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK) is eigenaar van bossen achter parkeerplaats Bruggelen. Een Apeldoornse homoparking. GLK-woordvoerder Leo Cleiren riep er korte metten mee te willen maken. Al wist hij geen methode om in te grijpen.

Het Lelystadse Larserbos denkt nu wel een manier te hebben: handhaving. Larserbos-eigenaar Flevo-landschap roept gemeente Lelystad op boa's in te zetten, om de homoseks met bijbehorende overlast te bestraffen.

Eenvoudig is dat niet. Geen wetsartikel verbiedt expliciet seks in de openbaarheid. Seksende mensen worden weleens beboet, maar dat gebeurt dan voor 'naaktlopen', 'naaktrecreatie' of 'ongepast gedrag in het openbaar'.

De gemeente Lelystad wil voorlopig enkel in overleg met Flevo-landschap. Of er boa-inzet komt? Dat kan of wil de gemeente nog niet aangeven.

Scheffer zucht, in Ruinerwold. ,,Het is een maatschappelijk gegeven, al jaren. Homo-ontmoetingsplaatsen zullen er altijd zijn. Toch is er eens in de zoveel tijd ergens ophef. En nu dus Apeldoorn en Lelystad.''

De Renault remt af. Hoe weet Scheffer eigenlijk of de man erin inderdaad homo is, en bijvoorbeeld geen argeloze passant? Die de status van deze plaats helemaal niet kent. ,,Oogcontact. Ik ben wel eens doorgelopen richting bosjes, letterlijk zonder dat ik één woord met de ander sprak. Het is een oogcontact dat een fractie langer duurt, even lijkt te bevriezen. Er ligt chemie in besloten.''

Grint knettert, door afremmende autobanden. Een kale man met stoppelbaard, een jaar of 40, 50, kijkt het zijraam uit. Scheffer en hij kijken nu naar elkaar, bevriest dit oogcontact óók?

Eerst nog een andere vraag. Want waarom zijn deze ontmoetingen, op homo-ontmoetingsplaatsen, voor sommigen een probleem? Laurens Buijs, gedragswetenschapper, onderzocht het. ,,Een homo-ontmoetingsplek stapelt twee taboes. Seks in openbare ruimte is al taboe. In sommige stromingen is homo-zijn daarbij óók een taboe. Dat maakt deze plaatsen extra omstreden.''

Een tegenstander van de homoparkings per definitie homofoob noemen staat Buijs tegen. ,,Goed, houd Twitter in de gaten en je leest inderdaad die homofobe onderstroming: weg met die vuile poten, vies, bah. Maar er zijn ook genoeg mensen die niet, al wandelend, met seksende mensen geconfronteerd willen worden. Of het nu hetero- of homoseks is. Hen homofoob noemen is natuurlijk onzin.''

De Zutphense columnist Henk van Blijderveen, van ChristelijkeColumns.nl, wijdde er ooit een column aan. ,,Ik vind het inderdaad een vreemde uitwas van de seksuele moraal. Zouden er van dit soort plaatsen voor heteroseksuelen zijn, dan zou ik hetzelfde zeggen.''

Het is bedroevend dat natuurgebieden 'door wellustigen worden geannexeerd', zegt hij. ,,'Die mannen moeten toch een ontmoetingsplek hebben', wordt er vergoelijkend gesproken. Alsof er geen muren zijn te vinden waarbinnen seks kan worden bedreven. Nu moet een nietsvermoedende vader tijdens een uitje naar Bruggelen zijn peuters uitleggen dat die meneren geen haasje-over spelen. Bij het zien van achtergelaten tissues, ben je blij dat je kinderen nog zo heerlijk naïef zijn en zeggen: 'Wat zijn hier veel verkouden mensen, hè, pappa?'''

Homostrijd

Scheffer vertelt in Drenthe dat lust inderdaad meespeelt. ,,Of spanning. Ik ga één of twee keer in de week op pad. Wie zie ik? Zit mijn type ertussen? Mannen houden vaak van mannen die ze zelf totaal niet zijn. Zie mij dun zijn, ik houd dus van best potige kerels.'' Om te zien of de Renault-automobilist stevig is, moet hij eerst zijn auto uit. Na het eerste oogcontact blijft hij vooralsnog in de auto zitten, kijkend in de achteruitkijkspiegel.

De Nederlandse stichting Keelbos strijdt om ontmoetingen als deze van Scheffer te behouden. Een strijd vóór homo-ontmoetingsplaatsen. Echt sluiten kun je ze niet. Het zijn openbare plaatsen. Maar gemeenten en andere grondeigenaren hebben oplossingen gevonden. Ze snoeien bossen zodat afzonderen onmogelijk wordt. Of ze komen met agenten en boa's handhaven. De mannen verdwijnen dan vaak.

Scheffer: ,,Vooral mannen in dubbellevens kennen angst. Straks worden ze beboet en ploft de boete op de deurmat. Ziet hun vrouw die. Dan moeten ze uitleggen wat ze bij die parking deden.''

Anthony Mathijsen is voorzitter van Keelbos. Waarom zijn de plaatsen zo hard nodig? ,,Relatief veel bezoekers leven een dubbelleven. Een angstig leven. Ze leiden een ogenschijnlijk heteroseksueel leven, hebben soms vrouw en kinderen. Of ze zijn nog niet uit de kast. Dit is hun enige veilige omgeving, voor hun seksuele voorkeur. Waar ze hun ware ik uiten.''

Waarom kunnen de ontmoetingen niet in een hotel? ,,Die mogelijkheid wordt vaak geopperd in deze discussie. Een werkbaar alternatief is het niet. Je wil iemand ontmoeten, zonder herkend of gezien te worden. En een hotel herbergt wellicht bekenden van je. Veel mannen willen bovendien zowel voor als na de ontmoeting geen contact. Om de dubbellevens strikt gescheiden te houden. In hotels ontkom je er niet aan om afspraken te maken, boekingen te doen. Homo-ontmoetingsplaatsen brengen ultieme discretie.''

Dat kan allemaal zo zijn, vindt Rolf Hendriks. Hij beheert met collega's Het Larserbos: ,,Maar ons bos is voor iedereen. Wij hebben uiteraard niets tegen homo's. Maar de seks en de overlast die dat veroorzaakt in Larserbos, daar hebben wij moeite mee. De achtergelaten troep - gebruikte condooms en handdoeken - wil je niet in een natuurgebied. Mensen die nietsvermoedend wandelen en ineens mannen aan de gang zien... Er liggen bungalowparken naast.''

Daar komen veel gezinnen met kinderen. ,,Wij willen handhaven, zodat onze gebieden keurig blijven. Want het bos is bestemd om te recreëren en niet voor homo's om elkaar te ontmoeten.''

Anthony Mathijsen, van Platform Keelbos, hoort de kritiek: ,,Als twee hetero's er nu zouden seksen, heeft nagenoeg niemand klachten. Deze genoemde problemen zijn vooral ingegeven door de heteroseksuele moraliteit in de maatschappij. In parken seksen soms ook hetero's, maatschappelijk wordt dat eerder als verterend gezien. Maar twee mannen? Eerder afstotend en vies.''

Scheffer kijkt in Ruinerwold naar de bossen. Het enige bezoek blijft in zijn auto zitten. Na twintig minuten gewacht te hebben, start de Renault weer en rijdt weg. ,,Er gebeurt best vaak niets, zoals vandaag. Dat is ook prima. Ik zie het als een uitje, dat heeft niet per se resultaat nodig.''

Gedogen

Buijs, de gedragswetenschapper, vindt dat de maatschappij homo's dit uitje moet gunnen: ,,Oké, sluit zo'n plek, prima, maar diezelfde week duikt het een parkeerplaats verder op. Overheden moeten bovendien beseffen dat mannen op die plaatsen eerder geholpen dan vervolgd moeten worden. Ze zijn kwetsbaar, door het dubbelleven.''

Mathijsen gaat een stap verder: ,,Zijn homo-ontmoetingsplaatsen er niet dan krijgen meer mannen psychische problemen. Vanwege bijvoorbeeld het geloof blijven ze hetero terwijl ze homo zijn.'' God zou homo-zijn afkeuren. ,,Op parkings kan de druk even de ketel. Kan dat niet meer, dan ontstaan er depressies. Die mannen kunnen nergens meer met hun gevoelens heen. Dat kan echt tot zelfmoorden leiden.''

Via een andere manier zijn bezoekers ook kwetsbaar, weet wetenschapper Buijs na onderzoek. ,,In mijn studie bleek dat er homofobe mensen zijn die deze plaatsen bezochten. Puur om die parkingmannen in elkaar te slaan of te beroven. Homogeweld. Aangifte doen slachtoffers toch nooit, want dan moeten ze ook vertellen wat ze op die parking kwamen doen.''

Buijs pleit daarom voor gedoogbeleid: ,,Sta homo-ontmoetingsplaatsen toe op die plaatsen waar je weinig mensen tot last bent. Faciliteer het en houd controle als gemeente. Spreek de mannen aan als ze seks hebben en het te openlijk is. Geef ze vooral niet het gevoel dat ze opgejaagd wild zijn. We spreken over de eer van Nederland als we zeggen: een tolerante samenleving. Dan moeten we hier ook polderend uitkomen.''

Hans Scheffer loopt nog een rondje in het bos. ,,Op zo'n plek, in zo'n nisje van bosjes, kun je je prima afzonderen. Als wij beschutting zoeken en alles wel opruimen'', zegt hij, terwijl zijn oog valt op wc-papier in de bosjes. ,,Zeg mij: wie doen wij dan kwaad?''

Hans Scheffer, uitkijkend over het Larserbos. ,,Ik ga een of twee keer in de week op pad.'' ©Foto Freddy Schinkel