Grootschalig seksueel misbruik in jeansfabrieken Lesotho

In jeansfabrieken in zuidelijk Afrika is sprake van systematisch seksueel misbruik. Levi's, Wrangler en Lee nemen maatregelen.
Een spijkerbroek van Levi's. ©2019 Getty Images

Managers en afdelingshoofden van jeansfabrieken in de Afrikaanse staat Lesotho met Amerikaanse merken als Levi’s, Wrangler en Lee dwongen werkneemsters op grote schaal tot seks. Als vrouwen zich niet lieten misbruiken dan konden ze vaak contractverlenging vergeten en verloren ze hun baan.

Dit blijkt uit een onderzoek van het Amerikaanse Workers Rights Consortium die 140 vrouwen uit drie fabrieken in het arme Lesotho langdurig interviewden. Lesotho is een staatje met ruim 2 miljoen inwoners dat geheel omsloten wordt door Zuid-Afrika.

Ongeveer 40.000 mensen werken hier in de textielindustrie, van wie zo’n 10.000 in de fabrieken van het Taiwanese bedrijf Nien Hsing Textile dat de jeans levert aan het Amerikaanse Levi Strauss, Kontoor Brands met de merken Wrangler en Lee en The Children’s Place, dat baby- en kinderkleding verkoopt.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Stelselmatig seksueel misbruik

In het rapport van WRC ontstaat een beeld van systematisch seksueel misbruik van vrouwen door managers uit de regio en uit het buitenland, afdelingshoofden en mannelijke werknemers. Zo zegt een vrouw tegen WRC: “Alle vrouwen op mijn afdeling zijn naar bed gegaan met bazen. Voor ons is het overleven en niets anders. Als je nee zegt, dan wordt jouw contract niet verlengd.”

Buitenlandse managers slaan werkneemsters op de billen en grijpen naar hun borsten op de werkvloer en nemen vrouwen soms mee naar huis om seks met hen te hebben, constateert WRC. Dit gedrag in de fabrieken is overgenomen door mannelijke werknemers.

De directie van Nien Hsing, geconfronteerd met de resultaten van het onderzoek, herkende zich er niet in. Het Taiwanese bedrijf liet weten dat in de fabrieken de laatste twee jaar geen klachten waren geweest over seksueel misbruik. Sinds 2005 was er nooit een manager voor dit soort gedrag bestraft. 

WRC had in de interviews al geconstateerd dat misbruikte werkneemsters werden bedreigd en hierover geen melding durfden te maken. Als ze ernaar gevraagd werden moesten ze erover liegen.

WRC heeft het rapport over seksueel misbruik daarna voorgelegd aan de Amerikaanse kledingmerken, die de klachten wel serieus namen. WRC vroeg hen de contracten met Nien Hsing niet op te zeggen, maar verandering in de bedrijfsvoering af te dwingen.

In een overeenkomst die daarna tot stand kwam, onder druk van de Amerikaanse afnemers, worden korte termijn-contracten nu op een grote schaal omgezet naar vaste dienstverbanden. Er is een onafhankelijk toezichthouder gekomen die klachten kan onderzoeken en zo nodig daders, ook als het hoge managers zijn, kan ontslaan.

Op zoek naar de plek met de minste regels

In de overeenkomst wordt ook de veiligheid in de fabrieken onder de loep genomen. Nadat in 2013 ruim 1100 werknemers omkwamen bij het instorten van textielfabriek Rana Plaza in de hoofdstad van Bangladesh, zijn er veiligheidsnormen opgesteld voor dit soort bedrijven.

Die regels gaan nu ook gelden in Lesotho. Het blijkt dat textielbedrijven keer op keer landen opzoeken met weinig regels om zo goedkoop mogelijk kleding te kunnen maken. WRC nam de ervaringen uit Bangladesh mee naar Lesotho om zo de werkomstandigheden te verbeteren.

Ook is er bedwongen dat werknemers van de Nien Hsing-fabrieken in Lesotho lid kunnen worden van vakbonden die onderhandelen met de directie over arbeidsvoorwaarden. Ook al is het recht op vereniging in de wet opgenomen in Lesotho, de Taiwanese eigenaren negeerden dit en maakten actieve vakbondsmedewerkers het leven in de fabrieken onmogelijk, zo blijkt uit het onderzoek van WRC.

Lees ook:

De verbeterplannen van de kledingindustrie schieten nog steeds tekort.

Na de ramp met Rana Plaza (2013) kwam de industrie met verbeterplannen. Die schieten nog te kort.

Voor loonoverleg was een grote ramp in Bangladesh nodig.

Uit de ramp in de kledingfabriek Rana Plaza is een klein lichtpuntje voortgekomen; de discussie over een eerlijke beloning en veiligere werkomstandigheden voor Bengaalse fabrieksarbeiders is op gang gekomen.