Groene Mient, de eerste energieneutrale wijk van Den Haag

De binnentuin, nog in aanleg, vormt het hart van Groene Mient. De energie komt uit zon en bodemwarmte. Er zijn geen gasaansluitingen. ©Freek van den Bergh

Achter de duinen ligt een 'groen dorp' zonder gasaansluiting

Het had wat voeten in de aarde, maar nu is-ie er: Groene Mient, de eerste energieneutrale wijk in Den Haag. De vele tegenslagen hebben een band gesmeed tussen de bewoners. 'Als je in de tuin zit, is het een soort camping.'

Had ze in 2002 geweten hoeveel hobbels ze zou tegenkomen bij het realiseren van de eerste volledige energieneutrale woonwijk in Den Haag, dan was Gita van Duinen er wellicht nooit aan begonnen. Maar sinds kort woont de fysiotherapeut met haar drie kinderen, poes Emmy en de kippen Liem en Mien in Groene Mient. Het buurtje met 33 koopwoningen werd vorige week feestelijk geopend.

Opgeteld hebben de 33 woningen vierhonderd zon­ne­pa­ne­len en geen gas­aan­slui­ting

'Ik ben benieuwd naar de eerste winter hier, want ik wil niet in een koud bad zitten', zegt ze in haar woonkamer met uitzicht op de gemeenschappelijke binnentuin. 'Ik heb veertien zonnepanelen op het dak en een zonneboiler voor warm water. De energienota bedraagt nog twee tientjes per maand, en dan draait hier dagelijks de wasmachine en doen de kinderen echt niet altijd braaf de lichten uit.'

Groene Mient, in de Haagse Vruchtenbuurt, is volgens de bewoners een groen dorp in de stad. De binnentuin, nog in aanleg, vormt het hart. Het overtollige regenwater gaat niet direct het riool in, maar stroomt via greppels naar een verzamelbekken.

Opgeteld hebben de 33 woningen vierhonderd zonnepanelen en geen gasaansluiting. 'De Groningers zijn óók mijn buren, dan ga je niet vrolijk op gas stoken in een nieuwbouwproject', zegt Van Duinen. 'En als we Poetin allemaal zo'n engerd vinden, dan wil je niet afhankelijk zijn van Gazprom.'

©Freek van den Bergh

De bewoners konden bij de bouw kiezen uit drie energiesystemen. De 'zonnehuishoudens' hebben een zonnecollector (voor warm water). De 'warmtepomphuishoudens' halen warmte uit de bodem. De 'elektrische huizen' hebben zonnepanelen en infraroodpanelen voor verwarming. Alle typen streven naar 'nul op de meter' - ze wekken evenveel of meer op dan wordt verbruikt. De meerkosten voor de bouw zijn 8 tot 12 procent - inclusief isolatiepakketten, warmteterugwinningsmaatregelen, driedubbel glas en dikke muren - en in een jaar of tien terug te verdienen.

Het project is een kwestie van lange adem gebleken, vertelt Van Duinen, voorzitter van Groene Mient. Na vier jaar zoeken werd deze locatie gevonden - de voormalige locatie van het Maris College. Er waren direct honderden belangstellenden en ook woningcorporaties stonden in de rij om mee te doen - Vestia werd de samenwerkingspartner.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Dat is uniek hier. Als je in de tuin zit, is het een soort camping

Bewoner Bart van Kent

Na lange voorbereidingen zouden er in 2012 eindelijk 58 huur- en koopwoningen komen. Maar toen viel Vestia om. 'Toen zat ik er wel flink doorheen', zegt Van Duinen. 'Nu moesten we als aanstaande bewoners al het uitzoekwerk en alle kosten op ons nemen.' Bij de doorstart in 2013 waren er opnieuw vele honderden belangstellenden, maar door het afvallen van Vestia konden er alleen koopwoningen komen. De bewoners kochten de grond voor 2,8 miljoen euro van de gemeente.

Dankzij de intensieve voorbereidingen kennen ze elkaar al ruim drie jaar. 'Dat is uniek hier. Als je in de tuin zit, is het een soort camping', zegt bewoner Bart van Kent. 'Er is afgesproken dat er geen schuttingen mogen komen. Je kent elkaar goed en spreekt elkaar veel, maar er is ook genoeg privacy.'

Van Kent, zelf Kamerlid voor de SP, is enthousiast over hoe op sociocratische wijze alle besluiten worden genomen - over bijvoorbeeld de keuze van de architect, de indeling van het terrein, de soort hout en leisteen voor de buitenmuren. 'Het is geen kwestie van de meeste stemmen gelden, maar consentbesluitvorming. Als je afwijkende voorkeuren hebt, moet je je afvragen of die zo zwaarwegend zijn dat je echt een besluit wil tegenhouden. Anderzijds zet je niet met meerderheid van stemmen een composthoop voor iemands neus. Alles is in prettige sfeer tot stand gekomen. We hebben eigenlijk nooit gestemd.'

Het pionieren stopt niet nu de huizen zijn opgeleverd en de tuin wordt aangelegd. Met energiebedrijf Eneco en netbeheerder Stedin gaat Groene Mient onderzoeken of het buurtje helemaal los kan komen van het bestaande energienetwerk. Dat betekent dat overtollige stroom op zonnige dagen niet wordt teruggeleverd aan het netwerk, maar wordt opgeslagen. Misschien komt er een grote 'buurtbatterij' of worden elektrische auto's gebruikt als accu.

'De meeste mensen zijn heel enthousiast', zegt Gita van Duinen, 'maar soms maken mensen opmerkingen tegen me als: 'ik zag dat je een plastic tas kocht in de winkel' of 'ik dacht dat jij geen vlees zou eten'. Ja, ik heb soms best zin in spareribs. Als je bewust bent bij grote structurele keuzes als de aanschaf van een huis of een auto, mag ik ook een keer mijn tasjes vergeten.'


Lof van Ed Nijpels

Vanaf 2020 moet alle nieuwbouw zo goed als energieneutraal zijn en moeten jaarlijks minimaal 300.000 bestaande huizen en gebouwen energiezuiniger worden gemaakt, zo heeft het kabinet in 2012 afgesproken met de bouw- en de huursector. 'De bewoners en de gemeente mogen trots zijn', zegt Ed Nijpels (VVD), voorzitter van de commissie die toeziet op het Energieakkoord. Hij was te gast bij de opening. 'Ik heb tegen de wethouder gezegd: u moet bussen afhuren om dit project aan alle wethouders duurzaamheid in Nederland te laten zien. Deze mensen hebben jarenlang ellende en tegenwerking doorstaan en een lange mars door de bureaucratie gemaakt. Het zijn prachtige woningen geworden. Energiebesparing is een feest voor de portemonnee. De investeringen verdien je in no time terug.'

Cadeautje

Verras je familie of vrienden met hun eigen persoonlijke nieuwssite, gebaseerd op een selectie van hun favoriete onderwerpen. Bekijk hier een voorbeeld van de uitnodiging.