Familiedrama in Henegouwen: “Miskraam en lockdown waren waarschijnlijk trigger voor de moeder”

In de provincie Henegouwen heeft een moeder van 37 dinsdag geprobeerd om haar drie kinderen te vermoorden en daarna zelfmoord te plegen. De vader van het gezin vond de lichamen toen hij thuis kwam van zijn werk. Volgens de burgemeester liggen een miskraam en de lockdown aan de basis van het familiedrama. “Die kans is inderdaad reëel”, zegt ook rouwexpert Manu Keirse. “Moeders krijgen altijd psychologische steun na een foutgelopen zwangerschap, maar door de lockdown zijn alle niet-levensbedreigende consultaties on hold gezet. Die vrouw stond er dus plots helemaal alleen voor.”
Julie L. ©Facebook

Op hun Facebookprofielen staan ze er nog, de foto’s waarop het geluk ervan afspat. Samen uitwaaien op het strand – twee stralende gezichten, een hand die nonchalant door de haren gaat, twee paar ogen die verliefd in de lens kijken. Julie L. en Bertrand D. zijn door iedereen gekend in Hantes-Wihéries, een klein gehucht in de provincie Henegouwen. Zij: een geliefde juf in de gemeenteschool. Hij: een goedlachse arbeider bij de groendienst. De buurt omschrijft hen als ‘het perfecte koppeltje’, en als zorgzame ouders voor hun drie kinderen: Thibalt (9), Céres (7) en Orphée (22 maanden). 

Binnenkort zou het gezin nog uitgebreid worden. Julie was zwanger, en zij en Bertrand keken reikhalzend uit naar hun vierde kindje. “Maar enkele weken geleden liep het mis”, zegt burgemeester David Lavaux (cdH), die de familie goed kent. “Door medische complicaties werd Julie gedwongen haar zwangerschap af te breken. Dat heeft haar een enorme krak gegeven. Ze voelde zich daar ontzettend schuldig over. En toen ging ook nog eens de lockdown in, waardoor ze helemaal geïsoleerd zat.”

Knuffels aan het adres waar het drama plaatsvond. ©BELGA

Alleen met verdriet

“Veel mensen onderschatten dat, maar zo’n afgebroken zwangerschap is voor de meeste vrouwen een emotionele aardbeving”, zegt rouwexpert Manu Keirse. Hij is psycholoog en professor verliesverwerking aan de KU Leuven, en auteur van het boek ‘Als je een prille zwangerschap verliest’. “Ze hebben uitgekeken naar dat kindje, hebben plannen gemaakt voor de toekomst, misschien zelfs al de kinderkamer in orde gemaakt. En van de ene dag op de andere is dat allemaal voorbij. Dat zorgt voor een enorme leegte en een immens verdriet – een verdriet waar ze meestal helemaal alleen voor staan. Want vaak zie je dat een moeder en een vader daar totaal anders mee omgaan. Zij verliezen dan ook een ánder kind. Een moeder verliest het kindje dat ze in haar lichaam gedragen heeft, terwijl een vader tijdens de zwangerschap toch vooral een toeschouwer is. Zijn rol begint pas ná de geboorte. Partners kunnen na zo’n gedwongen abortus vaak niet bij elkaar terecht met hun verdriet.”

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Mensen doen er dikwijls nogal luchtig over, want voor hén is er niets veranderd. Maar voor de moeder had die ongeboren baby al wél een hele wereld ingenomen.

En ook de buitenwereld onderschat de gevolgen van een afgebroken zwangerschap. “Mensen doen daar dikwijls nogal luchtig over: ‘Och, ge zijt nog jong. Er komt binnenkort wel een nieuwe baby.’ Ze bedoelen dat niet slecht, en ergens is het ook begrijpelijk. Want voor hén is er niets veranderd. Er was geen kind, en er is nu ook geen kind. Maar voor de moeder had die ongeboren baby al wél een hele wereld ingenomen. Ze had hem al voelen bewegen in haar buik, hem misschien ook al een naam gegeven. Maar omdat haar omgeving al snel weer overgaat tot de orde van de dag, kan ze met niemand over haar verdriet praten.”

Schuldgevoel

Volgens de burgemeester van Hantes-Wihéries was het de combinatie van de fout gelopen zwangerschap en de lockdown die dinsdagavond de stoppen van Julie L. deed doorslaan. Toen haar man Bertrand aan het werk was, verdronk ze haar 22 maanden oude peuter. Haar dochter en haar zoon stak ze met een mes in de hals, daarna probeerde ze ook zelf uit het leven te stappen. Het was haar man die de lichamen van zijn kinderen en zijn vrouw ‘s avonds ontdekte, toen hij na zijn werk weer thuiskwam. Hij verwittigde de hulpdiensten. Voor de peuter en het dochtertje van 7 kwam alle hulp te laat, de 9-jarige zoon en Julie zelf konden nog wel gereanimeerd worden.

De trigger kan iets klein zijn. Een andere vrouw met een kin­der­wa­gen, bij­voor­beeld. Of iemand die je feliciteert en vraagt voor wanneer het is.

Rouwexpert Manu Keirse acht de kans reëel dat het inderdaad de lockdown en de gedwongen abortus zijn die gemaakt hebben dat het in Hantes-Wihéries zo gruwelijk fout liep. “Ziekenhuizen bieden vrouwen na een gedwongen abortus tegenwoordig altijd psychologische steun aan. Maar de kans is heel groot dat die er in dit concrete geval niét was”, zegt Keirse. “Want toen de lockdown inging, zijn alle niet-levensbedreigende consultaties on hold gezet. En dus stond die vrouw er plots helemaal alleen voor. Mogelijk is het dan beginnen malen in haar hoofd.”

©Fabian Vanhove

“Vergis je niet, het is onvermijdelijk dat de moeder zich schuldig voelt om een miskraam. ‘Ik droeg dat baby’tje, dus ík was verantwoordelijk.’ Ze gaat zich dan afvragen of ze dat ene kopje koffie misschien niet beter had laten staan, of dat ze niet beter wat vroeger was gaan slapen. Dat zijn allemaal factoren die ervoor kunnen zorgen dat mensen zulke drastische beslissingen nemen. Ik weet natuurlijk niet hoe het in dit concrete geval gelopen is, maar het lijkt me aannemelijk dat dit voor die vrouw de druppel was, dat er dat stemmetje in haar hoofd was: ‘Ik ben geen waardige moeder. Als ik al niet voor het kindje in mijn buik kan zorgen, wat zou ik dan voor mijn drie andere kinderen kunnen zorgen? Het is beter dat ik doodga.’ En vaak zie je dan dat moeders hun kinderen meenemen in de dood, om hen het leed van een leven zonder hun moeder te besparen”, aldus Keirse. “Wat de precieze trigger is voor zo’n drama, is altijd moeilijk te zeggen. Dat kunnen hele kleine dingetjes zijn. Een andere vrouw met een kinderwagen door de straat zien rijden, bijvoorbeeld. Of iemand tegenkomen die nog niet weet wat er gebeurd is, en die je feliciteert en vraagt voor wanneer het is. Dikwijls is ook de uitgerekende geboortedatum een heel moeilijk moment.”

Zoontje overleefde

Julie L. is intussen aan de beterhand en kon gisteren al een eerste keer ondervraagd worden door de speurders. Haar zoontje Thibalt verkeert nog altijd in levensgevaar. Hoe het nu verder moet met het gezin, is voor rouwexpert Keirse moeilijk te zeggen. “Als het zoontje dit overleeft, staat hem een lang verwerkingsproces te wachten. Hij moet verder met de wetenschap dat zijn moeder zijn twee zusjes heeft gedood en ook hém heeft proberen te vermoorden. Of en hoe hij dat te boven zal komen, hangt af van de manier waarop het contact met zijn moeder hersteld wordt. Of zij nog de kans krijgt om haar moederliefde voor hem te tonen of niet. Ook voor de rest van de familie is dat cruciaal. Reageren zij en hun naaste omgeving met empathie en begrip, of zijn ze boos? Dat zal in zeer grote mate bepalen op welke manier ze dit drama zullen verwerken.”