Facebook nog altijd spil in haatzaaierij tegen Rohingya

PLATFORM - Met verkiezingen in Myanmar op komst wordt gevreesd voor een heviger anti-moslimcampagne.

"Ik vrees dat Facebook in een beest is veranderd." Met die uitspraak benadrukte Yanghee Lee, destijds speciale VN-mensenrechtengezant in Myanmar, twee jaar geleden dat kwaadwillende Myanmarezen Facebook gebruikten om aan te zetten tot haat en geweld tegen Rohingya-moslims.

Het sociale medium reageerde door haatzaaiende pagina's te verwijderen, en het aantal Myanmarese redacteuren die de inhoud van berichten beoordelen op te schroeven. Maar nog altijd verschijnen op Facebook dagelijks haatberichten tegen Rohingya en andere minderheden. In de eerste drie maanden van 2020 werden er 51.000 van zulke berichten verwijderd, meldde Facebook vorige week.

"Wij monitoren scherp en zien dagelijks honderden berichten die niet door de beugel kunnen. Twintig tot veertig daarvan zijn echt gevaarlijk omdat ze aanzetten tot haat of geweld", zegt ook Kyaw Win, directeur van Burma Human Rights Network.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Hoe ver de invloed van dergelijke haatpropaganda reikt, blijkt uit een VN-rapport van twee jaar geleden, waarin Facebook een 'nuttig instrument' wordt genoemd voor hen die haat willen verspreiden. Het rapport volgde op een onderzoek naar bruut geweld in 2017, toen Rohingya-rebellen politieposten aanvielen en het leger terugsloeg. Duizenden Rohingya werden gedood, honderdduizenden vluchtten naar Bangladesh.

Voor veel Myanmarezen is Facebook het enige internetplatform dat ze gebruiken. Voor politieke partijen, generaals en extremistische boeddhistische monniken - die de Rohingya als indringers bestempelen die het land willen islamiseren - is Facebook daarom een belangrijk platform.

De advocaten van Gambia onderkennen eveneens de spilfunctie van Facebook. Het West-Afrikaanse moslimland beschuldigt Myanmar van het plegen van genocide tegen de Rohingya en daagde het land voor het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. De advocaten eisen dat Facebook oude berichten en communicatie afstaat van Myanmarese legeraanvoerders en politie-eenheden, omdat die volgens hen bewijzen dat het land de Rohingya systematisch wilde uitroeien.

Facebook verwijderde twee jaar geleden twintig Myanmarese pagina's omdat er werd aangezet tot haat en geweld. Onduidelijk is of het bedrijf de verwijderde data bewaard heeft.

Mensenrechtenactivisten vrezen dat het aantal hatelijke berichten de komende maanden zal toenemen. In november zijn er verkiezingen. Nationalistische politici en generaals zullen dat aangrijpen voor hun antimoslimagenda, zegt Kyaw Win. "De campagne is nog maar net begonnen, en er is nu al een toename van haatzaaiende berichten. En dat komt vanuit alle hoeken: gewone burgers, militairen, oppositiepolitici en medewerkers van Aung San Suu Kyi's regeringspartij."

Kyaw Win en zijn team zien bovendien vaak vijandelijke berichten voorbijkomen die niet worden verwijderd. "Het gaat nu beter dan in 2017, maar ik betwijfel of de Facebook-redacteuren wel weten wat haatboodschappen werkelijk zijn. Natuurlijk is niet alles te controleren. Maar er moet een beter toezichtsysteem komen."

Ook Matthew Bugher van Article 19, een organisatie voor vrije meningsuiting, maakt zich zorgen. "Facebook moet veel meer doen om zaaierij te stoppen. Het zou transparant moeten zijn waarom iets wel of niet wordt verwijderd."