Er is wél geld voor sociale huurwoningen

huizenmarkt - Woningcorporaties klagen over de verhuurderheffing. Die brengt ze financieel in de knel waardoor ze niet kunnen bouwen, zeggen ze. De 'Staat van de corporatiesector' laat een ander beeld zien.
©Hollandse Hoogte / Hans van Rhoon

Woningcorporaties geven het zelf al jaren toe: ze bouwen veel te weinig woningen. Uit de vandaag gepubliceerde 'Staat van de corporatiesector' blijkt dat ze maar 62 procent van hun jaarlijkse bouwplannen realiseren. Allemaal de schuld van belastingen als de verhuurderheffing, klagen de sociale verhuurders. Maar daar is niets van waar, zegt toezichthouder Autoriteit woningcorporaties. Er is namelijk voldoende geld in kas.

"Wij staan met verbazing te kijken dat er geld is, dat corporaties kunnen bouwen, en dat het toch niet gebeurt", zegt directeur Kees van Nieuwamerongen van de Autoriteit woningcorporaties. "Zeker in de problematiek die deze woningmarkt heeft, vinden we dat heel erg zorgwekkend. We spreken inmiddels van woningnood."

Waarom woningcorporaties te weinig bouwen, vindt de toezichthouder lastig om te zeggen. Daar moet de Autoriteit woningcorporaties nog onderzoek naar doen. Logische redenen zijn de gestegen bouwkosten en gemeenten die te langzaam grond afgeven. Ook milieukwesties als de stikstofcrisis en het chemische goedje pfas gooiden roet in het eten. Problemen waar ook andere bouwers mee kampen.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Corporaties wijzen zelf vaak naar hun stijgende lasten. Door de roemruchte verhuurderheffing sluizen ze jaarlijks zo'n 1,7 miljard aan belastingen naar de staatskas. Afgelopen oktober deden bijna tweehonderd corporaties er nog hun beklag over bij de Belastingdienst. "Genoeg is genoeg", klonk het. "Schaf het af!" En, klaagden ze, er komen alleen maar belastingen bij. Dan is er nog het huurakkoord. Daarin spraken corporaties krap twee jaar geleden af dat ze de huurprijzen betaalbaar houden, waardoor hun inkomsten minder hard stijgen. Ook het energiezuinig maken van hun woningen kost corporaties flink wat geld.

Maar met al die extra kosten en tegenvallende inkomsten hebben woningcorporaties allang rekening gehouden als ze broeden op nieuwbouwplannen, ziet de toezichthouder. "Het gaat over plannen waar de vergunningen al voor geregeld zijn. Waar de aannemers bij wijze van spreken al voor klaar hadden kunnen staan." En toch gebeurt dat bouwen niet voldoende, zegt Van Nieuwamerongen.

Een andere vaak gehoorde klacht van de niet-commerciële woningcorporaties is dat de regels om middeldure huurwoningen te bouwen te strikt zijn. Wie deze huurwoningen van 700 tot 1000 euro in de maand (waar grote vraag naar is) wil bouwen, moet zich aan allerlei stringente wetgeving houden. Terecht, zegt Van Nieuwamerongen. "We hebben de afgelopen jaren gezien wat de gevolgen kunnen zijn als corporaties te veel in commerciële activiteiten gaan zitten. Ze gingen zich gedragen als een risicolopende projectontwikkelaar."

Corporaties kunnen nu ook al middeldure huurwoningen uit de grond stampen. Volgens de in 2015 ingevoerde Woningwet moeten corporaties zich concentreren op sociale huurders met een kleine portemonnee. Commerciële activiteiten zijn ook toegestaan, mits het daarvoor gereserveerde geld wordt gescheiden van het vermogen dat bestemd is voor sociale woningbouw of verduurzaming. "Op dit moment hebben woningcorporaties samen zo'n 9 miljard euro te besteden aan commerciële activiteiten als middeldure huurwoningen." Waarom ze het haast niet doen? Van Nieuwamerongen durft het niet te zeggen, gist dat corporaties na de schandalen uit het vorige decennium behoorlijk voorzichtig zijn geworden.

Minister Stientje van Veldhoven van wonen noemt de achterblijvende bouwproductie in een reactie 'zorgelijk'. Binnenkort wil de minister met woningcorporaties en gemeenten aan tafel om 'belemmeringen voor meer plannen weg te nemen', schrijft ze aan de Tweede Kamer. De toezichthouder kan de belemmeringen nog niet destilleren, maar wijst er wel op dat corporaties veel op hun bordje hebben.

economie 17

'Corporaties moeten harder kiezen'

©© Rijksoverheid – Deze foto is afgekocht voor gebruik door de Rijksoverheid.