Economische tegenwind op komst: EU gaat woelige tijden tegemoet

De EU stevent af op een lange periode van bescheiden economische groei door internationale handelsconflicten (VS versus China), gebrek aan industriële hervormingen en de Brexit. De Europese Commissie verlaagt daarom haar groeivoorspelling voor de eurolanden.
Europees Commissaris Pierre Moscovici (Economische Zaken, links) en zijn collega Valdis Dombrovskis waarschuwen dat er de komende tijd geen ruimte is voor voor tevredenheid. ©REUTERS

Voor de gehele eurozone verwacht de Europese Commissie niet meer 1,4 procent, maar 1,2 procent groei in 2020 en 2021. Nederland doet het met 1,3 procent groei iets beter dan het gemiddelde.

‘Tot nog toe is de Europese economie veerkrachtig gebleken’, zei Europees Commissaris Dombrovskis (Euro) donderdag bij de presentatie van de economische najaarsramingen. De EU heeft zeven jaar groei achter de rug. ‘Echter, we kunnen woelige tijden tegemoetzien’, aldus Dombrovskis. Ook zijn collega Moscovici (Economische Zaken) benadrukte dat er geen reden is voor zelfgenoegzaamheid.

De Commissie riep de regeringen van Nederland en Duitsland op – niet voor het eerst – meer uit te geven om zo de economie in heel Europa een duwtje in de rug te geven. Volgens Moscovici verkeren beide landen in een luxepositie met overschotten op hun begroting én op de handelsbalans. De Duitse minister Scholz van Financiën toonde zich niet onder de indruk van de Brusselse oproep. Bij aankomst donderdagmiddag voor overleg met zijn EU-collega’s zei Scholz dat Berlijn al honderden miljarden euro’s extra investeert in infrastructuur, vergroening van de economie en hogere kinderbijslag.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

©de Volkskrant

Afgelopen zomer waarschuwde de Commissie al voor economische tegenwind. Die zet door in de vorm van de handelsoorlog tussen de VS en China (die de wereldwijde economische groei drukt), aanhoudende onduidelijkheid over de Brexit en industrieën in Europa die onvoldoende produceren en moderniseren.

De herfstraming van de Commissie is dan ook somberder dan die in de zomer. Met een gemiddelde verwachte groei van 1,2 procent van het bruto binnenlands product volgend jaar, doen de eurolanden het slechter dan de hele EU (inclusief niet-eurolanden: 1,4 procent). Vooral de Italiaanse groei is ronduit zwak (0,4 procent in 2020), maar ook Duitsland (1 procent) en België (1 procent) presteren slechter dan de meeste andere eurolanden. Als economische motor van de EU is de schrale Duitse groei een probleem voor alle EU-landen.

Lage werkloosheid en begrotingstekorten

Griekenland, dat jarenlange economische krimp kende, zit nu met 2,3 procent geraamde groei in 2020 in een comfortabeler positie. De hoogste groei zit in Malta (4,2 procent) en Ierland (3,5 procent). De Commissie is opgetogen over de dalende werkloosheid in de eurolanden: 7,4 procent in 2020, het laagste werkloosheidscijfer sinds de eeuwwisseling.

De Nederlandse open economie is gevoelig voor de handelsconflicten. De groei in Nederland wordt daardoor meer afhankelijk van de binnenlandse bestedingen van de overheid en burgers die hun lonen zien stijgen.

De begrotingstekorten in de eurolanden blijven laag, ondanks de afnemende economische groei. Het gemiddelde tekort bedraagt volgend jaar 0,9 procent (dit jaar 0,8 procent). Voor Nederland voorziet de Commissie een overschot van 0,5 procent, voor Duitsland van 0,6 procent. België kampt met een oplopend tekort van 1,7 procent dit jaar naar 2,3 procent in 2021 en 2,6 procent in 2021. Ook het Italiaanse tekort neemt toe: 2,3 procent volgend jaar, 2,7 procent in 2021. De limiet voor eurolanden is een tekort van 3 procent.

Omdat België en Italië ook een hoge staatsschuld hebben (respectievelijk 100 procent en 137 procent) is de kans groot dat de Commissie beide landen binnenkort zal adviseren om extra te bezuinigen. ‘Italië moet meer doen, de druk is niet van de ketel’, aldus Moscovici. Hij zei echter ook dat Brussel geen strafprocedure tegen Rome wil starten.