Directeur basisschool blikt terug op spoordrama: ‘Elke dag een stapje vooruit’

Ongeluk met Stint

Het verlies van vier leerlingen door het ongeluk met de Stint in Oss raakte De Korenaer in het hart. Maar de basisschool moet en gaat verder. Directeur Peter Janssen vertelt over een toneelstuk dat plots te gevoelig ligt, de verjaardag van een kleuter die er niet meer is en over de draad oppakken zonder te vergeten wat er is gebeurd.
Directeur Peter Janssen ©Van Assendelft

De vlag hangt niet meer halfstok voor De Korenaer in Oss. De aula is weer gewoon aula en er is geen herdenkplek met foto’s, kaarsen en kindertekeningen. De school moet en gaat verder na het verlies van vier leerlingen door het ongeluk met de Stint op donderdag 20 september.

Een stuk over vier kinderen die een ongeluk krijgen op de schaats­baan. Dat lag nu veel te gevoelig

,,Hoe? Door elke dag een klein stapje vooruit te zetten en continu na te denken over wat wel kan en wat niet’’, zegt schoolleider Peter Janssen. Hij geeft meteen een voorbeeld, over de toneelgroep van De Korenaer die afgelopen week tijdens de kerstviering de musical De club van vier zou spelen. ,,Een stuk over vier kinderen die een ongeluk krijgen op de schaatsbaan. Dat lag nu veel te gevoelig, daarom koos de groep een ander stuk, over een levende kerststal.’’ De viering zelf ging wél door en dat is goed, vindt Janssen.

Bossen bloemen

De directeur stelt het op prijs nog één keer het verhaal te doen vanuit de zwaar getroffen Korenaer. Om ontelbare mensen te bedanken voor hun steun en om te vertellen hoe het gaat. Met de school, met het meisje uit groep acht dat het ongeval overleefde, met de ouders, met hemzelf. ,,Het is onvoorstelbaar wat het ongeluk heeft losgemaakt. Het medeleven was zo groot, zo mooi, zo warm, zo goedbedoeld, zo betrokken. We hebben ons enorm gesteund gevoeld. En nog steeds: tot voor een paar weken terug kregen we nog bossen bloemen binnen.’’

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Het ongeluk op het spoor in Oss raakte Nederland in zijn ziel, aldus minister-president Mark Rutte. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima hadden ‘geen woorden’ voor het leed van de getroffen gezinnen. In voetbalstadions, gebedshuizen, woonkamers, overal waren mensen stil door het drama.

Na de besloten afscheidsdiensten voor Fleur (6), Kris (4) en de zusjes Dana (8) en Liva (4) volgde in oktober een landelijke herdenking in theater De Lievekamp. Voor veel mensen was het dé dag om weken van verdriet een plek te geven en ‘de routine van het leven’ weer op te pakken, zoals de burgemeester van Oss Wobine Buijs het omschreef. Dat gold ook voor de school, zegt de directeur. ,,Leerlingen hebben die dag ballonnen opgelaten, gedichten voorgelezen en naar muziek geluisterd. Heel waardevol.’’

Bloemen en knuffels op het schoolplein van basisschool De Korenaer in Oss daags na het ongeluk ©ANP

De dag na de herdenking

Een dag later waren de ruim vierhonderd leerlingen vrij en kwam het team van De Korenaer samen voor een studiedag. ,,Die stond toevallig al gepland, maar kreeg een heel andere invulling. Het was mooi weer en we zijn naar het terras van Bierbrouwerij Oijen gegaan. Daar hebben we geluncht en heel veel gepraat. Met ondersteuning van Wendy Peeters van de GGD en Ine Spee, die onder meer de traumabegeleiding na de ramp met de MH17 heeft gedaan. Hun hulp was voor mij van wezenlijk belang. Zij kijken toch met andere ogen dan ik die er midden in zit.’’

De tips waar Janssen wat mee kon? ,,Hou het klein, het is al erg genoeg. Kijk elke dag met elkaar naar wat je doet, hoe je iets doet en wanneer je wat doet. Vergeet ook niet dat iedereen verdriet op zijn of haar eigen manier verwerkt. De één vindt het fijn om elke dag drie keer samen te komen met het team, een ander is liever even alleen. Dat is allemaal prima.’’

Verslaggever Peter van Erp was al snel op de plek van het ongeluk. Hij vertelt over de indruk die het ongeluk op hem en op heel Oss heeft gemaakt. Tekst gaat verder onder de video...

Traktatie

De meest bijzondere momenten ontstaan vaak spontaan, weet de schoolleider inmiddels. Zoals die keer dat de ouders van Kris zijn klas trakteerden op de dag dat hun zoontje zijn vijfde verjaardag zou vieren.

,,In het lokaal hangt zo’n zelfgemaakte verjaardagskalender. Kleuters zijn daar echt mee bezig: wie is de volgende? Dat was Kris. De leerkrachten voelden dat ze daar iets mee moesten doen in de klas en bespraken dat met de ouders. Die wilden er wel graag bij zijn en zeiden: kinderen zijn gewend dat ze een traktatie krijgen als iemand jarig is, dus zorgen wij daar voor.’’

Het werden fruitspiesjes, met aan het uiteinde van elk stokje zo’n klein plastic molentje dat draait in de wind. ,,De kleuters vulden het zelf in en zijn allemaal gaan blazen voor Kris, zoals ze dat bij zijn uitvaart ook deden met bellenblaas. Voor volwassenen klinkt dit misschien heel zwaar, maar dat was het juist niet. Kleuters doen het gewoon. Dat maakte het luchtig. Een heel mooi moment.”

Alles in overleg

Het is niet de bedoeling om vanaf nu elke verjaardag van de slachtoffers zo te vieren. ,,Dat kan gekunsteld worden. En wie weet zitten de andere ouders er ook helemaal niet op te wachten’’, zegt Janssen. De directeur en zijn team kijken stap voor stap wat goed voelt. Waar behoefte aan is. Daar vragen ze ook steeds naar. Bijvoorbeeld: willen de ouders nog mails ontvangen met informatie over de klas waar hun kind in zat? ,,Dat kan confronterend zijn. Maar dat kan het ook zijn als je er ineens mee stopt. Door alles zoveel mogelijk in overleg te doen, willen we voorkomen dat we het nog zwaarder voor hen maken.”

Met alle ouders is goed contact, ook over dit gesprek met het Brabants Dagblad, zegt Janssen. En dat is maar goed ook. Het broertje van Fleur gaat namelijk sinds de herfstvakantie naar De Korenaer in Oss. Het zusje van Kris volgt waarschijnlijk over een klein jaar. De grote zus van Dana en Liva komt naar verwachting dit schooljaar nog terug naar De Korenaer, waar ze in groep acht zit. Het meisje overleefde het ongeluk met de Stint, maar raakte wel zwaargewond. Om privacyredenen staat haar naam niet in dit verhaal.

Janssen zoekt het gezin regelmatig op in het Radboud-ziekenhuis in Nijmegen, waar de ouders letterlijk alles doen voor het herstel van hun oudste dochter. Het meisje gaat volgens hem langzaam maar zeker vooruit. ,,Er staat hier op De Korenaer nu ook een camera in haar klas. Die maakt het mogelijk dat ze in het ziekenhuis al lessen kan volgen. Dat gebeurt nog niet zo heel vaak, maar het is prettig dat het kan. Ook voor haar terugkeer in de klas geldt: stapje voor stapje opbouwen en kijken hoe het gaat.’’

©ANP

Veiligheid

De school is op geen manier betrokken geweest bij het onderzoek naar de veiligheid van de Stint, zoals de elektrische bolderkar heet. De Korenaer speelt ook geen rol in de stichting Treinongeval Oss, die bijna 250.000 euro aan donaties beheert en met de ouders overlegt over wat er met dat geld gebeurt. Ook heeft Janssen nu nog geen contact met kinderopvang Okido of de leidster die de Stint bestuurde, al zou hij dat wel willen, benieuwd naar haar herstel.

Zijn prioriteit ligt echter bij de school, zegt de directeur. Hoe die verdergaat zonder ooit te vergeten wat er is gebeurd. Hoe die het verlies letterlijk een plek geeft. ,,In de eerste weken na het ongeluk lagen de tafeltjes van de omgekomen kinderen vol knuffels en foto’s. Omdat het lastig kan zijn voor de kinderen die er naast zaten, hebben we na de afscheidsdiensten een moment gepakt om de tafeltjes uit het groepje te halen. Iedereen heeft toen een nieuwe plek gekregen.’’

In de eerste weken na het ongeluk lagen de tafeltjes van de omgekomen kinderen vol knuffels en foto’s

De tafeltjes staan nu met een foto en kaarsen erop op een andere plek in het lokaal, maar zullen ook daar op een gegeven moment verdwijnen. ,,Zo bouwen we af. Dat wil niet zeggen dat er niks overblijft. Ik verwacht dat we wel een foto laten staan. En we bespreken het allemaal met de leerlingen en ouders, niet dat zij ’s ochtends ineens een tafeltje missen zonder te weten wat er gebeurt. Alles in overleg.’’

Herpakken 

In het teamlokaal trekt Janssen twee grote dozen van een kast. Ze zitten vol met kaarten, brieven, tekeningen, condoleanceboekjes en andere steunbetuigingen. De school kreeg ook een mozaïekkunstwerk met vier engeltjes, een bolderkar en een enorme bruine knuffelbeer, die amper door de deur paste en daarom retour ging. ,,Heel lief, maar te groot. We hebben ook honderden mails ontvangen die ik lang niet allemaal persoonlijk kan beantwoorden. Daar wil ik iedereen nog voor bedanken.’’

Janssen trekt aan het regenboogkleurige bandje om zijn pols. Gekregen van één van de ouders. ,,Deze draag ik tot hij afvalt. Dat is mijn manier om het drama te herdenken. Er zijn hier heel wat tranen gevloeid, maar mensen herpakken zich, ze geven het een plek en gaan verder. Op passende momenten blijven we erbij stilstaan. Klein.’’

Herdenkplek

Ergens in het schoolgebouw zal komende tijd een gedenkplekje verschijnen. ,,Geen groot monument waar je elke dag bij moet stilstaan, maar iets subtiels als blijvende herinnering aan onze vier leerlingen. In eerste instantie een tijdelijke plek, want over twee jaar wordt hier hopelijk een nieuwe school gebouwd. Maar ook in het nieuwe gebouw willen we er een plekje voor maken.’’

In het teamlokaal staan de door scholieren versierde boompjes die eerder een prominente plek hadden in de aula, toen die nog herdenkplek was. Op een tafel ervoor liggen boeken over rouwverwerking bij kinderen. Plat tegen de muur aan hangt een Nederlandse vlag bovenin de stok. Te wachten tot De Korenaer weer een stapje verder is.

Oss kwam in oktober samen om spoorwegdrama te herdenken. Met muziek en speeches werden bezoekers van de herdenkingsdienst in Oss terug genomen naar 20 september.