Delft gluurde illegaal op social media van Delftenaren: ‘Er moeten excuses en compensatie komen’

Met het logo van een voetbalclub als profielfoto keek hij stiekem naar hun uitlatingen op Facebook, Twitter en Instagram. Plannen om te demonstreren? Online een pikant bericht geplaatst? Plaatjes of quotes van ‘omstreden’ imams of politici gedeeld? Dan kan het zomaar zo zijn dat een ambtenaar in dienst van Delft, Zoetermeer en Gouda die informatie heeft gedeeld met politie en justitie.  
De functionaris gegevensbescherming concludeerde dat Delft in strijd met de grondwet heeft gehandeld door in het geheim de online uitlatingen van Delftenaren te laten onderzoeken. ©GUUS SCHOONEWILLE

Delft en vermoedelijk ook Zoetermeer en Gouda zijn de fout in gegaan door een ambtenaar met een nepaccount uitspattingen van inwoners op social media te laten analyseren en deze vervolgens door te brieven aan agenten en de officier van justitie. Dat concludeert de Delftse functionaris gegevensbescherming (FG), die erop toeziet dat de gemeente de regels rondom het gebruik van digitale gegevens naleeft. De Delftse FG heeft in zijn onderzoek gekeken of Delft in strijd met de wet heeft gehandeld door de analist via een geheim account mensen te laten onderzoeken.  

Door in het geheim onderzoek te laten doen naar bewoners heeft in ieder geval de gemeente Delft in strijd met het grondrecht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer gehandeld bij deze Delftenaren. Het uitvoeren van een casusanalyse door de gemeente is niet rechtmatig, omdat dit onvoldoende de persoonlijke levenssfeer eerbiedigt’, schrijft de FG. 

Het zou in Delft vooralsnog gaan om twee inwoners die door de analist, die de drie gemeenten sinds 2018 gezamenlijk in dienst hebben, onder de loep zijn genomen. De speurder ging via social media op zoek naar informatie ‘om een beeld te krijgen van bijvoorbeeld de ideologieën van een persoon’, valt in het FG-rapport te lezen. Zo kon de informatieanalist volgens een woordvoerder van Delft ‘een inschatting maken van de aard en omvang van de dreiging van een persoon’.  

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Radicalisering

Delft geeft aan dat het gaat om stadsgenoten die volgens signalen bij de gemeente, het Openbaar Ministerie en de politie mogelijk zouden kunnen radicaliseren. Een meer specifieke omschrijving van wat die signalen om iemand te laten onderzoeken zijn, wil Delft niet geven. Wel is duidelijk dat burgemeester Marja van Bijsterveldt, die politiek verantwoordelijk is voor de veiligheid in de stad, de analist niet zomaar informatie over Delftenaren  had mogen laten verzamelen. Daar heeft Van Bijsterveldt geen zogenoemde wettelijke grondslag voor. Alleen de AIVD mag in het geheim online informatie over inwoners inzamelen. De FG vindt dat Delft moet stoppen met het doen van geheime onderzoeken naar Delftenaren via nepaccounts. 

Toch trekt het stadsbestuur, waar Van Bijsterveldt deel van uitmaakt, niet direct het boetekleed aan. Het stadsbestuur vindt dat de FG ongelijk heeft, maar neemt desondanks de aanbevelingen van de privacyexpert over. ‘De gemeente is regisseur van het casusoverleg en brengt in die hoedanigheid alle relevante informatie bij elkaar. Vanuit die rol zien wij, in tegenstelling tot de FG, wel grondslag voor het incidenteel raadplegen van publiek toegankelijke (online) bronnen’, schrijft het stadsbestuur aan Delftse politici. 

Raadslid Liedewei Timmermans (Onafhankelijk Delft) vindt het kwalijk dat de burgemeester het illegaal ophalen van informatie niet eerder heeft gestopt. Ze probeerde Van Bijsterveldt en andere politieke partijen in juni al te overtuigen van het feit dat wat Delft deed wettelijk verboden is door een motie in te dienen, maar werd gedwarsboomd. Ze laat het er niet bij zitten. ,,Onafhankelijk Delft zal met een motie komen om inwoners meer duidelijkheid te verschaffen in hoe de gemeente te werk gaat als het gaat om het online volgen van inwoners op social media. Ook zal Onafhankelijk Delft vragen of betrokkenen worden geïnformeerd en of er excuses dan wel compensatie wordt geboden.”