De stoute droom wordt langzaamaan een boze

Schaken - Jorden van Foreest had bij zijn debuut zo graag gewonnen tegen Carlsen, net als destijds Anish Giri deed. Maar het werd een grote deceptie.
Jorden van Foreest moest na 32 zetten opgeven tegen wereldkampioen Magnus Carlsen. ©RV

Het was een droom. Eentje waar Jorden van Foreest, de 19-jarige debutant bij het Tata Steel-schaaktoernooi, naar uit had gekeken sinds de bekendmaking van het speelschema, afgelopen vrijdag in Wijk aan Zee.

Speelronde vijf, waarvoor het toernooi gisteren uitweek naar theater De Vest in Alkmaar, werd met rood omcirkeld in huize Van Foreest. Hoe zou de oudste telg uit een schaakfamilie, nummer 192 van de wereldranglijst, zich verhouden tot viervoudig wereldkampioen Magnus Carlsen? De Noor verdedigde zijn mondiale titel in november met succes tegen de Amerikaanse uitdager Fabiano Caruana.

Iets voor tweeën maakte Van Foreest - zwart pak, lichtblauw overhemd, haar in de war - zijn entree op het podium van de grote zaal in theater De Vest. Carlsen liet lang op zich wachten. Als laatste schaakgrootmeester betrad de Noor, die zijn eenentwintig voorgaande partijen had afgesloten met remise, het speelveld in Alkmaar. Een korte handdruk volgde, zoals gebruikelijk voor elke partij.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Daarna ging het snel. Anish Giri, de Nederlander die zijn vijfde partij afsloot met remise tegen voormalig wereldkampioen Viswanthan Anand, moest even met zijn ogen knipperen toen hij al na een paar minuten de ontwikkelingen op het schaakbord achter hem gadesloeg. Hoofdschuddend liep hij weg achter Van Foreest. "Dit was suicide", zei Giri, die de eerste rustdag inging met een half punt achter de koplopers Ding Liren en Ian Nepomniachtchi. "Ik vond de openingskeuze van Jorden heel bijzonder. Hij deed precies hetzelfde als Caruana in de WK-match, maar dat is juist het sterkste punt van Carlsen. Je creëert met zo'n opening zo veel mogelijkheden om je veilig te spelen als tegenstander."

Giri, zich inlevend in zijn landgenoot: "Je mág het wel zo spelen natuurlijk, maar dan moet je er vol voor gaan en gewoon zien wat er gebeurt. Persoonlijk vind ik het alleen geen goede strategie."

Het was Van Foreest ook aan te zien. Zijn stoute droom, om net als Giri van Carlsen te winnen bij zijn debuut, mondde langzaam uit in een boze droom. Al na tien minuten zat hij met de handen in het haar, bijna wanhopig kijkend naar de sombere stelling op het bord. Tweeënhalf uur later, na slechts 32 zetten, moest hij opgeven. Titelverdediger Carlsen won daarmee zijn eerste partij op de 81ste editie van het schaaktoernooi.

Eenmaal in de coulissen was er somberheid bij Van Foreest. "Ik ben teleurgesteld, omdat het geen echt gevecht werd", bekende de Nederlands kampioen van 2016. "Op een gegeven moment had ik een pion moeten slaan, maar dat deed ik niet. Tegen andere spelers had ik dat waarschijnlijk wel gedaan, maar misschien respecteerde ik hem wel te veel, waardoor ik een veiligere keuze maakte."

Even verderop zat Carlsen in een glazen ruimte op zijn telefoon te spelen. Of zijn tegenstander roekeloos was geweest? De Noor antwoordde met een flauwe glimlach. "Misschien een beetje", zei Carlsen, die, net als Giri, een half punt moet overbruggen naar de twee koplopers.

Van Foreest is nu de rodelantaarndrager in Wijk aan Zee. In vijf partijen wist hij alleen van de Pool Jan-Krzysztof Duda te winnen. De overige vier partijen gingen verloren. "Tegen Anand en Carlsen ben ik echt afgemaakt", maakte Van Foreest de balans op. "Van Ding en Vidit had ik niet hoeven verliezen. De anderen zijn duidelijk beter dan ik, maar ik heb niet het gevoel dat ik helemaal kansloos ben dit toernooi."

Morgen gaat het evenement verder, dan weer in Wijk aan Zee.