De crisis bij PEC heeft meerdere vaders

aankoopbeleid onder de loeP

ANALYSE Nu PEC in minder dan een jaar tijd meer dan tien plekken is gekelderd op de ranglijst, wijzen de Zwolse vingers vooral naar hoofdtrainer John van 't Schip. Dat is slechts gedeeltelijk terecht, want ook het onnavolgbare aankoopbeleid is een oorzaak van het naderende degradatievoetbal.
Technisch directeur Gerard Nijkamp (l) en voorzitter Adriaan Visser. ©PRO SHOTS

Toen Darryl Lachman in 2014 van PEC naar Twente verkaste, stond hij al te boek als een dromerig type. In Enschede werd de verdediger al eens uit de selectie gezet en dat het dromerige er nog altijd niet uit is, bleek bij zijn getreuzel voor de beruchte wissel tegen ADO Den Haag wel. Van 't Schip was even klaar met de mandekker. Lachman werd verbannen naar Jong PEC. Niet voor een week of twee, maar voor minimaal een maand, ook omdat hij er weinig voor voelde met de beloften mee te doen. Het huwelijk met de mandekker staat daardoor meteen op springen. Het zou niet de eerste snelle scheiding zijn.

Vorig jaar verkondigde Gerard Nijkamp in een rondje langs landelijke media nog dat de sensationele eerste seizoenshelft van PEC geen sprookje was, maar ook een logisch gevolg van hard en inventief werken. Zo beschikte de technisch directeur - met dank aan mental coach Joost Leenders - over een kleurenpalet met drie gedefinieerde karakters die hem hielpen meer balans in de selectie te krijgen. Dat beeld paste bij de top 5-klassering toen en de metamorfose die PEC in de zomer had ondergaan. De clubleiding wenste niet langer met een van tropische huurlingen uitpuilende spelersgroep door de eredivisie te hobbelen. Dat was immers maar net goed gegaan. Terug naar de basis: met spelers in 'eigendom' om de toewijding en waarde van de selectie te verhogen.

Dat voor een duurzame plek in de subtop meer nodig is dan een sterk arbeidsethos, bleek in januari, toen de directie weer in oude inschattingsfouten verviel. Europees voetbal als doelstelling? Prima. De selectie verbreden? Logisch, zeker nadat een gehavend PEC 2017 afsloot met een 4-0 nederlaag in Den Haag. Bij de krabbels die Terell Ondaan, Ruben Ligeon en Queensy Menig in januari zetten, werden wel meteen vraagtekens geplaatst.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Minicontract

De verbazing bij het akkoord met eerste spits Ondaan en stagiair Ligeon zat vooral in de contractduur: 2,5 jaar. Ondaan was in augustus 2017, toen hij akkoord ging met een minicontract, een verbeterde aanbieding in het verschiet gesteld. Belofte maakt schuld, maar een dienstverband voor 2,5 seizoen had zelfs de coach niet zien aankomen. Ligeon dwong - na een half jaar zonder club te hebben gezeten - met een proefperiode waarin hij amper was getest ook een contract tot medio 2020 af.

Inzet

Dat de clubleiding kapitaal op het spel zette door zo lang in zee te gaan met spelers die lang te weinig hadden laten zien, bleek snel. Trainer Van 't Schip sprak de inmiddels vaste gezichten van Jong PEC een paar maanden later aan op hun inzet. Toen de selectie in de zomer weer op de schop ging, ging Ondaan wel en Ligeon niet akkoord met een handvol maandsalarissen. Laatstgenoemde wacht dit seizoen, als derde rechtsback en vierde linksback, nog op zijn eerste officiële minuten.

2018 werd ook het jaar van de rentree. PEC haalde na Erik Bakker en Menig afgelopen zomer ook Darryl Lachman, Ouasim Bouy en Thomas Lam terug. Hoewel ze eerder indruk maakten in Zwolle, zorgde hun terugkeer onmiddellijk voor gefronste wenkbrauwen in de selectie, in het scoutingsteam en zelfs in de staf. De herenigingen stonden namelijk - op Lam wellicht na - haaks op wat de directie steeds had gepropageerd. Zo waren Menig en Bouy weer geleend, terwijl in hun eerdere huurperiodes intern was geconcludeerd dat ze niet lekker in de groep lagen.

Raiola

Natuurlijk, niet alle spelers werden voor de basis gehaald. De transfers passen alleen wel in het weinig creatieve aankoopbeleid van dit jaar. Waren het geen oude bekenden, dan kwamen ze uit de (Australische) koker van de trainer of van veelal dezelfde zaakwaarnemers, waarbij Mino Raiola in augustus door preses Adriaan Visser werd gebeld om te helpen improviseren. Bouy werd daarbij gehaald als vervanger van de gestopte Marcellis, maar de huurling was aanvankelijk te zwaar en speelde nog geen minuut in de verdediging. In de laatste week parkeerde Raiola ook Lam, Tripaldelli en Scamacca - zoals altijd onbezoldigd - in Zwolle.

Miskopen

PEC trok na de promotie in 2012 vaak relatief onbekende namen aan die uitstekend bevielen (Thomas, Sainsbury, Necid). Nu vallen bekende spelers nauwelijks in de smaak bij de achterban. Nijkamp, die geen speler zonder Visser binnenhengelt, lijkt de touch van vroeger te hebben verloren. Dat blijkt ook uit het gegroeide aantal miskopen de laatste jaren, waar ook vaak geen scout aan te pas kwam (zie kader rechts). Niet voor niets zoekt PEC naar samenwerkingsverbanden die buitenlandse pareltjes moeten gaan opleveren.

Waar veel clubs jaarlijks met een vast aantal spelers werken, handhaafde PEC zich medio 2017 met een groep van 28 ternauwernood, om vervolgens met een eerste selectie van twintig contractspelers ijzersterk aan het nieuwe seizoen te beginnen. Dat aantal ligt er nu weer ergens tussenin. De teller van huurlingen staat alweer op zes. De directie schermt met opties tot koop en verdienmodellen, zoals het de laatste jaren vaker aan huurlingen verdiende. Daardoor houdt de club naar eigen zeggen de regie in eigen hand. Toch kun je je afvragen of de meeste van die spelers die - zeker als de overvolle ziekenboeg leegstroomt - hoogstwaarschijnlijk reserve blijven, een lust of een last worden voor de club.

Natuurlijk ligt er sinds de bekerfinales en hoge klasseringen een ander verwachtingspatroon. Die prestaties kwamen tot stand met veel voltreffers, waarmee PEC, dat tevens investeringsfondsen aanboorde, ook de capaciteit van het stadion en de begroting opkrikte. Bij de nieuwe status horen betere spelers. En PEC is niet van het genezen. Alles wat ziek, zwak of misselijk was, werd het afgelopen jaar bewust en vlot naar de uitgang gedirigeerd om op salariskosten te besparen. Dat verklaart veel mutaties binnen de selectie, maar het kan lang niet bij alle spelers die de voorbije jaren langdurige contracten signeerden de bedoeling geweest zijn om ze binnen een jaar te slijten. Dat gebeurde bij de peperdure Ongenda, Achahbar en Van de Pavert in 2017. Een jaar later volgde een nieuwe exodus van verse krachten: Parzyszek, Bakker, Freire en Israelsson. Dan zit er structureel iets fout.

Opstelling

Voor 2019 kan de naam Lachman waarschijnlijk alweer genoteerd worden. Natuurlijk, de trainer bepaalt in grote mate of een speler een schot in de roos of een mispeer wordt. Van 't Schip - die tevens een vinger in de pap had bij het samenstellen van de selectie - sleutelde te pas en te onpas aan zijn opstelling en gooide het systeem om naar 4-2-2-2. Ook omdat hij types als Ryan Thomas en Youness Mokhtar miste. Al die wisselingen hebben van de club die naar de subtop wil een degradatiekandidaat gemaakt, maar de vele naïeve aankopen staan een opmars eveneens in de weg.

©Anke Arts