De besmettingen gaan niet omlaag, maar Nederland kan nog vier dingen doen

Wat moet er gebeuren nu het aantal besmettingen stabiel blijft op een hoog niveau? 
Een medewerker in een coronateststraat. ©ANP

De wekelijkse daling van positieve testen is gestopt. Wat kan het kabinet nog doen om het aantal besmettingen verder te laten dalen?

Sluiting middelbare scholen en beroepsonderwijs

Al is er geen hard wetenschappelijk bewijs, er zijn duidelijke aanwijzingen dat scholen een belangrijke rol spelen in de verspreiding van het virus. Wetenschappelijk tijdschrift Nature publiceerde een lijst met de effecten van maatregelen die wereldwijd zijn genomen. Sluiten van onderwijsinstellingen scoort hoog. Een ander gerenommeerd vakblad, The Lancet, komt tot een vergelijkbare conclusie nadat onderzoekers de effecten in 131 landen bestudeerden.

Aanwijzingen zijn er ook te vinden in de cijfers die het RIVM publiceert. Het zijn de middelbare scholieren die meer dan andere groepen positief testen. En van alle brandhaarden die de GGD’s weten op te sporen, komt 8,5 procent van de scholen en kinderopvang. Daalt dit percentage, dan daalt ook het reproductiegetal dat nu net boven de 1 uitkomt. Daarom ook dat het Outbreak Management Team (OMT) adviseert de kerstvakantie met een week te verlengen.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Om het reproductiegetal duurzaam te laten dalen tot onder de 1, is er meer nodig dan een extra week kerstvakantie. Langere sluiting bijvoorbeeld. Deze maatregel heeft zoveel nadelen, dat er wel een stevige effect op het reproductiegetal tegenover moet staan. Maar niemand weet hoe groot dit effect precies is.

Meer thuiswerken, sluiting winkels en een avondklok

Tot zijn ergernis heeft premier Mark Rutte al een aantal keer moeten herhalen dat Nederlanders meer thuis moeten werken. De oproep is net zo dwingend als in maart en april, toch is het aanzienlijk drukker op de wegen en in het openbaar vervoer.

15,4 procent van alle besmettingen waarvan de GGD de locatie kan achterhalen, vindt plaats op de werkvloer. Die 15,4 procent is exclusief zorg en onderwijs. De horeca en cultuursector zijn al (nagenoeg) dicht en in vele sectoren is thuiswerken onmogelijk. Dat geldt niet voor werknemers in kantoren en winkels. Voor kantoren geldt het advies: werk zoveel mogelijk thuis. Dat zal de overheid strenger kunnen handhaven. Eenvoudiger is sluiting van alle niet-essentiële winkels.

Het kabinet kan ook alsnog een avondklok overwegen, iets waar het OMT eerder voor pleitte. Zo’n maatregel zou Nederlanders ervan kunnen doordringen dat het echt menens is zodat zij zich ook beter aan andere regels gaan houden.

Doorgaan op de huidige weg

Het kabinet kan ook vasthouden aan de gedeeltelijk lockdown en er het beste van hopen totdat het vaccin en het voorjaar hun werk gaan doen. De horeca en cultuursector zullen direct op hun achterste benen staan, want vooral die sectoren vangen nu de klappen op. De zorg zal evenmin pleiten voor deze optie, want de druk in zieken- en verpleeghuizen blijft hoog en een deel van de reguliere zorg kan niet doorgaan, waardoor achterstanden alleen maar oplopen. Het vertrouwen van consumenten en producenten zal dalen, waardoor de economie verder krimpt. Daarbij zullen duizenden Nederlanders langdurige klachten houden en of overlijden aan Covid. Kunnen strengere maatregelen dat voorkomen? Elders in Europa lukt het landen met strenge maatregelen toch ook niet om het virus eronder te krijgen?

Voorbeeldlanden

Toch wel. Slowakije bijvoorbeeld, met zijn grootschalig testprogramma heeft veel vooruitgang geboekt. En België, het land waar het coronavirus een voorkeur voor lijkt te hebben, is terug op waardes waar Nederland jaloers op kan zijn. In België zijn alle winkels gesloten, geldt er een avondklok, en waren de scholen tot 15 november gesloten.

Lees ook:

De versoepeling van de lockdown rond Kerst raakt verder uit beeld

Het OMT is somber over versoepeling van coronamaatregelen met kerst. De wetenschappers adviseren verlenging van de kerstvakantie.