Britse premier May mikt op derde Lagerhuisstemming

Nadat het Britse Lagerhuis een No Deal-Brexit van tafel veegde, wil premier May het Britse parlement voor de derde keer laten stemmen over het Brexitakkoord; liever een halve Brexit dan geen Brexit.
De ‘tellers’ maken woensdagavond in het parlement de uitslag bekend van de stemming over het plan tot uittreding uit de Europese Unie. ©REUTERS

Theresa May gaat het Britse parlement binnenkort voor de derde keer laten stemmen over haar dood gewaande Brexitakkoord. Ze liet dit woensdagavond doorschemeren nadat het Lagerhuis een No Deal in een niet-bindende stemming van tafel had gehaald. De premier, nog steeds haar stem kwijt, reageerde strijdlustig en liet de afgevaardigden weten dat, wettelijk gezien, het land op 29 maart nog altijd de EU zonder akkoord verlaat als ze blijven dwarsliggen. Vanuit Brussel kwam meteen het bericht dat de Europese Commissie klaar is voor No Deal.

‘Je hoeft niet gek te zijn om hier te wonen, maar het helpt.’ Deze ondertitel bij het boekje Alice in Brexitland van ‘Leavis Carroll’ werd woensdagavond bewaarheid in het Lagerhuis, waar May en haar ministers zich gedwongen zagen tegen een motie te stemmen die ze zelf hadden ingediend. In de motie had de regering voorgesteld om een No Deal op 29 maart van tafel te halen, maar toen parlementsleden het door middel van een amendement voor elkaar hadden gekregen ’29 maart’ te vervangen door ‘voorgoed’, brak de paniek uit.

Stem des volks

Het Paleis van Westminster is het stukgeslagen decor van een gevecht tussen regering en parlement, een strijd op leven en dood. En May peinst niet over opgave. ‘Ik mag mijn stem verloren zijn’, had ze tijdens het vragenuurtje duidelijk gemaakt, ‘ik begrijp de stem des volks.’ Ze hoopt dat de geharde Brexiteers alsnog het zekere voor het onzekere zullen nemen, liever een halve Brexit dan geen Brexit. Kamervoorzitter John Bercow kan haar plan nog saboteren omdat in het parlementaire procedureboek staat dat niet twee keer dezelfde motie kan worden ingediend.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

May was zo slecht bij stem dat haar landbouwminister Michael Gove, een oude vijand van haar, het debat over wel of geen No Deal moest inluiden. Dat deed de welbespraakte Brexiteer alsof hij een disputatie op de Oxford Union leidde. Vooral de Schotse nationalisten waren het mikpunt van zijn spotzucht. Ongepast, zo beweerde Labours woordvoerder Keir Starner, gezien de ernst van desituatie op het eiland. En een No Deal, zo luidt het, zal leiden tot een politieke, economische en maatschappelijke chaos.

Voor de Brexitgezinden zijn er echter twee redenen het No Deal-scenario in leven te houden.

De eerste is een strategische, om de EU te laten zien dat ‘we’ niet bang zijn, iets wat May altijd heeft beweerd. De tweede is een ideologische. Brexiteers hebben vertrouwen in handel onder de regels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en doen waarschuwingen af als bangmakerij. Immers: na het Brexitreferendum op 23 juni 2016 is de wereld toch ook niet ingestort? Eerder op de dag had de regering bekendgemaakt dat bij een No Deal 87 procent van alle importen tariefvrij zullen zijn, maar dat geldt niet voor vlees, zuivel en ondergoed. Er komt geen inspectie op handel van Noord naar Zuid Ierland. Alleen is dat voorstel mogelijk juist in strijd met de WTO-regels.

Feelgood-amendement

Voor afgevaardigden die het toch een te groot risico achten, had een groep Conservatieven een feelgood-amendement opgesteld waarin staat dat de Britten op 29 maart de EU desnoods zonder akkoord verlaten, maar dat er toch een overgangsperiode van twee jaar komt. Deze ‘managed No Deal’ is een aantrekkelijke optie, maar heeft een nadeel: de Europese Commissie heeft daar absoluut geen zin in en verwijst het idee naar het rijk van Harry Potter. Het droomscenario leed een duidelijke nederlaag, ondanks steun van meerdere ministers.

In de namiddag kreeg de regering-May een klap. Remainers uit beide partijen hadden een amendement opgesteld, met de ambitie om een No Deal voor eens en altijd van tafel krijgen. De Conservatieve fractiemanagers oefenden grote druk uit op Caroline Spelman, de Conservatief onder de ondertekenaars. Tijdens het debat stelde ze voor het in te trekken, maar Lagerhuisvoorzitter Bercow, de ware oppositieleider, weigerde dat toe te staan, temeer omdat andere ondertekenaars niet wilden buigen. Deze slag was voor het parlement.

Eerder op de dag was May ook nog eens in de steek gelaten door haar minister van Financiën Philip Hammond, die bij de presentatie van zijn voorjaarsbegroting pleitte voor een zachtere Brexit dan die zijn bazin voorstaat. Bij zijn belofte geld vrij te maken voor een nieuwe supercomputer op de Edinburgh University, die vijf keer zo snel en slim is als de bestaande, zei de droogkomische bewindsman dat deze misschien ‘een oplossing kan bedenken voor de Noord-Ierse backstop.’ Naast hem lachte May als een Brexiteer met kiespijn.