Appjes Nabil B. geven ontluisterend beeld over belangrijkste kroongetuige van het land

Toen hij zich meldde, dachten politie en justitie de ultieme troefkaart binnen te hebben. Kroongetuige Nabil B. blijkt echter op meerdere borden tegelijk te hebben geschaakt. Berichten op zijn iPhone geven een ontluisterend beeld van de belangrijkste kroongetuige van Nederland.

Ze zijn voor justitie van essentieel belang om grote en gecompliceerde rechtszaken tegen kopstukken uit het criminele milieu naar een goed eind te brengen: kroongetuigen. In ruil voor belastende verklaringen over criminele vrienden krijgen ze maximaal 50 procent strafkorting en bescherming van de overheid. Maar hoe wordt iemand kroongetuige? Hoe ziet dat proces eruit? En wat gebeurt er als je overhoop ligt met een deel van de familie, die ook een grote stem heeft in de beslissing om kroongetuige te worden? Dankzij de tienduizenden berichten van Nabil B., kroongetuige in het Marengo-proces tegen de bende van Ridouan Taghi, is daar nu iets meer over bekend.

De berichten laten zien dat het Openbaar Ministerie (OM) geen idee had met wie het in zee ging. Dat in de poging om extreem geweld een halt toe te roepen, machtsverhoudingen rap kunnen verschuiven. En dat het héél moeilijk is om feit en fictie uit elkaar te houden.

©Hollandse Hoogte / ANP

Nabil weet: hij is de kip op het gouden ei

Januari 2017. In de Utrechtse wijk Overvecht is Hakim Changachi met veel geweld om het leven gebracht. Het was een blunder van een van de schutters: niet Hakim, maar zijn flatgenoot was het doelwit. Nabil B. komt dan in de problemen. Hij was verantwoordelijk voor het leveren van de vluchtauto die de schutters gebruikten - en dat hij betrokken is, gaat als een lopend vuurtje van tong tot tong in het Utrechtse criminele circuit.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

De familie Changachi is een bekende familie in het Utrechtse criminele milieu en zij weten Nabil snel te traceren. Die voelt dat hij onder druk komt te staan. Hij kan zijn opdrachtgever niet verraden, maar de familie Changachi weet ook raad met hem. Uiteindelijk telt hij zijn knopen en meldt hij zich bij de politie. Niet veel later legt hij in het diepste geheim verklaringen af over wie zijn opdrachtgever is.

Het is de organisatie van Ridouan Taghi. En Nabil weet: ik ben de kip op het gouden ei.

©Mark Reijntjens

In de periode vanaf januari 2017 tot en met december 2017 geeft Nabil talloze uitgebreide verklaringen over Taghi, zijn kompaan Saïd Razzouki en tientallen andere personen die een rol hebben in de organisatie. Ook wordt er stevig onderhandeld met justitie over de voorwaarden. Communiceren met de buitenwereld is strikt verboden, maar toch weet hij contact te onderhouden. Onder meer met een iPhone 5, een toestel waarvan hij later het bestaan zal ontkennen.

Tot deze nieuwssite een jaar geleden onthult dat hij wel degelijk een iPhone heeft gehad én gebruikt. Vanaf september 2017 tot februari 2018 communiceert hij met een broer, een zus, zijn vriendin en een mede-gedetineerde via WhatsApp. Het gaat in totaal om meer dan 30.000 berichten, waarvan deze site er een groot aantal heeft ingezien.

©RV

December 2017. Nabil zit al bijna een jaar in hechtenis en onderhandelt inmiddels stevig met het OM over de kroongetuigedeal. Aan een van zijn zussen schrijft hij wat er op het spel staat: geld, huizen en auto’s. Nabil appt dan aan zijn vriendin dat er financieel het maximale uit zijn ‘overstap’ gehaald moet worden. ‘Dit gaat de grootste zaak ooit worden qua liquidaties. Mogen we dan ook het maximale eruit halen? Ja eerst 62828 jaar gaan discussiëren etc zodat iedereen hoofdpijn heeft. Wegtrappen en klaar? No way helemaal uitzuigen. Tot de laatste cent.’

‘Mijn spel begint binnenkort: aftasten, grenzen opzoeken’

Nabil wéét dat zijn getuigenissen essentieel zijn voor het OM. Ze geven hem macht, want zonder zijn medewerking hebben politie en justitie geen bewijs. Taghi is dan nog voortvluchtig, en de jacht op hem is pas net geopend. Maar in de zomer van 2017 is er iets veranderd.

Miljoenen berichten, verstuurd via versleutelde telefoons, zijn gekraakt en leveren enorm veel bewijs. De getuigenissen van Nabil zijn nog steeds van groot belang, maar de gekraakte berichten leggen inmiddels net zoveel gewicht in de schaal. Het heeft de positie van Nabil verzwakt, appt hij. ‘OM speelt ook vieze spelletjes. Zij willen Taghi. En doen er alles aan om dat via mij te doen. Had ze waar ik wou. Tot die server. Die heeft mij schaak gezet.’ Toch toont hij zich strijdbaar en lijkt hij het proces als een spel te zien. ‘Mijn spel begint binnenkort. Aftasten, grenzen opzoeken. Ze hebben me nodig.’

©RV

Door de gekraakte berichten weet Nabil dat hij niet meer hoeft te te twijfelen. Zónder deal zal hij jarenlang de cel ingaan. Mét deal zal het OM een gevangenisstraf van twaalf jaar eisen, waarvan hij er normaal gesproken zo’n acht zal uitzitten. Begin december 2017 schrijft hij aan een zus dat hij eruit is en dat het OM over niet al te lange tijd bekend zal maken dat hij kroongetuige is geworden. ‘Beslissing is al gevallen.’ En over het moment van bekendmaken: ‘Eind lente kans groot. Maart/april/mei. Dan kunnen ze nu rustig afronden. Onderzoek is volop bezig. Wanneer mensen worden aangehouden worden jullie direct weg gezet.’

Wraak? ‘Ik ben prio, niet jullie’

Want dat er veiligheidskwesties gaan spelen, dat is iedereen in de familie van Nabil wel duidelijk. Zijn zus vraagt dan ook ‘of ze wraak zullen nemen’. Nabil is resoluut. ‘Ik ben prio, niet jullie. Mij willen ze.’ Toch, met de naderende bekendmaking gaan familieleden praten met het OM. Ze hebben grote plannen, blijkt. Een zus schrijft dat twee broers de gesprekken gaan opnemen. Dat is een goed plan, volgens Nabil, al vindt hij het vervelend dat de familie niet als één optrekt. ‘Uitspraken ontlokken. Of beloftes horen dan bewijs maken voor toekomst. Ze bespreken het enkel voor hun zelf. Als voor iedereen was dan hadden we samen plan moeten maken, en niet zo.’

©Mark Reijntjens

Uit de berichten blijkt dat de familie van Nabil weet dat de kroongetuigedeal in maart 2018 bekend wordt. Het staat haaks op verklaringen die Nabil later - onder ede - zal afleggen: ,,Als ik van tevoren had geweten dat het na drie maanden naar buiten zou komen, had ik nooit getekend”, verklaarde hij bij een onderzoeksrechter.

Ook zei hij de officier van justitie ‘gesmeekt’ te hebben de deal niet te presenteren. ,,Mijn familie is kanonnenvoer. Ik zei: breng de zaak niet naar buiten, maar wacht ermee tot de hoofdverdachte is aangehouden.” Uit berichten die Nabil met zijn iPhone stuurde, blijkt daar niets van. Begin januari 2018 vraagt zijn zus wanneer de deal openbaar wordt. Nabil: ‘Denk snel, max 2 maanden.’

Zes dagen nadat Nabil B. als kroongetuige wordt gepresenteerd, schiet een huurmoordenaar Nabils broer Reduan dood in het kantoor van zijn eigen bedrijf in Amsterdam-Noord. Wraak.

Nabil is het zwarte schaap van de familie. Of toch niet?

Nederland is geschokt. Niet eerder is een familielid van een kroongetuige vermoord. Zulk excessief geweld is Nederland niet gewend. Bij het OM breekt paniek uit. Familieleden van de kroongetuige worden in allerijl uit hun huizen gehaald en naar safehouses gebracht - of in enkele gevallen naar het buitenland gestuurd.

Het OM zal later toegeven dat de risico-inschatting verkeerd is geweest en laat daarna verwijten van de familie van B. in de media onweersproken. Het leidt achter de schermen tot keiharde confrontaties met de familie, die door de vreselijke gebeurtenissen de publieke opinie mee hebben. Ook al omdat in de media, ook op deze site, het beeld ontstaat dat Nabil het zwarte schaap is van de familie. De rest van de familie, die bestaat uit vier broers en twee zussen, is maatschappelijk geslaagd, zo is de algemene consensus.

Daar denken bronnen binnen het OM inmiddels wezenlijk anders over. Met dank aan de berichten uit de iPhone.

Zo schrijft Nabil dat een broer van hem betrokken is bij een grote drugszaak in België. Daar trof de politie een groot aantal hennepplanten aan, evenals 51 gram cocaïne, 400 xtc-pillen, 11 kilo amfetamine, erectieversterkende middelen en een lab waar GHB gemaakt werd. En ook Nabils zus is geen onbekende met het criminele wereldje, zo blijkt als ze praat over wat ze meemaakte met haar ex-man. ‘Of gewoon in Tanger coke onder je bank vinden.’

Nabil lijkt daarvan niet onder de indruk. ‘Heb ook wel eens 100 blokken in m’n zolder gehad.’ In de onderwereld staat ‘een blok’ voor 1 kilo cocaïne. Ook over andere familieleden sturen Nabil en zijn zus berichten die het beeld dat de familie brandschoon is, hevig doen kantelen.

‘Ze willen hier blijkbaar vette winst uit halen’

Met de kennis van nu kijken bronnen binnen politie en justitie dan ook totaal anders naar de onderhandelingen die zijn gevoerd, en tot op de dag van vandaag nog steeds voortduren. Uit het onderlinge berichtenverkeer is op te maken dat broers en zussen ruzie met elkaar maken over de gesprekken met het OM. Een zus schrijft op 28 december 2017 het gedrag van haar broers met argusogen te bekijken. ‘Ze willen hier blijkbaar vette winst uit halen.’ En een dag later: ‘Zij willen gewoon weten wat iedereen krijgt.’

Nabil zelf lijkt het te hebben gehad met zijn broers, appt hij aan de ene broer met wie hij nog wel contact heeft. ‘Heb tien maanden lang geschaakt met OM, plus fam op achtergrond die me neukt. Nu willen ze dat ik teken en willen ze financiële compensatie.’ Ook legt hij hem uit waarom hij wel moest tekenen. ‘Normaal levenslang. Heb enkel getekend voor mijn stra. Rest begint nu.’

Nabil wil zijn zus in elk geval graag helpen. ‘We gaan kijken wat we eruit kunnen halen. Auto van justitie. Als ik buiten hard verdiend wat ik moest verdienen had ik het ook geregeld. (...) Als ik voor jou auto via justitie kan fixxen doe ik dat.’ Hij schrijft voor haar alles te willen regelen. ‘Ik ga zorgen dat je alles krijgt. Dan kun je kiezen. Komen ze met shit ? Dan lig ik krom. Maar ze gaan hun best doen. Ik weet dat. Maak je geen zorgen om geld. Ik ga dat regelen.’

©RV

‘Dit is de grootste zaak ooit. Ze willen ons afkopen met poep’

Aan zijn vriendin schrijft Nabil dat hij in elk geval voor het maximale gaat. ‘Dit gaat de grootste zaak ook worden kwa liqui. Mogen we dan ook het maximale eruit halen? Hun krijgen bonussen en nieuwe functies en wij? Wegtrappen en klaar? No way helemaal uitzuigen. Tot de laatste cent.’ Het OM vertrouwt hij niet. ‘Dit is de grootste zaak ooit. Ze willen ons afkopen met poep.’

©RV

Het roept de vraag op of het OM enig idee heeft met wie het in zee is gegaan. En of de gevolgen - de eindeloze conflicten met de entourage van de kroongetuige - wel konden worden overzien. Toen de wet die kroongetuigen mogelijk maakte werd ingevoerd, stelde het OM dat met een kleine vis de grotere vissen gevangen kunnen worden.

Kroongetuigen zijn per definitie crimineel, en dat blijkt ook uit de berichten die Nabil stuurt. ‘Ik zal en ben altijd een boef blijven onthoudt dat’, en ‘boeven krijgen meer voor elkaar’. Hij schrijft dat hij baalt dat hij is komen vast te zitten. ‘Heb voor elke cent hard gewerkt, maar wel inderdaad drugsgeld. Spaanse wiet. 50kg per maand kwam er binnen. 2017 zou een top jaar worden.’

©RV

‘Directeur moet mij niet. Die staat ook schaak. Hier moet je druk uit oefenen’

Dat Nabil geen spijtoptant is die uit wroeging ‘naar binnen’ is gegaan, lijkt duidelijk. In de gevangenis, zo appt hij, is niet de directeur de baas, maar hij. Op 7 januari 2018 appt hij: ‘Heb directeur bij zn ballen. Ik bepaal nu dingen hier. Hier heb ik letterlijk vijftien mensen in de hand. Schaken schaken schaken.’

Van een vrouwelijke bewaarder die Nabil wel ziet zitten, maakt hij maximaal gebruik. ‘Ze wilt met me afspreken als ik vrij kom. Ik hoor haar uit. Info info info. Ze geeft me boel info zonder dat ze het doorheeft. Directeur moet mij niet. Maar die staat ook schaak. Hier moet je druk uit oefenen.’

©RV

Een andere vrouwelijke bewaarder heeft het zwaarder getroffen met de kroongetuige. Zij zou Nabil al vanaf het begin niet mogen en daar heeft Nabil samen met een mede-gedetineerde wat aan gedaan. ‘Die veel probeerde om mij weg te krijgen. Ze heeft al pis gedronken.’ Nabil beschrijft dat de bewaarster werd gevraagd of ze koffie wilde. Dat regelde het duo voor haar. ‘Half pis half koffie. En met z’n alle kijken hoe ze drinkt. Hij wou haar ghb geven. Maar heb dat gestopt. Maar ze verdient het wel.’

‘We hebben kankerhonden in de familie’

In februari 2018, een maand voordat de deal publiek wordt, ligt de familie van Nabil nog steeds met elkaar in de clinch. Een deel van de familie wil dat een broer, die een hoge functie heeft bij KMPG, de onderhandelingen met het OM voert. Volgens een ander deel van de familie willen ze het maximale eruit halen. Nabil is er klaar mee. ‘We hebben kankerhonden in de familie. Is echt een feit.’ De zus met wie Nabil wél goed contact heeft, voert dan gesprekken met het OM over veiligheidsmaatregelen. Ze schrijft verbaasd te zijn dat die mensen weinig weten over de zaak van hun broer. ‘Die man wist niet eens dat je bij de volgende zitting in maart ging zeggen dat je getuige was.’

Een dag later gaat Nabil - voor de zoveelste keer - met zijn zus in gesprek over zijn broers. Hij is er klaar mee. ‘Die boys willen met mijn zaak doelen behalen. Aasgieren. Maar ik ga weg vallen... Binnenkort moeilijk bereikbaar voor tijdje.’ Ook aan zijn vriendin had hij al gemeld hij dat er klaar mee is. ‘Nu ga ik van mezelf laten horen. Deze getuige gaat herrie maken. Dan gaat iedereen terug krabbelen.’

©RV
©Mark Reijntjens