Antroposofisch opvoeder woonde op 95ste nog tussen de studenten

Hij schreef boeken over toneel en opvoeding en was een markante docent op de Haagse Vrije School. Hij woonde, op zijn 95ste, nog met plezier tussen studenten.
Willem Veltman was docent, schrijver en een liefhebber van toneel. ©kosteloos bij vermelding michiel wijnberg

Willem Veltman (7 februari 1923 - 22 mei 2018) kwam ter wereld in een bevoorrechte familie. Hij groeide op in Wassenaar en was voorbestemd om, net als zijn vader, na het gymnasium een glansrijke militaire carrière te doorlopen. Maar het liep anders. Tijdens de oorlog werd een priester uit de Christen Gemeenschap met zijn echtgenote bij de familie ingekwartierd. ,,Een beetje vreemde vogels'', vond Wim het echtpaar dat veel afwist van de antroposofie. Maar na een paar gesprekken raakte de gymnasiast enthousiast en kwam hij in contact met een illegaal werkende Vrije School in Warmond. Wim ging daarop Frans studeren en kon in 1947 als docent op de Vrije School in Den Haag beginnen.

Veltman was een markant figuur met immer een pijp in zijn hand, ook op de brommer. Hij doceerde biologie en kunstgeschiedenis en was de drijvende kracht achter de toneelstukken op school. Toneel is, in zijn visie, geen vermaak, maar een volwaardig pedagogisch instrument. ,,Het opvoeren van een toneelstuk van een grote schrijver heeft alles in zich; de rollen met de diverse karakters, de techniek achter de schermen, de onderlinge samenwerking en het plezier. Iedereen kan zijn of haar eigen talent ontdekken als de klas een uitvoering heeft'', schreef Veltman in het tijdschrift Vrije Opvoedkunst waar hij meer dan zestig jaar voor schreef.

Veltman schreef ook vele sprookjes en meer dan twintig boeken. Onder meer over opvoeden dat volgens Veltman vooral te maken had met het geven van het goede voorbeeld, humor en moed.

Verliefd

Toen hij, als getrouwde vader van drie kinderen, verliefd werd op een leerkracht die een opleiding bij hem deed tot toneeldocent, trok hij zijn conclusie. Ook al was dat niet eenvoudig. Na zijn echtscheiding trouwde hij met de toneeldocente en verhuisde met haar naar een kamer in de Haagse Willemstraat waar ook hun dochter werd geboren. Er kwamen studenten in huis. Aanvankelijk om het bescheiden inkomen wat te kunnen aanvullen. Maar later kregen studenten er een kamer omdat ze leven en inspiratie brachten.

Vlak na zijn pensioen viel de Berlijnse Muur en vond Veltman het belangrijk bij te dragen aan de eenheid van Europa. Een kapitaal dat hij erfde doneerde hij volledig aan een fonds om de aanschaf van een Europahuis in Frankrijk mogelijk te maken. Ook zijn eigen huis aan de Willemstraat werd een Europahuis waar mensen uit diverse Europese culturen met elkaar in contact kunnen komen.

Veltman speelde een belangrijke rol in de groei van het Nederlandse Vrije Schoolonderwijs waarbij Vrij staat voor vrij van staatsbemoeienis. De Hagenaar werd tevens gevraagd een vrije school in Portugal op te richten. Het was een fantastische uitdaging, en het klimaat beviel hem ook, maar hij keerde uiteindelijk toch terug naar zijn geliefde Den Haag. Alhoewel hij op hoge leeftijd last kreeg van artrose, bleef Veltman fit en sterk.

Auteur Willem Veltman stierf thuis in zijn slaap op 95-jarige leeftijd aan de gevolgen van een longontsteking.

Elke ochtend up-to-date met het laatste nieuws uit Den Haag en omstreken? Schrijf je hier gratis in!