Alicia getuigt over de juf die haar verleidde toen ze 17 was: “Ze komt er gewoon mee weg”

In een secundaire school voor kinderen met een verstandelijke beperking en gedragsstoornissen in Beringen heeft een inmiddels 37-jarige juf een seksuele relatie gehad met twee leerlingen. Nadat de meisjes hun verhaal deden aan de directie van VIBO Sint-Barbara, werd de vrouw tijdelijk geschorst. Begin deze maand ging ze weer aan de slag. "Toen onze relatie leek uit te komen, verplichtte ze me snel naar een andere school te gaan."
Alicia Sanfilippo is nu 21, maar was pas 17 toen haar juf haar verleidde. "Fijn is het niet om met zo'n verhaal naar buiten te komen, maar ik ben bang dat er anders nog slachtoffers vallen.” ©VTM NIEUWS

Een stortvloed aan lieve berichtjes, hevige aandrang tot seksuele handelingen en één - de allerbelangrijkste - voorwaarde: totale geheimhouding. De verhalen van twee leerlingen van het buitengewoon onderwijs Sint-Barbara in Beringen over hoe ze - zonder dat van elkaar te weten - een seksuele relatie kregen met één en dezelfde juf lopen parallel. In 2015 was Alicia Sanfilippo - toen 17, nu 21 - de eerste die in het vizier kwam van een juf op haar nieuwe school. 

"Zij was mijn klastitularis. In de eerste schoolweek leerden we elkaar kennen. Ik had het in die periode moeilijk, kreeg psychische begeleiding en belandde in het buitengewoon secundair onderwijs. Ze vertelde dat ze een relatie had met een vrouw en polste toen naar mijn geaardheid. Ik was van m'n melk en heb niet geantwoord. 's Avonds begon ze te chatten op Facebook, vroeg opnieuw naar mijn seksuele voorkeur en liet weten dat ze eens met mij weg wilde. Wat later kwam ze me ophalen om naar de bioscoop te gaan. Toen ze me weer thuis afzette, kuste ze me plots. Ik schrok daar eerst wel van, maar we werden toch al snel een koppel. Mijn juf woonde nochtans met een vrouw samen, maar ze zei dat ze al vier jaar niets meer hadden. 'Da's om de kosten te delen, Alicia. Zodra jij werk hebt, bouwen we samen een toekomst uit', zo zei ze."

Andere school

Alicia had het lastig met de stiekeme relatie, raakte nog meer in de knoop en vertelde alles aan een andere leerkracht die vroeg wat er met haar aan de hand was. Die verwittigde meteen de directie. "Ik werd bij de directeur geroepen en kreeg de vraag of ik een relatie had met mijn klastitularis, maar ik heb dat toen ontkend. Zij wist toen meteen wat er aan de hand was en heeft me toen gezegd: 'Ofwel stoppen we hiermee ofwel ga je naar een andere school.' Ik was verliefd en ging dan maar naar een andere school."

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Toen ze in de Sint-Elisabethschool in Peer was, zag Alicia geen reden meer om de relatie nog geheim te houden. De juf zag dat anders. "Dat stiekeme gedoe bleef. Ik moest overal liegen. Dat was heel moeilijk voor mij. Na een jaar mocht ik haar toch voorstellen aan mijn mama en stiefpapa. Die reageerden heel wantrouwig, maar zij drukte hen op het hart dat ze goede bedoelingen had met mij. Dat we samen een toekomst hadden. Om die te vereeuwigen, liet ik de eerste letter van haar voornaam op mijn enkel tatoeëren, zij liep rond met mijn A op de hare. En toch bleef dat geheime gedoe bestaan. Als we eens in het openbaar samen waren, dan was dat aan zee en dan nog alleen 's avonds. Ik mocht van haar nergens alleen naartoe. Ze zorgde ervoor dat de relatie met vrienden verwaterde en dat ik de hele tijd ruzie had met m'n ouders. Ze had mij echt in haar greep. Bij elk bezoekje kwam er seks aan te pas. Natuurlijk heb ik met alles ingestemd. Bij momenten vond ik dat fijn. Maar ik voelde me ook misbruikt. Nog steeds trouwens. Pas na drie jaar, toen ik een andere vriendin leerde kennen en alles opbiechtte, had ik de moed om de relatie te verbreken."

Alicia Sanfilippo is nu 21, maar was pas 17 toen haar juf haar verleidde. "Fijn is het niet om met zo'n verhaal naar buiten te komen, maar ik ben bang dat er anders nog slachtoffers vallen." ©Mine Dalemans

Dag en nacht berichtjes

Alicia had het niet verwacht, maar haar vroegere juf legde zich daar opvallend makkelijk bij neer. Wat ze niet wist, was dat er intussen een ander meisje was van haar oude school die een liefdesrelatie had met de lerares. "Twee jaar geleden veranderde het gedrag van onze dochter totaal", zegt K.L., de moeder van het tweede slachtoffer. "Ze probeerde thuis weg te glippen, was dag en nacht berichtjes aan het sturen en schermde zich af van ons gezin. Na een half jaar bleek waarom: een onderwijzeres van bij haar op school had grote belangstelling voor haar. Mijn dochter was helemaal in de war. Ze was 16 en twijfelde of ze in jongens dan wel in meisjes geïnteresseerd was. Niet abnormaal in zo'n periode, maar wanneer er dan opeens een vrouw van 35 - op de koop toe een leerkracht op je school - avances maakt, dan lig je met jezelf overhoop. Maandenlang hebben ze afgesproken - voor en na school, op vrije dagen... Echte seks is er volgens mijn dochter nooit gebeurd: ze hebben gekust en elkaar gestreeld, maar de juf drong wel aan op veel meer. Ze stuurde de hele tijd berichtjes en betaalde zelfs het belkrediet van mijn dochter. Ze benadrukte altijd dat alles geheim moest blijven."

Aan het einde van het schooljaar 2017-2018 kwam het uit. "Ik ben onmiddellijk naar de school geweest om alles aan de directie uit te leggen. De directeur heeft toen lang met mijn dochter gesproken en het leek alsof ze die zaak ernstig namen, maar die juf geeft daar vandaag nog steeds les. Ik begrijp niet dat zoiets kan. Mijn dochter is na dat jaar van school veranderd, want anders zou ze les gekregen hebben van die vrouw. Ik heb die dame ook geconfronteerd met het hele verhaal, maar ze ging voor mij op de loop. Tot vandaag krijgt mijn dochter van haar nog berichten op Instagram en Snapchat. Die vrouw heeft geprofiteerd van een kind in een mentaal zwakke positie op een school voor buitengewoon onderwijs. Dat er nog een slachtoffer was, wisten wij niet. Wij gaan deze week nog een klacht indienen tegen die juf, want dit moet stoppen. Wie zegt dat het bij twee relaties is gebleven?"

Zelf gelogen

In april kreeg Alicia plots een uitnodiging van haar vroegere directeur voor een gesprek. Weer kreeg ze de vraag of er ooit een relatie was tussen haar en de vrouw. "Toen heb ik alles opgebiecht en zoveel mogelijk bewijsmateriaal doorgestuurd. Ondanks de vele geruchten schrok de directie van mijn verhaal. Ze boden ook een soort van excuses aan. Maar ik neem hen niets kwalijk, want ik loog destijds zelf over de feiten. Ik was bang en vooral blind." Alicia kreeg onlangs via anderen te horen dat nog een leerlinge exact hetzelfde meemaakte. En daar schrok zij van. "Het lijkt dat die vrouw dat telkens op dezelfde manier doet. Dat ze er probleemloos mee wegkomt, daar heb ik het moeilijk mee. Fijn is het niet om nu met zo'n verhaal naar buiten te komen, maar ik ben bang dat er anders nog slachtoffers vallen. Ze moet gewoon stoppen."

De directie van VIBO Sint-Barbara bevestigde het verhaal, maar wil daar verder niet veel over kwijt. "Het schoolbestuur heeft acties ondernomen binnen het bestaande kader en via de nodige kanalen. Dit zal zijn verdere verloop krijgen", klinkt het. De twee ex-leerlingen hopen met een klacht bij de politie de lerares nog strafrechtelijk te laten vervolgen. Aangezien ze op het moment van de feiten al zestien waren, lijkt die kans evenwel klein.

En toch is zo'n relatie niet strafbaar

Hoe raar het ook mag klinken: het is niet strafbaar als leerkracht een seksuele relatie met een leerling van zestien jaar of ouder aan te gaan als er sprake is van wederzijdse toestemming.

Zelfs al gaat het om jongeren met een lichte verstandelijke beperking: zodra ze zestien zijn, valt de wetgever er niet meer over. In Nederland zijn de regels anders. Daar is een relatie tussen een docent en een leerling tot 18 jaar altijd strafbaar en hebben schoolmedewerkers die ervan op de hoogte zijn de plicht dat te melden. Zelfs bij meerderjarige studenten kan de rechter een leerkracht straffen als hij vindt dat er misbruik is van een 'aan de zorg van de leerkracht toevertrouwde leerling'.

'De enige'

Professor Seksueel Strafrecht Liesbet Stevens (KU Leuven) vindt het de hoogste tijd dat ook in ons land politici de wet verstrengen. "Ik pleit er al jaren voor om van meerderjarigheid de ondergrens te maken in dit soort gevallen. Seksuele handelingen tussen een leerkracht en een minderjarige leerling moeten per definitie strafbaar zijn omdat er een machtsverhouding is. Ook al is er wederzijdse toestemming: wat stelt die voor bij een jongere van zestien jaar die nog niet goed kan inschatten in wat voor relatie hij of zij belandt? In het buitengewoon secundair onderwijs is dat naar mijn gevoel nog veel lastiger. Zeker daar zijn jongeren van 16, 17 jaar vaak vatbaar voor manipulatie van een leerkracht die plots belangstelling voor hen heeft. Dit soort misbruik gaat niet zelden gepaard met boodschappen als 'jij bent voor mij de enige' en 'met jou zal ik trouwen'. Wie dan echt het beste voor heeft met de ander, wacht op z'n minst tot die meerderjarig is."

In reglement

Dat het niet strafbaar is, pleit scholen niet vrij om het probleem aan te pakken. "Als een schoolbestuur van mening is dat het vanuit pedagogisch oogpunt geen goed idee is dat een leerkracht een relatie start met een minderjarige, dan kunnen ze dat perfect in het arbeidsreglement zetten. Als een leerkracht daar dan tegen zondigt, kan er meteen worden ingegrepen.”

Alicia Sanfilippo is nu 21, maar was pas 17 toen haar juf haar verleidde. "Fijn is het niet om met zo'n verhaal naar buiten te komen, maar ik ben bang dat er anders nog slachtoffers vallen." ©Mine Dalemans