'We kijken niet meer naar elkaar om. Dat is gevaarlijk'

Eenzaamheid kan iedereen overkomen, eraan ontsnappen is moeilijk in je eentje

Eenzaamheid lijkt iets voor 'vergeten' mensenzonder familie, sociaal contact of dagbesteding. Maar eenzaamheid kan overal toeslaan, merkte Bas Groenendijk. Hij was eenzaam op zijn werk.
©shutterstock

B as Groenendijk vertelt openhartig over de eenzaamheid waar hij enkele jaren geleden mee te maken kreeg. Omdat het de Week tegen Eenzaamheid is, deelt hij graag zijn verhaal. De veertiger staat ver af van het standaard plaatje van een eenzaam mens - een 'vergeten' iemand zonder familie, vrienden of kennissen die, door een gebrek aan vaste dagelijkse bezigheden, de aansluiting met de gemeenschap kwijt is geraakt.

De inmiddels 47-jarige Groenendijk stond juist midden in het leven: was gelukkig getrouwd, had een warm gezin en een rijk sociaal leven. Ook had hij al jaren een leuke, goedbetaalde functie bij het ministerie van Justitie. ,,Ik ben ooit begonnen als mannetje van 23 jaar bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst en heb me daar opgewerkt tot operationeel manager. Ik was verantwoordelijk voor een afdeling van tachtig fte's en was altijd onder de mensen.''

Weggestopt

Maar toen kreeg hij een ander soort functie. ,,Ik moest voortaan onderzoek gaan doen in dossiers. Opeens zat ik acht uur per dag met maar één collega weggestopt in een kamertje, met mijn neus in de papieren.'' Aansluiting bij zijn nieuwe collega's voelde hij niet. ,,Zij waren veelal academici met een andere achtergrond en andere interesses dan ik. Met de collega's met wie ik voorheen werkte, had ik altijd een goede band gehad. Er waren sociale activiteiten en borrels, maar in de nieuwe functie was het alleen maar trein in, werken en weer terug, en dat was het dan. Dan kunnen vijf dagen heel lang duren.''

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Hij kreeg het steeds minder naar zijn zin op het werk. ,,Ik voelde me heel erg alleen. Echt eenzaam. Ik heb mijn vrouw en kinderen en in de weekenden heb ik mijn sociale contacten, maar toch kon dat het nare gevoel van die vijf werkdagen niet compenseren.'' Doordeweeks ging hij met tegenzin de deur uit. ,,Ik was vaak stikchagrijnig, terwijl ik daarvoor altijd een enthousiast, positief mens was. Ook mijn vrouw kende me bijna niet meer terug.''

Eenzame dagen werden eenzame maanden. Op een gegeven moment barstte de bom. ,,Ik moest een keer op pad met de trein van Den Bosch naar Den Haag. Weken had ik onrustig geslapen. Ik voelde me zo ellendig. Op het station in Tilburg brak ik. Huilend heb ik mijn vrouw opgebeld, dat ik écht niet meer kon.''

Groenendijk besloot zijn baan vaarwel te zeggen. ,,Een grote stap. Mijn vrouw steunt mij gelukkig in alles, dus ook in deze keuze. We spraken af dat zij kostwinner werd en dat ik ontslag zou nemen om werk te vinden waar ik wel gelukkig van zou worden. Werk dat beter bij mijn idealen zou passen.''

Zijn ervaringen met eenzaamheid inspireerden hem om samen met zijn overbuurman Alexander van Weert een stichting op te zetten, Alles voor Mekaar. ,,Ik had het al moeilijk op de dagen dat ik eenzaam op het werk was, maar ik had nog wel mijn gezin en sociale contacten. Ik kan me haast niet voorstellen hoe erg het is om helemaal niets of niemand meer te hebben in je leven. Toch zitten veel mensen, vooral ouderen, vast in dat soort allesomvattende eenzaamheid. Daar wilde ik iets aan doen.''

Naastenliefde

In de gemeente Heusden, waar hij woont, zet Groenendijk zich in voor meer verbinding in de gemeenschap. Met een van zijn twee collega's gaat hij langs bij eenzame personen en kijkt hoe hij hen het beste kan helpen de aansluiting met anderen terug te vinden. ,,Naastenliefde is zo belangrijk, maar we zijn dat in de huidige tijd een beetje kwijtgeraakt. We kijken niet meer naar elkaar om. Een gevaarlijke ontwikkeling. Eenzaamheid slaat op je fysieke gestel. Je kwijnt weg.''

Bovendien: hoe langer de eenzaamheid duurt, hoe moeilijker je er weer uitkomt. ,,Na een bepaalde tijd is het alsof eenzame mensen in een soort waas verdwijnen. Ze sluiten zich af. 'Laat maar, van mij hoeft het niet', zeggen ze dan. Dat maakt het alleen maar lastiger om weer in contact te treden.''

Zestig uur in de week besteedt Groenendijk nu aan de stichting. ,,Veel meer uren werk en natuurlijk niet voor het salaris en de zekerheden die ik had als ambtenaar. Maar in deze baan hoor ik thuis. Ik weet nog goed dat ik dat voor het eerst na lange tijd weer zo voelde. Een vrouw die we hielpen, greep mijn arm en zei: 'Het lijkt wel of je uit de hemel bent komen vallen.' Dat ontroerde me. Het is zo mooi dat je met iets kleins - op bezoek gaan bij iemand en vragen of je ergens mee kan helpen - zo'n groot verschil kan maken.''

Bas Groenendijk. ©Privé-archief