'President Trump laat de vlammen van haat oplaaien'

De woede over de dood van de zwarte Amerikaan George Floyd verspreidt zich wereldwijd als een olievlek. In de VS oogst president Donald Trump een storm van kritiek met zijn oorlogstaal. Floyd is slechts een voetnoot in zijn verkiezingscampagne.
President Donald Trump passeert een haag van oproerpolitie na een kort bezoek aan St. John's Church, tegenover het Witte Huis. Daar hield hij voor de camera's demonstratief een bijbel in de lucht. ©Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Kijk op de site bij /video

voor het laatste nieuws van verslaggeefster Karlijn van Houwelingen in Washington.

Terrence Floyd knielt in Minneapolis op de plek waar zijn broer George Floyd, een zwarte Amerikaan, vorige week maandag de verstikkingsdood vond onder de knie van een witte agent. Via een megafoon roept Terrence de menigte geëmotioneerd op tot vreedzaam protest en veroordeelt hij de rellen en plunderingen.

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

,,Dit brengt mijn broer niet terug'', roept hij. ,,Waar zijn jullie mee bezig? Ik snap dat jullie boos zijn, maar jullie zijn niet zo boos als ik. Bij elk geval van politiegeweld gebeurt hetzelfde. Zo verandert er niets. Mijn broer zou niet willen dat jullie je zo gedragen.''

De woede over de dood van George Floyd (46), verspreidt zich als een olievlek buiten de Verenigde Staten. In steden wereldwijd zijn demonstraties. De modehuizen zijn solidair met de zwarte gemeenschap en de entertainmentindustrie organiseert 'Blackout Tuesday': kanalen en profielen op sociale media gaan als protest op zwart.

De laatste woorden van Floyd - 'I can't breathe' (ik krijg geen adem) - die hij in vijf minuten tijd zeker zestien keer uitsprak, zijn verworden tot een politieke slogan. De woorden staan symbool voor het gevoel van zwarte minderheidsgroeperingen in de hele wereld die zuchten onder racisme en discriminatie.

Het zijn dezelfde laatste woorden waarmee Eric Garner in 2014 de dood vond in een wurggreep van een New Yorkse politieagent. En dezelfde laatste woorden waarmee in 2015 de 26-jarige aboriginal David Dungay in een gevangenis in Sydney overleed toen hij door vijf bewakers in bedwang werd gehouden.

In de Verenigde Staten is Floyd het zoveelste (onschuldige) zwarte slachtoffer van politiegeweld. Zelden is het zo ontaard in rellen als nu. Het gebeurde in april 1991, nadat witte agenten werden vrijgesproken van de zware mishandeling van de zwarte taxichauffeur Rodney King. In Los Angeles braken grote rassenrellen uit. De stad veranderde in een oorlogsgebied.

Oorlog is het nu ook. In veel steden lopen vreedzame protesten uit op rellen, plunderingen en brandstichting. De politie treedt hard op. Er vallen doden en gewonden. In tientallen steden geldt een avondklok.

In sommige steden botvieren demonstranten hun woede op de politie, waarbij agenten gewond raken. In Las Vegas ligt een agent in kritieke toestand in het ziekenhuis nadat hij in zijn hoofd is geschoten. In New York rijdt een personenauto opzettelijk een agent aan.

Afgelopen nacht leek het iets rustiger te zijn, zegt Joseph Lengyel, generaal van de nationale garde (reservestrijdkrachten). ,,We zagen minder geweld. Maar in het algemeen zagen we ook dat de protesten aanhielden of zelfs groeiden.''

Critici zien president Donald Trump als een katalysator voor het geweld. 'Als het plunderen begint, begint het schieten', postte hij dreigend op Facebook.

Traangas

Maandag sprak Trump harde taal in de Rose Garden bij het Witte Huis, terwijl op de achtergrond het gejoel van demonstranten en de knallen van rubberen kogels en traangas klonken. ,,Alle Amerikanen zijn met recht woedend om de gruwelijke dood van George Floyd. Maar we mogen niet laten gebeuren dat vreedzaam protest wordt weggevaagd door een woedende menigte. Ik ben jullie president van 'law and order' en een bondgenoot van vredelievende demonstranten.''

In een videovergadering deelde hij een sneer uit aan gouverneurs. ,,De meesten van jullie zijn zwak. Het is net een oorlog. En we zullen het snel beëindigen. Wees hard!''

Na zijn persverklaring werd aan het vreedzame protest bij het Witte Huis hardhandig een eind gemaakt. De straat werd schoongeveegd, zodat Trump onaangekondigd vanuit de tuin van zijn ambtswoning door een haag van beveiligers, agenten en militairen kon oversteken naar St. John's Church. Terwijl de geur van traangas nog in de lucht hing, hield Trump voor de kerk zwijgend een bijbel in de lucht.

Trump laat de 'vlammen van haat' alleen maar verder oplaaien, zei de Democratische presidentskandidaat Joe Biden in Philadelphia. ,,Als vreedzame demonstranten voor het Witte Huis betogen, laat hij ze met traangas wegjagen om vervolgens een communicatiestunt uit te halen voor een eerbiedwaardig kerkgebouw. Hij is met macht bezig, niet met beginselen.''

Ook het bisdom van Washington is woest op Trump. ,,De president heeft zojuist een bijbel en een van de kerken van mijn bisdom gebruikt als achtergrond voor een boodschap die in tegenspraak is met de leer van Jezus en alles waar onze kerk voor staat'', zegt bisschop Mariann Budde. ,,Alles wat hij heeft gezegd en gedaan, wakkert geweld aan.''

Terrence Floyd, de broer van de overleden George Floyd, roept de menigte op tot vreedzaam protest. ,,Geweld brengt mijn broer niet terug.'' ©EPA