'Kindvrouwtjes, die vind ik pas erg'

Ondernemer Bart Lubbers over vrouwen, zijn vader en man-zijn

Wat betekent het om nu man te zijn? Bart Lubbers: 'Vrouwen denken vaak dat je iets speciaals moet doen met kinderen, maar ik kwam erachter dat ze gewoon lekker met hun eigen Lego aan de slag gaan als ze zien dat je de krant leest.'

Ondernemer en historicus Bart Lubbers (52) wil geen 'workaholic' zijn zoals zijn vader, ex-premier Ruud, zegt hij. Maar hij begon wel een kinderboekwinkel, opende een restaurant en lanceerde in Nederland de gratis krant Metro. Met het bedrijf Fastned bouwt hij tegenwoordig laadstations voor elektrische auto's langs de snelweg.

Journalist en schrijver Daniela Hooghiemstra interviewt voor V bekende mannen over wat het betekent man te zijn anno nu.

Wat heeft u van uw moeder geleerd?

'Woon boven je stand, kleed je volgens je stand en leef onder je stand. Ze bedoelde: zorg dat je een goed huis hebt, maar doe verder niet overdreven. Ze organiseerde alles bij ons thuis. Feestjes, spelletjes, chili con carne na het hockeyen. In het weekend laadde ze de auto in en reden we naar ons huisje bij Breda. Mijn vader verliet om half 7 's ochtends het huis en kwam 's avonds laat pas thuis. De opvoeding was haar terrein. Ze zei altijd: 'Óf je bemoeit je ermee, óf niet. We gaan het niet half doen.'

'Door haar vrolijke karakter heeft mijn moeder mij een positief beeld van vrouwen gegeven. Ik leefde in een matriarchale omgeving waar iemand die iets verkeerd deed, zich moest verantwoorden. Later merkte ik bij het Utrechtse studentencorps dat mannen gewoon 'lul' tegen elkaar zeggen, een klap uitdelen en dat het daarna dan klaar is. Een verademing, véél makkelijker.' (Lacht)

Had u wel contact met uw vader?

'Hij smeerde niet mijn boterhammen, maar voerde wel lange gesprekken met me. Op zondag wandelden we samen. Met het praten over politiek, economie en filosofie zijn we eigenlijk nooit opgehouden. Hij is een gedisciplineerde denker, analyseert voortdurend alle argumenten vóór en tegen. 'Als we deze stap zetten, moet er dát gebeuren. Sinds mijn 30ste ben ik directeur van het familiebedrijf (investeringsmaatschappij Breesaap, red.). Tijdens overleg is er niet één de baas, die macho-behoefte heeft mijn vader niet. We argumenteren net zo lang tot er een oplossing is. Hoe groter het probleem, des te rustiger hij wordt. Mijn vader blijft altijd redelijk. Dat vind ik fijn.'

U heeft nooit tegen hem gerebelleerd?

'Als je van jongs af aan hoort: 'Jij weet zelf het beste wat verstandig is', is daarvoor nauwelijks aanleiding.'

Bart Lubbers: 'Het ligt niet in mijn aard om onbezonnen dingen te doen' ©Imke Panhuijzen

Wel een hoge lat voor u.

'De druk om geen onbezonnen dingen te doen, is altijd wel vrij groot geweest. Maar dat ligt ook in mijn aard. Ik denk na voor ik iets doe. Soms is dat een handicap. Als ik boos wil worden, moet ik eerst bedenken: oké, nu boos worden.'

Toch doet u best avontuurlijke dingen.

'Ik denk niet alleen, ik droom ook. Toen ik op een dag met mijn zoontje langs een verlaten pizzeria aan het IJ fietste, zag ik voor mij hoe de stad zich naar het water zou keren. Dat was het begin van mijn restaurant, Wilhelmina Dok. Ik kijk nu naar de pont op het IJ en denk: zou die niet elektrisch kunnen? Ik kijk vooruit en dan terug, probeer te zien wat ik achteraf gedaan had willen hebben.'

Met zo'n historische vooruitblik kunt u er ook makkelijk naast zitten.

'Zeker. Toen de digitale foto's opkwamen, dacht ik dat het leuk zou zijn als je een foto uit de krant kon laten printen. Dat is mislukt. Al snel had iedereen die foto's namelijk op een eigen scherm.'

Dit interview is vandaag de aanrader van hoofdredacteur Philippe Remarque

Van uw kinderboekwinkel zult u ook niet rijk geworden zijn.

'Maar toen mijn vrouw en ik nog kleine kinderen hadden, verrijkte die sprookjeswereld ons leven wel. Destijds werkte ik ook als adviseur bij overnames. Het ene moment besprak ik een miljoenenovername, het andere verkocht ik Pinkeltje. Het gaat uiteindelijk om hetzelfde: spullen verkopen, kassa tellen. De esthetiek daarvan.'

Wat is de esthetiek van een miljoenenovername?

'Financiële constructies kunnen prachtig zijn. Het leggen van een puzzel, net zo lang tot die klopt.'

Gaat het er niet vooral om dat u wint?

'Als er maar één wint, heb je geen goede deal. Zaken doen is ook gunnen. Je moet je afvragen: wat wil die ander dat hier eigenlijk buiten staat? Er is altijd óók iets immaterieels aan de hand; het gevoel dat je een mooi avontuur beleeft. Zeker als het om grote bedragen gaat.'

Met de verkoop van Metro bewees u dat u als ondernemer geld kunt verdienen. Was dat belangrijk voor u?

'Het hoogtepunt was toen de krant uitkwam, niet toen ik hem verkocht. Ik was blij dat ik de hypotheek op mijn huis kon afbetalen, maar dacht ook al snel: wat nu? Na een succes heb je het al snel weer over andere dingen.'

Complimenteerde uw vader u met dat succes?

'Zo zit hij niet in elkaar. Misschien is dat jammer, maar zelf vind ik het ook ongemakkelijk om op de voorgrond te staan. Ik heb het liever over wat ik doe, dan over wie ik ben.'

Rekenen mannen elkaar af op hun economische succes?

'Wat telt, is dat je doet waar je in gelooft. Soms pakt het goed uit, soms niet. Aan de ondernemerskant van de familie zijn wij gewend aan teleurstellingen. Als ik bijeen ben met mijn oude jaarclub, merk ik dat de vroegere pikorde nog steeds dezelfde is. Degenen die toen een grote mond hadden, hebben dat nu nog steeds, ongeacht hun inkomen.'

Wat waardeert u in een vrouw?

'Dat ze sterk en zelfverzekerd is, gevoel voor humor heeft en slim is.'

Is dat niet bedreigend voor u?

'Integendeel. Kindvrouwtjes, die vind ik pas erg.'

Is de vrouwenemancipatie geslaagd?

'Er is veel bereikt, maar het verbaast me ook dat het zo langzaam gaat. Aan de top is er nog steeds een probleem. Er zou een verplicht quotum moeten komen van 50/50. We hebben er lang genoeg over gepraat, laten we nu iets doen. Als man houd ik van oplossingen.'

Wat kunt u, dat uw vader niet kan?

'Vrije tijd nemen, door de stad fietsen, thuis zijn. Ik heb met mijn vader wel eens op een doordeweekse dag door de stad gewandeld. Mijn moeder belde daarna om te zeggen hoe fijn hij dat gevonden had. Alsof hij spijbelde. Voor hem is het leven altijd werken geweest. Hij was op zijn 20ste al verantwoordelijk voor een staalbedrijf met duizend man. Aan de andere kant: hij hoefde weer nooit voor het eten te zorgen.'

U heeft vier kinderen. Vond u het gezinsleven een last?

'Ik heb nooit gedacht: ik wil vluchten. Vrouwen denken vaak dat je iets speciaals moet doen met kinderen, maar ik kwam erachter dat ze gewoon lekker met hun eigen Lego aan de slag gaan als ze zien dat je de krant leest.'

Heeft u een vrouw nodig?

'Zonder liefde heeft het leven voor mij geen zin. Een vrouw geeft structuur. Als je samen iets deelt, ga je samen een plan maken. Waar gaan we wonen? Zullen we kinderen krijgen? Dat biedt veiligheid.'

Is er in het leven van een man één liefde?

'De liefde is mijn vrouw, maar ook mijn kinderen, mijn vrienden en de structuur er omheen. Dat er maar één vrouw is, is misschien maatschappelijk bepaald. Maar ik geloof er toch in. Omdat de tijd verstrijkt, maar je elkaar toch nog steeds met de ogen van vroeger ziet.'

U bemachtigde vergunningen voor de bouw van 200 elektrische laadstations. U heeft veertig miljoen opgehaald en uw familiebedrijf Breesaap heeft ook geïnvesteerd. Maar het risico is groot. Waarom doet u het?

'Iedereen leest elkaar de les over het milieu, maar je kunt beter iets doen. Als investeerders op bezoek komen, is het eerste dat wij zeggen: 'Dit bedrijf is voorlopig verliesmakend.' Dan weten ze dat. De introductie van nieuwe elektrische auto's gaat trager dan we dachten, maar daar staat de positieve technische ontwikkeling van steeds snellere laders tegenover. Onze afzet in kilowatturen groeit met tien procent per maand. Als dat zo doorgaat, maken we in 2020 winst.'

Uw vader reed al vroeg elektrisch. Wilt u aan hem bewijzen dat u dit kunt?

'Zijn enthousiasme heeft mij misschien op dit spoor gezet, maar ik zie het vooral als een avontuur van mijzelf en de dertig mensen met wie ik dit doe. Dat is een hechte gemeenschap geworden.'

1965 Geboren in Rotterdam
1983 Eindexamen VWO
1990 Doctoraal geschiedenis
1993 MBA Rotterdam School of Management
Sinds 1995 Directeur van investeringsmaatschappij Breesaap (familiebedrijf)
1996 Oprichter van kinderboekwinkel Helden & Boeven in Amsterdam
2000 Oprichter van de krant Metro in Nederland
2007 Eigenaar van bioscoop de Uitkijk, Cafe de Pont en de Tolhuistuin in Amsterdam
2012 Met Michiel Langezaal oprichter van Fastned.

Grote partijen als Shell ontdekken de markt van het elektrisch laden intussen ook.

'Ons standpunt is: wie een vergunning heeft voor een benzinestation, heeft géén vergunning voor een elektrisch laadstation. Als de overheid Shell voortrekt en via Alliander als energieleverancier ook partij wordt, zoals nu lijkt te gebeuren, zal de politiek in moeten grijpen. Maar ook als Shell het land vol met laders zet, kunnen wij met onze 200 stations winstgevend worden.'

U vecht wel tegen een grote partij.

'Je kunt het natuurlijk ook niet doen. Maar het is beter om het wel te doen.'