“Ik wou een volmaakt gezin. Ik kreeg een nachtmerrie”: Marianna (69) werd 15 jaar mishandeld door haar zoon

In 'Thuis' houdt de VRT deze week een heikel thema tegen het licht. Oudermishandeling. Marianna Cucchiara (69) uit Lommel heeft geen televisie nodig om te weten wat dat is. Vijftien jaar ging ze gebukt onder de mentale en fysieke terreur van haar zoon. "Blauwe plekken? 'Tegen de deur gelopen', zei ik. Ik schaamde me dood."
Marianna Cucchiara werd mishandeld door haar zoon. ©Joel Hoylaerts

"Ik had altijd gedroomd van een mooi gezin. Ik heb Italiaans bloed, familie is voor mij het belangrijkste dat er is. Ik wou zo'n echte Italiaanse mama zijn. Ik had veel liefde te geven, ik kwam zelf uit een heel warm nest en ik had grote ambities om dat hetzelfde te doen."

"Ons eerste kind was een zoon. Op jonge leeftijd kreeg hij een hersenvliesontsteking. Zijn leven heeft een tijdlang aan een zijden draadje gehangen. Hij overleefde, maar de hersenbeschadiging was onomkeerbaar. 'Hij zal leven als een plant', zeiden de dokters. Ik kon het niet geloven. Ik heb hem mee naar huis genomen en heb hem beetje bij beetje dingen aangeleerd. Alles wat hij vandaag kan, dank ik aan doorzetting en eindeloos geduld."

"Ons tweede kind kwam, mede door die problemen, pas dertien jaar later. Opnieuw een jongen. Ik was dolgelukkig. Ik droomde nog altijd van dat perfecte gezin. Ik had nu wat ik altijd zo graag had gewild, mijn volmaakte leven kon starten. Het heeft niet lang geduurd voor ik voelde dat het het andere uiterste was. Een nachtmerrie."

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Schattig bazeke

"De problemen kwamen al snel. Mijn jongste bleek als peuter al erg onhandelbaar. Hij respecteerde geen regels, was brutaal en vertoonde agressie. Tegenover mijn omgeving schaamde ik me voor zijn gedrag. Ik kreeg blikken. 'Wat voor moeder heeft nu zo'n lastig kind? Het zal vast aan haar liggen.' Ik sprak er weleens over met de huisarts. Maar hij geloofde me niet. 'Zo'n schattig bazeke', zei hij. Langs de buitenkant léék het ook zo. Mijn kind zag eruit als een engeltje. Maar vanbinnen was het alsof de duivel ermee gemoeid was."

"Met de relatie tussen mij en mijn toenmalige partner ging het intussen steil bergaf. Hij dronk en was gewelddadig. Onze jongste zoon was nog maar anderhalf toen ik mijn partner aan de deur zette. Ik bleef achter met twee kinderen. Mijn ex heeft hun hele jeugd nooit nog naar hen omgekeken, ik heb ze alleen opgevoed."

Marianna Cucchiara uit Lommel doet haar verhaal omdat ze hoopt zo iets voor lotgenoten te kunnen betekenen. ©Joel Hoylaerts

"Naarmate de jongste ouder werd, werden de ruzies en de conflicten erger. Als iets hem niet zinde, werd hij agressief. Dan smeet hij speelgoed naar m'n hoofd. Als ik hem strafte en naar zijn kamer stuurde, maakte hij er daar een zootje van. Hij schreeuwde, was koppig, luisterde niet. Ik vroeg geen onredelijke dingen. Ik wilde gewoon maar 'basisregels'. En een minimum aan respect, zoals ik het in mijn eigen familie altijd gezien had. Toen hij negen jaar was, stak hij in het toilet het behangpapier in de fik. Op een dag stond de politie aan de deur: hij had een bommelding gedaan."

"Thuis wist ik van geen hout nog pijlen maken. Ik besefte dat we hulp nodig hadden, maar nergens kreeg ik die. Ik schakelde een psychologe in, maar wat ze deed, hielp ons niet. Met mijn oudste zoon ging het inmiddels slecht. Omdat de spanning in huis zo groot was, kreeg hij tot wel tien epilepsieaanvallen per dag. Het was geen leven meer. Ik raapte mijn moed bijeen en stapte naar het Comité voor Bijzondere Jeugdzorg om te vertellen wat mij nu al jaren overkwam. Ik werd niet geloofd. Toen ik weer buitenstapte, voelde ik me een crimineel. Zo onwaardig was ik behandeld. Ik heb nadien nog met veel sociaal werkers moeten samenwerken, maar mijn geloof in hen was eigenlijk die eerste dag al gekelderd. Sociaal werkers - dat ondervond ik ook nadien nog - kiezen áltijd de kant van het kind."

"De echte fysieke agressie begon toen hij dertien was. Dan sloeg hij me. Als iets hem niet zinde, viel hij me aan. Buiten smeet hij de terrasstoelen kapot en in huis ging mijn porselein aan diggelen. Alles wat me dierbaar was of waar ik waarde aan hechtte, maakte hij kapot. Mijn oudste zoon en ik, we waren vanbinnen aan het sterven van verdriet. Ik moest vierentwintig uur per dag op mijn hoede zijn. 's Nachts deed ik geen oog meer dicht. Hij had intussen hele foute vrienden, die veel ouder waren. Hij stal geld van me en gaf dat aan z'n vrienden. Hij was trots op wat hij deed en vertelde iedereen dat hij me mishandelde. Als iemand me iets vroeg over de blauwe plekken, loog ik. Ik kon toch niet zeggen: 'Dat deed mijn zoon'?"

Opgepakt op kermis

"Op 20 augustus 1998, de dag van mijn veertigste verjaardag, ontdekte ik dat hij mijn bankkaart gestolen had. Achteraf bekeken was dat de druppel. Ik kon niet meer en heb de politie gebeld. Ik zei dat ik op was en dat ik m'n zoon niet langer in huis kon houden. Hij was toen veertien. Ze hebben hem opgepakt op de kermis. Mijn moederhart werd die dag in stukken uiteen gereten."

"Eerst hebben ze hem in een instelling in Lommel geplaatst. Dat liep niet goed. Mijn zoon kwam er in contact met drugs. Ik kon het niet aanzien en nam hem weer in huis. We zouden een nieuwe start nemen en hij zou de huisregels respecteren, maar in de praktijk werd alles steeds erger. Als hij zelf geen geweld tegen me gebruikte, stuurde hij z'n vrienden. Ik ben meer dan eens door hen afgeranseld. Opnieuw ging ik eronderdoor. Wilde ik mezelf en mijn oudste zoon een leven gunnen, dan moest ik opnieuw de keiharde beslissing nemen om de jongste het huis uit te zetten."

Moest het de mijne zijn...

"Mijn kind heeft daarna nog verbleven in een pleeggezin en in verschillende instellingen. Nergens is het goed gelopen. Zeven keer heb ik hem opnieuw in huis gehaald. Al die keren belde hij me in tranen en smeekte hij om nog een kans. Als moeder gééf je die kans. Nu denk ik weleens: waarom was ik toch zo gek om daar telkens weer met m'n beide voeten in te trappen? Maar ik kon niet anders. Hij was m'n kind."

"Ik kon bijna nergens terecht met mijn verhaal. Mensen reageerden altijd hetzelfde. 'Moest het de mijne zijn, het zou niet waar zijn.' Ze dachten dat het lag aan mijn gezinssituatie. Of associeerden de problemen met echtscheidingen, gezinnen in sociale woningen en moeders 'aan den dop'. Dat klopt niet. Oudermishandeling is iets van alle milieus."

"Mijn zoon is nu 35. Toen hij achttien was, is er veel van mij afgevallen. We hielden nog contact, maar de zeldzame keren dat we elkaar zagen, liep het altijd mis. Dan had hij geld nodig of loog hij me dingen voor. De laatste keer had hij schulden en leende ik hem 8.000 euro. Ik had dat geld opzijgezet voor een operatie die m'n oudste zoon nodig had. Hij zou me heel snel terugbetalen, zei hij. Dat is nooit gebeurd. We zijn nu drie jaar later, ik neem hem dat nog altijd heel erg kwalijk. Er is nu helemaal geen contact meer tussen ons. Op elkaars Facebook zijn we geblokkeerd. Ik rij niet voorbij zijn huis, ik check niet wat hij doet, het is voor mij nu echt afgelopen. Er is nu een andere vrouw die hij 'mama' noemt. Dat raakt me."

Mix van haat en liefde

"Als je vraagt of ik mijn zoon nog graag zie, dan weet ik niet wat ik moet antwoorden. Ik denk over die vraag veel na. Zet de feiten op een rij en ik heb geen enkele reden om hem nog graag te zien. Wat ik voel voor hem is een mix van haat en liefde. Toch kan ik het nog altijd niet over m'n lippen krijgen dat ik hem niet meer graag zie. Dat laat mijn moederhart niet toe. Ondanks alles: hij is m'n zoon."

"Ik heb jaren geleefd op hoop dat het ooit nog goedkwam. Die hoop heb ik nu laten varen. Ik moet daar vrede mee nemen. Anders heb ik geen leven meer. Er zijn nog altijd mensen die mij bekijken als 'slechte moeder'. Ik denk niet dat ik dat ben: mijn oudste zoon woont nog altijd bij me in. Ik zorg voor hem. Hij kan niet praten en heeft de klok rond hulp nodig."

Heilige mama

"Drie jaar geleden kwam iemand me proficiat wensen. Ik was blijkbaar oma geworden. Ik wist van niks. Ik ken mijn kleinkind niet. Als ik op onze grote Italiaanse familiefeesten sta, doet dat weleens pijn. We hangen heel erg aaneen. 'De mama' is in onze cultuur heilig. Maar zelf voel ik op Moederdag of op m'n verjaardag vooral verdriet."

"Ik heb me heel veel jaren geschaamd. Ik voelde me gefaald. Maar wat kon ik eraan doen? Als jij een boompje plant en het groeit scheef, kan je proberen wat je wil: scheef zál het groeien. Is dat dan jóuw schuld? Het is niet dat ik geen goeie opvoeding heb gegeven."

"Voor mij is het te laat. Maar ik vertel dit verhaal omdat ik hoop dat ik voor anderen iets kan betekenen. Zelf heb ik er geen belang meer bij. Ik schreef mijn verhaal weleens neer op mishandelingvanouders.be. Sindsdien gaat er geen dag voorbij dat ik niet word gecontacteerd door lotgenoten. Het is schrijnend hoe onze verhalen gelijklopen. Mensen voelen zich niet gehoord. Ze worden nergens ernstig genomen. Altijd krijgen de rechten van het kind voorrang. Hoe zit het met ónze rechten? Wie luistert er eens naar óns?"

"Als ik terugkijk op mijn leven, doet me dat pijn. Wat ik 35 jaar geleden op dat kraambed droomde, is één grote illusie gebleken. Ik heb gevochten, ik heb m'n best gedaan. Geloof me: voor je een moeder zo ver krijgt dat ze naar de politie stapt, is er héél veel gebeurd. De draagkracht van een moeder is immens. Maar ergens, ooit, stopt het. Geen enkele moeder wil breken met haar kind. Maar soms kan het niet anders. Drie jaar geleden zei ik nog tegen mijn zoon: 'Diep in mij is er nog altijd een kleine waakvlam die brandt voor jou. Maar hoe lang nog?'"

Oudermishandeling werd vrijdag aangeraakt in 'Thuis', waar Stan (Jannes Coessens) zijn moeder Judith (Katrien Deruysscher) sloeg. ©VRT