'Ik wilde de avonturen van mijn vader terughalen: zeeman, veel drinken, vaak bijna alles verkloten, maar ook weer heel

Timo Bruijns (38) brengt in zijn debuutroman Bloed is dikker dan water zijn familie weer tot leven: zijn vader, de avonturen van zijn vrienden, plus de jaren tachtig en negentig. 'Dat vrije, dat rauwe en het optimisme.' Anouk Kemper
©Jan Willem Kaldenbach

Het is 1996 en de zestienjarige Timo Bruijns wordt aangereden door een vrachtwagen. Resultaat: gebroken benen, heupen en bekken, verbrijzelde voet. "Tegen mijn ouders hadden de doktoren al gezegd: die voet moet eraf. Met spieren uit mijn buik hebben ze mijn voet tóch kunnen redden." Opgewekt trekt Bruijns zijn rechterbroekspijp omhoog, we zien een ietwat bolle enkel. "Het is een beetje mijn 'scary foot', maar ik kan er alles mee. Alleen na drie uur voetballen wordt het wel wat stijf." Nee, traumatisch was het zeker niet, die drie maanden in het revalidatiecentrum in Huizen. Sterker nog: "Het was echt een leuke tijd. Iedereen was jong, weerbaar en flexibel."

Daar, in dat revalidatiecentrum, moest zijn debuutroman Bloed is dikker dan water zich dan ook voornamelijk afspelen. Afgebakende setting, jaren negentig, opmerkelijke types, die het tijdelijk met elkaar moeten doen. Maar: "Het is er helemaal uit. Uiteindelijk heb ik zo'n 48.000 woorden geschrapt." Bruijns zegt het alsof hij alleen een spelfout heeft uitgegumd. Nuchter: "Ik had veel te veel en het lukte me niet al die verhalen bij elkaar te brengen." Terug naar de kern.

Die kern was duidelijk. "Ik wilde mijn families weer tot leven brengen: mijn vader, de avonturen met mijn vrienden. Niet altijd letterlijk, maar vooral de sfeer uit de jaren tachtig en negentig. De feesten die altijd uit de hand liepen, de drinkpartijen, de vrijheid, de muziek - beetje lak aan alles. Voor mij zijn het mooie jaren, waar ik met veel liefde aan terugdenk, ook al ging het er soms best heftig aan toe."

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Zo ook in het boek, dat draait om de zeventienjarige Tommy. Na zijn eindexamen wil hij graag naar Engeland. Tot het zover is, helpt hij oom 'Jassie Oorlog' met auto's poetsen en illegale klusjes. Ook gezellig: soms neemt oom Jassie hem mee naar het bordeel in de grote stad. Tommy's pa is op dat moment al van de radar verdwenen. Uit flashbacks blijkt hoe kleine Tommy hem uit het plaatselijke café moet trekken en hoe zijn moeder soms maanden in haar eentje de touwtjes aan elkaar knoopte. Dat heeft meer invloed op Tommy dan hij denkt.

Blauw van de rook

Hoe autobiografisch is dit alles? "Nou mijn vader lijkt veel op de vader in het boek. Zeeman, veel drinken, vaak bijna alles verkloten, maar ook weer heel liefdevol. Verder heb ik vooral veel verhalen gebruikt van hem en van mijn ooms. De broers van mijn moeder vertelden bijvoorbeeld over Jassie Oorlog. Ja, die man bestond echt. 'Als je ruzie met hem had, had je geen ruzie, maar oorlog'. De generatie boven mijn moeder bestond echt uit dit soort kruimeldieven," zegt Bruijns. "Aan mijn vaders kant werd echt wel veel gezopen. Maar ze waren ook heel geïnteresseerd in taal en cultuur; zij waren ook heel verhalend. Mijn boek is fictie, maar ik heb niet veel hoeven verzinnen."

De verdwenen vader van Tommy komt niet helemaal uit de lucht vallen. Bruijns vader overleed in 2003. "Daarom wilde ik óók dit boek schrijven. Ik wilde zijn avonturen een beetje terughalen. En het tijdsbeeld. De jaren negentig lijken niet lang geleden, maar het was écht een andere tijd. Er mocht iets meer, het was allemaal wat losser. Op onze schoolfeesten kon je gewoon bier kopen en de kantine stond blauw van de rook. Dat vrije, dat rauwe en het optimisme van de jaren negentig wilde ik laten doorklinken in dit boek. " Bruijns jeugd speelde zich overigens af in Loosdrecht. In het nabij gelegen Hilversum ging hij naar het vwo. "Dat was niet per se uitzonderlijk in mijn familie hoor. Ik had ook wel neven die studeerden."

Bruijns koos voor communicatiewetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Inmiddels woont hij ruim zestien jaar in de stad en werkt hij sinds vijf jaar voor het mediateam van Ajax, als eindredacteur online en social media. Het sportboekje dat Bruijns in 2011 schreef, gaat echter over wielrennen, niet over voetbal.

"Wielrennen is een sport met iets meer verhaal. Het is meer een reis, met list en bedrog," zegt Bruijns. Hoe trots hij ook is op dat wielerboek over de Giro d'Italia van 2010 - de Volkskrant noemde het een 'goed gelukt portret' - hij is trotser op zijn roman. "Dat was echt een groot project in plaats van een soort reisverslag."

De trots liet wel even op zich wachten; eerst was er onzekerheid. Misschien zelfs lichte gêne. "Ik zag een oproep voor een grote schrijfwedstrijd voorbijkomen, Manuscripting. De deadline was die avond al, maar ik besloot een pitch voor dit boek en een kort fragment in te sturen. Alleen, ik wilde niet onder mijn eigen naam zo'n heel traject in, eerst maar eens zien hoe ver ik kwam." Bruijns bedacht het pseudoniem Karel Brown: de voornaam van zijn vader, een Engelse variant op zijn achternaam.

'Karel Brown' won Manuscripting in september 2014, niemand kende de schrijver Timo Bruijns toen nog. "Zelfs toen ik het boekcontract tekende bij uitgeverij Lebowski stond het op naam van Karel Brown." Kort daarop kwam Bruijns toch maar uit de kast, hij was ver genoeg gekomen.

Minimumlijer

Bloed is dikker dan water lijkt een verborgen boodschap te bevatten. Tussen de bacchanalen en familiestrubbelingen door is daar ook Tommy's leraar Nederlands die hem aanraadt een 'middenmootdroom' te hebben: niet te gek, niet te min. Het beste advies dat Bruijns ooit kreeg? "Dat niet, maar mijn leraar economie noemde mij een minimumlijer, want ik haalde altijd een 5,6 of een 5,7. Daar komt het vandaan. Ik zou mijn eigen kinderen, van vijf en twee, nooit meegeven voor een middenmootdroom te gaan, maar je moet het leven wel leuk maken voor jezelf. Zo nu en dan moet je de boel een beetje opschudden."

Zoals Bruijns eerder deed door zijn baan op te zeggen en op reis te gaan, doet hij dat nu met dit boek. "Ik werk nu bijna vijf jaar voor Ajax. Met heel veel plezier, vooral omdat het nooit saai is. Toch vind ik het leuk om daarnaast weer iets heel anders te doen.'" Na korte stilte: "Maar ik blijf een normale vader, hoor. Ik ga niet ineens naar Syrië of zo."

Zijn volgende boek wordt sowieso iets geheel anders dan zijn debuutroman. "Ik wil steeds iets nieuws doen. Misschien dat mijn volgende boek meer een thriller wordt, die zich afspeelt in Zweden. Vroeger heb ik daar een halfjaar gestudeerd, rond de tijd van 9/11. Ik zie meteen een donkere stad voor me, met veel sneeuw, dreiging."

Eerst maar eens zien hoe zijn debuut het doet. "Zo'n boek is in zekere zin pijnlijk; je geeft je bloot, mensen gaan er wat van vinden. Tegelijkertijd is dat juist leuk, er gebeurt weer eens iets." En even is daar weer de jongen van zestien, genietend van zijn tijd in het revalidatiecentrum.


TIMO BRUIJNS

Geboren

1979, Loosdrecht

Opleiding

vwo in Hilversum (1991-1998), communicatiewetenschappen aan de UvA (1998-2004)

Werk

eindredacteur online en social media bij AFC Ajax
Schreef eerder Amsterdam-Verona, dagboek Giro d'Italia 2010 (2011)

Privé

Bruijns heeft een vriendin en twee kinderen met wie hij in Noord woont
Bloed is dikker dan water, €19,99, Uitgeverij Lebowksi (2018)