'Hennep is het gewas dat de mensheid gaat redden'

Als ketelbinkie ontdekte Ben Dronkers (69) de cannabis. Hij teelde als een van de eersten nederwiet en bouwde een hennepimperium. 'Die plant heeft me zoveel gebracht.'
Ben Dronkers ©Mark van der Zouw

Dit is een verhaal over een plant.

Of nou ja, het is een verhaal over een man en een plant. Het gaat over Ben Dronkers, wiens leven in het teken staat van de Cannabis Sativa Hollandica, oftewèèèèl: nederwiet. En dan nog 499 andere soorten van de mooiste, grootste, sterkste en nuttigste plant op aarde.

Zeventien was Dronkers, toen hij op de Maasbrug in Rotterdam zijn eerste jointje rookte. Meer dan een halve eeuw later heeft hij een bedrijf dat je zonder veel overdrijving een imperium kunt noemen.

Ga maar na: Dronkers heeft de grootste cannabiszadenbank ter wereld, bezit 5200 voetbalvelden vol hennepplanten in Groningen en Roemenië, opende marihuanamusea in Amsterdam en Barcelona en begon meerdere coffeeshops, waaronder de allereerste in Rotterdam.
Dus ja, een hennepimperium.

Dronkers is er rijk van geworden, zeker. Maar daar is het hem nooit om te doen geweest. "Die plant is altijd veel belangrijker geweest dan mijn bankrekening. Hennep is het gewas dat de mensheid gaat redden, daar bestaat geen enkele twijfel over."

Hypocrisie
Gaat het over zijn geliefde plant, dan is er bij Dronkers sowieso weinig ruimte voor twijfel. Religieus is hij niet, maar over wiet praat hij in termen van absolute waarheid. "Het enige slechte aan het verbod op cannabis, is het verbod op cannabis," zegt hij dan. Of: "Tegenstanders van wietteelt zijn of corrupt of verschrikkelijk dom."

Hij wijst op het aantekeningenboekje dat op tafel ligt en zegt dwingend: "Schrijf dat maar op: corrupt of dom. En hoogstwaarschijnlijk allebei."

Dronkers ergert zich kapot aan de onzin en hypocrisie rond cannabis. Politici die weigeren toe te geven dat wiet medicinale kracht heeft, terwijl wetenschappelijk onderzoek dat al lang heeft aangetoond. Of journalisten die zijn musea niet serieus nemen, maar wel onzin verspreiden over hasj en wiet, en mensen die hem als een crimineel bestempelen. Zelf noemt Dronkers zich een idealist en een activist.

Te­gen­stan­ders van wiet zijn of corrupt of ver­schrik­ke­lijk dom

Dronkers heeft van dichtbij gezien hoe Nederland zijn voortrekkersrol verloor; terwijl steeds meer landen wiet legaliseerden, werd het Nederlandse beleid steeds restrictiever. "Maar uiteindelijk zal ik het gelijk aan mijn zijde krijgen. Kijk naar Uruguay, naar Canada of Portugal, naar steeds meer staten in de VS: overal wordt het gelegaliseerd. Nederland sukkelt erachteraan."

Duurzaam
Of neem de wietproef, waarbij vijftien gemeenten onder strikte voorwaarden wiet mogen telen. "Een lachertje. Dat experiment wordt over vier jaar geëvalueerd. Dat is niets anders dan een doorzichtige vertragingstactiek, waardoor ze er straks weer eindeloos over kunnen praten zonder dat er iets gebeurt."

Dronkers wijst ook op het zojuist gesloten klimaatakkoord. "We willen dat iedereen zijn woning gaat isoleren. Prima. Maar dat gebeurt met glaswol - dat is het nieuwe asbest - en met purschuim. Allemaal zeer milieuonvriendelijk en niet recyclebaar. Wij maken isolatiemateriaal van hennep: dat isoleert goed, is duurzaam en vochtregulerend. Helaas is het ook duurder, omdat de overheid ons geen subsidie verleent."

Dronkers zit op zijn praatstoel. Hij ontvangt in Hempstory, een fraai ingericht winkeltje op de Oudezijds Achterburgwal dat 'healthy eco-friendly and fair trade hemp products' verkoopt. Hennepolie, hennepzeep, hennepthee, hennep­kleding - het zou evenzogoed een vestiging van de Body Shop of Rituals kunnen zijn.

Hier geen Bob Marley en stonede Britten, maar sferische loungemuziek en frisse meisjes achter de balie. Blowen mag je er officieel niet, maar Dronkers maakt voor zichzelf graag een uitzondering.

Wordt u nou niet lamlendig van al dat geblow?
"Drink jij weleens een wijntje?"

Zeker.
"En heb je het al aan je lever?"

Niet dat ik weet.
"Dat drinken van jou is namelijk veel slechter dan mijn geblow. Alcohol is verslavend en ongezond, marihuana is gezond. Wiet roken heeft mij verrijkt, terwijl jij door al dat drinken alleen maar ongezonder bent geworden."

Ik heb vroeger ook behoorlijk wat geblowd.
"En waarom ben je ermee gestopt?"

Ik werd er lamlendig van.
"Ga je dat straks ook opschrijven, dat je blowde? Je kunt je trouwens afvragen of die lamlendigheid door die wiet kwam of door andere factoren. Dat is zo'n kip-eikwestie. Zijn mensen die de hele dag in een coffeeshop hangen werkloos omdat ze blowen, of hangen ze de hele dag in de coffeeshop omdat ze werkloos zijn?"

'Alcohol is verslavend en ongezond, marihuana is gezond' ©Mark van der Zouw

"Net als die onzinnige stepping-stone-theorie: dat harddrugsverslaving altijd begint met blowen en dat blowen daarom gevaarlijk en slecht is. Ja, en iedere junk dronk ooit moedermelk, maar dat betekent ook niet dat moedermelk automatisch leidt tot het spuiten van heroïne. Ik denk dat er wel een miljoen blowers zijn in Nederland: waar zijn al die heroïneverslaafden dan?"

Hoe kwam u in aanraking met cannabis?
"Gewoon, zoals dat gaat, via vrienden. Het waren de jaren zestig en die scene ontstond net. Ik woonde op Rotterdam-Zuid en werkte vanaf mijn vijftiende als bootsmansjongen. Een echt ketelbinkie."

Was u meteen verkocht?
"Nee, die eerste keren voelde ik er niet zo veel van, pas later begon ik het lekker te vinden. Vanaf dat moment ging ik om de zo veel tijd met de trein naar Amsterdam, om in Paradiso een stukje hasj te kopen. Een plakje, van een paar tientjes. De helft verkocht ik dan weer in Rotterdam, de rest rookte ik op. Het was de tijd van het popfestival in Kralingen, daar liep ik ook een beetje te dealen."

Mocht dat?
"De politie trad er niet tegen op. En ik begon me al een beetje te verdiepen in de cannabis en wist dat het onschadelijk was. Andere jongens gingen aan de heroïne of aan de coke, ik bleef rustig mijn jointje roken. Ik werd er scherper en creatiever van."

Het waren de hoogtijdagen van de ­flowerpower en van de hippietrail ­richting India.
"Ik reisde ook veel. Ik had met mijn toenmalige vrouw een boetiekje in Rotterdam. Met onze jonge kinderen - ik werd op mijn zeventiende al vader - gingen we naar Turkije, Afghanistan en Pakistan om stoffen, sari's en leren jassen te kopen. Overdag ging ik dan vaak de heuvels in, om te kijken naar die hasjboeren."

"Van een van die mannen in Pakistan heb ik toen een handjevol zaadjes gekocht, en thuis ben ik daar met een vriend mee aan de slag gegaan. Op een zolderkamertje hadden we een tentje gemaakt, een soort tipi met vier neonbuizen erin."

Psst, vind je dit interessant?

Ontdek Topics nu 1 maand gratis en stel je eigen nieuwsoverzicht samen.

Lees 1 maand gratis

Al abonnee?

Log in en lees altijd gratis Topics.

Jeugdfoto Ben Dronkers ©Privé

"Elke avond namen we een kijkje bij onze plantjes en tot onze eigen verbazing leverde het prima spul op. Het was 1974 en niemand had ooit van nederwiet gehoord. Je had jongens als Robert Jasper Grootveld, maar die verbouwde vezelhennep. Dat was kanariezaad, daar kon je van roken wat je wilde, maar high werd je er niet van."

Wat deed u met die wiet?
"We verkochten het aan coffeeshops Prix D'Ami en The Happy Family in Amsterdam. Ze noemden het spinazie, zo gek vonden ze het eruitzien. Maar in no time was het uitverkocht en wilden ze meer. Dat was het moment dat ik me realiseerde dat die zaden geld waard waren."

"Ik had inmiddels de eerste coffeeshop in Rotterdam geopend: Sensi Smile. Wat in Amsterdam mocht, moest ook in Rotterdam kunnen, vond ik. Maar ik werd om de haverklap gearresteerd."

Hoe lang zat u dan vast?
"Soms een paar uur, maar soms ook wel een week. Maar zodra ik buiten stond, ging ik toch weer open."

Een kat-en-muisspelletje met de autoriteiten.
"Nee, het was geen spelletje. In de gevangenis zitten is een van de vreselijkste dingen die een mens kan overkomen. De mensen die dat niet vinden, horen waarschijnlijk ook in de gevangenis thuis. Ik deed het puur uit idealisme. En omdat ik wist dat ik gelijk had."

Dronkers steekt zijn joint nog maar eens aan. "Wil je nog wat drinken? Neem zo'n hennepprotiëneshake, die is erg lekker. En wil je zo nog even kijken in het museum? Het is zo mooi geworden, je moet echt even gaan kijken. In de dertig jaar dat we hier nu zitten, is er volgens mij nog nooit een journalist langsgekomen, terwijl we jaarlijks meer dan 100.000 bezoekers hebben. Zonder een cent subsidie!"

Waarom vindt u het belangrijk dat mensen meer te weten komen over hennep?
"Die plant is zo belangrijk geweest voor onze geschiedenis. De boten waarmee Nederlanders vroeger de wereldzeeën veroverden, bestonden voor een groot deel uit hennep. De kleding aan boord, de scheepsbeschuit die ze aten, de olie in de lampjes, de touwen die ze gebruikten: allemaal van hennep. De Gouden Eeuw was onmogelijk geweest zonder hennep."

Ik geloof in die plant, het is het enige echt duurzame ak­ker­bouw­ge­was

"De geschiedenis van de plant is waanzinnig interessant. Wist jij dat Henry Ford al in 1927 hennepvezels gebruikte in zijn auto's? En nu leveren wij met HempFlax vezelmatten voor onder meer deurpanelen en dashboards van Mercedes, BMW en Bentley. Hennep is niet alleen duurzaam, maar ook veel veiliger dan kunststof."

HempFlax maakt industriële hennep, wat is dat precies?
"Het is een ander soort hennep dan die waar je high van wordt. Dit gewas wordt voor allerlei toepassingen gebruikt: isolatiemateriaal, meubels, kleding, papier, als absorberende strooisels in dierenvertrekken. Het is zelfs een superfood: die zaden zitten vol omega-vetzuren, antioxidanten, ijzer, eiwitten en vezels. Je kunt er eigenlijk alles van maken. Schrijf je dit allemaal wel op?"

"In Oude Pekela in Groningen en in Roemenië hebben we nu 2600 hectare vol hennepplanten, het is gigantisch groot."

En lucratief, mag ik hopen.
"Sinds ik er in 1993 mee begon, heb ik er vele miljoen euro op verloren."

Pardon?
"Ja, we zijn van alle kanten tegengewerkt. Gelukkig maken we de laatste jaren winst."

Waarom heeft u de stekker er niet veel eerder uitgetrokken?
"Omdat ik geloof in die plant. Hennep is het enige echt duurzame akkerbouw­gewas. En bamboe, maar dat groeit hier niet zo lekker."

"Als het mij allemaal om het geld te doen was, had ik ook geen museum geopend. Of hier verderop op de Oudezijds de Stichting Cannabis College bekostigd; een informatiepunt waar toeristen gratis worden voorgelicht over wiet."

Maar 30 miljoen euro verliezen is een wel erg extreme vorm van filantropie.
"Ik heb gelukkig ook meer dan genoeg verdiend. We zijn inmiddels de grootste producent van CBD-olie in Europa, daarmee zetten we nu zo'n 6 miljoen euro per jaar om. En de verkoop van cannabiszaden loopt als een trein. We hebben 500 verschillende zaden in onze collectie, waaronder echt heel bijzondere."

Wat moet ik mij voorstellen bij een bijzonder zaadje?
"Je hebt heel veel verschillende rassen cannabis, elk met een eigen genetische samenstelling en met unieke eigenschappen. Sensi Seeds heeft tientallen verschillende skunksoorten, die koop je al vanaf 14 euro."

'Door dat absurde beleid met die achterdeur word je als eerlijke coffeeshop­eigenaar richting de criminaliteit gestuurd' ©Mark van der Zouw

"Maar voor tien zaadjes Jack Herer, onze beste plant, betaal je 165 euro. We verkopen bij onze zaadbank hiernaast en via de webshop zo'n half miljoen zakjes met zaden per jaar. Reken maar uit wat de omzet dan ongeveer zal zijn."

En dat is allemaal legaal?
"Ja, en ik betaal er keurig belasting over. Toen ik in 1985 begon, heb ik een dure advocaat ingehuurd die de Opiumwet heeft uitgeplozen. Het bleek dat het verkopen van zaden gewoon mocht. Vervolgens heb ik alles netjes opgegeven bij het ministerie van Landbouw en bij de politie."

U verkoopt ook buiten Nederland.
"We verzenden de zaadjes alleen naar landen waar het is toegestaan, binnen het Schengengebied."

U zit al bijna een halve eeuw in de hennep, verkocht hasj in Rotterdam, had meerdere coffeeshops: u moet vaak in aanraking zijn gekomen met criminelen.
"Die gasten die in de jaren zeventig en tachtig op een zolderkamertje wiet verbouwden, waren geen criminelen. Dat waren jongens met groene vingers. Eerst hadden ze lange vingers: het waren fietsendieven, inbrekers, boefjes. Die echt grote boeven doken er pas veel later op."

Maar u had ook in die dagen coffeeshops, de dagen van Klaas Bruinsma.
"Ja. Maakt mij dat crimineel? Of maakt dat alle Nederlandse blowers die gesmokkelde hasj rookten crimineel?"

U schuurde allicht tegen de criminaliteit aan.
"Aangeschuurd? Aangestuurd, door de wetgeving en de overheid zal je bedoelen! Schrijf dat maar op, dat vind ik wel een mooie: niet aangeschuurd maar aangestuurd!"

U kreeg dus met ze te maken, ook al wilde u dat niet.
"Door dat absurde beleid met die achterdeur word je als eerlijke coffeeshop­eigenaar richting de criminaliteit gestuurd. Kijk nou naar die coffeeshop in Terneuzen, Checkpoint. Die is nu gesloten, maar het was de grootste coffeeshop van Europa. Ze hadden een omzet van 25 miljoen euro, de gemeente legde een grote parkeerplaats voor ze aan. Hoe had zo'n coffeeshop nou moeten inkopen?"

Die plant heeft me zo veel gebracht. Ik ben erdoor in contact gekomen met de meest fan­tas­ti­sche mensen

"Die boeren in Afghanistan, weet je hoeveel die verdienen aan een kilo hasj? Honderd euro. Diezelfde kilo levert hier 16.000 euro op. Zou het nou niet mooi zijn als we de criminaliteit er tussenuit konden halen zodat die boer ook een eerlijke beloning krijgt, en zodat in Afghanistan scholen en ziekenhuizen kunnen worden gebouwd?"

U woont in Maleisië. Waarom?
"Waarom zijn de bananen krom?"

Wat?
"Haha, ik zag daar op de toonbank die bananen liggen, vandaar. Sorry, wat wilde je weten?"

Waarom u in Maleisië woont.
"Omdat het er heerlijk is. Lekker weer, aardige mensen, gemoedelijke sfeer. Voor mij is Borneo het paradijs, zeker nu ik gepensioneerd ben."

Maar helemaal gestopt met werken bent u nog niet.
"Ik ben nog bij het bedrijf betrokken als adviseur, maar de dagelijkse leiding ligt bij het management."

U lijkt mij niet iemand die de touwtjes gemakkelijk uit handen geeft.
"Hoe kom je daarbij?"

U heeft me al zeker vier keer verteld wat ik moet opschrijven.
"Dat is omdat ik in de media zo veel onzin lees."

Het is wellicht nog wat vroeg, u bent pas 69, maar als u terugkijkt op uw leven in de hennep, wat ziet u dan?
"Jezus, daar vraag je me wat. Die plant heeft me zo veel gebracht. Ik ben erdoor in contact gekomen met de meest fantastische mensen. Dries van Agt bijvoorbeeld, een groot voorstander van legalisering."

Al die mensen zijn met elkaar verbonden door die ene plant. Dat is toch prachtig?

"Of Hedy d'Ancona, die zes jaar geleden nog het museum heeft heropend. Zij zag wel wat de betekenis van hennep is voor onze cultuur. En Sir Richard Branson, die was nog aanwezig bij de opening van ons museum in Barcelona."

"En ik vind het mooi dat we in onze zaadbank soorten hebben die anders niet meer hadden bestaan. En die medische wiet, die wordt gemaakt van onze zaadjes. En de collectie van de twee musea, die is echt uniek. Maar ik kijk niet vaak terug op mijn leven hoor, ik kijk graag vooruit."

Waar bent u het meest trots op?
"Op mijn zes kinderen. Die zijn allemaal op een of andere manier bij het bedrijf betrokken en dragen dezelfde visie uit waarmee ik het bedrijf dertig jaar geleden gestart ben. Ze hebben allemaal een rol in het bedrijf."

"Het is niet altijd makkelijk om een bedrijf over te dragen, zeker niet als het zo snel groeit als wij nu doen, en soms kom ik uit Maleisië over om nog wat te regelen, maar ik ben geen baas die er voortdurend bovenop zit."

"Weet je wat ik nou mooi vind? Laatst hadden we een personeelsfeest, daar hield ik een praatje. Dan sta je daar tegenover meer dan honderd werknemers, mensen uit zo veel verschillende landen, het is net de tuin der vier windstreken. En al die mensen zijn dus met elkaar verbonden door die ene plant. Dat is toch prachtig?"

Cadeautje

Verras je familie of vrienden met hun eigen persoonlijke nieuwssite, gebaseerd op een selectie van hun favoriete onderwerpen. Bekijk hier een voorbeeld van de uitnodiging.